Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

IohannesC. IIII.

ſque niſi hauriat̉ de imo putei haberi nōpoteritmaiushabes aquā viuā? Nunqͥd tu maaliquid nobis dandoiores patre noſtro iacob qͥ dedithuncrhauritorio aquā extrahensnobis puteum. ⁊ ipſe ex eoſbibit ⁊ſꝑ quos ꝑfectiores in eccleſia ⁊ minores vel ꝓrſus ignorātesfilij eius ⁊ᶠ pecora eius; Reſpōditiheſus ⁊ dixit ei. Omīs qui bibitfigurali ſ .ſ. voluptatem ſeculi quā talisaqua ſignificatſꝓmittit ſatiex hac aqua ſitiet iterum. Qui aūtetatē ſpūs que fiet in reſurrectione. qꝛ apud eumē fonsⁱ vite quo inebriabunt̉biberit ex aqua qua ego dabo ei.non ſitiet inęternuꝫ. ſed aqua quādabo ei. fiet in eo fons aq̨̄ ſalientiſin vitam ęternā. Dicit ad eum mulier. Domine da mihi hanc aquaꝫvt non ſitiam neqꝫ veniā huc hau5. i. rarire. Dicit ei iheſus. Uade voca vitionalē intellectūrum tuum. ⁊ veni huc. Reſponditmulier ⁊ dixit. Non habeo virumſ qꝛ vere dixiſtiDicit ei iheſus. Bene dixiſti. quiaIdum dicit aliquid qd̓ ab ea non audiuit. ꝓbat ſenon ab ea didiciſſe ꝙ virū nō habet ſed ex diuinitate ſciſſe.non habeo virū. Quinqꝫ enim vi§ modoros habuiſti. ⁊ nunc quem habesnon eſt tuus vir. hoc vere dixiſti.Dicit ei mulier. Domine video qͥaſvere es ꝓpheta quia omnia noſtiCiacob ⁊ filij eiusꝓpheta es tu. Patres noſtri ī mō

iudeite hoc adorauerunt ⁊ vos dicitistemplūquia hieroſolimis ē locus vbi adoquaſi alibi nemo poſſit placere deo fqꝛ iamcepit intelligere ſuꝑadditrare oꝑtet. Dicit ei iheſus. Mucū ablata vmbra lux veritatis irradiauerit vt appareat in locis nō eſſe deum ſed in puris mentibusſ qꝛ iam ē in te vir qui poteſt credere ⁊ ideocrede quia.lier crede mihi qͥa veniet hora quādo neqꝫ in monte hoc neqꝫ in hieroſolimis adorabitis patrē. Uosſ qꝛ veri iudei nō eſtis. ⁊quoꝝ patribus promiſſus ē chriſtusadoratis qd̓ neſcitis. ᶠ nos adoraſꝑ legē ⁊ ꝓphetasmus qd̓ ſcimus. quia ſalus ex iuycū ſpūs poſt reſurrectionē meā dabiturdęis eſt. Sed venit hora et nuncIcū aliqui mihi firma fide adherēteſt. quado veri adoratores adoraſnō de ranisbunt patrem in ſpiritu ⁊ veritate.fadorātes in ſpiritu ⁊ veritate agnitiōisNaꝫ ⁊ paterʸ tales quęrit qui adoſquiarent eum. Spiritus ē deus. ⁊ eosqui adorant eū: in ſpiritu ⁊ veritate oportet adorare. Dicit ei mulierſquaſi venietScio quia meſſias venit: qui diciſfinis legis ⁊ prophetarūtur chriſtus. Cuꝫ ergo venerit. ille⁊que ad cultū ſuum ⁊ patris ꝑtincinobis annunciabitꝭ omnia. Dicitei iheſus. Ego ſum qui loquor tecum ⁊ ꝯtinuo venerūt diſcipuli eiꝰ

ratra qd̓ ergo apte chriſtus oſtēdit ſe non carnaliter ſꝫ ſpūaliter loqͥ. dicēsnō ſitire eum qui ſuam aquā biberit. Nunquid tu. Alienigena iacob patrem ſuum vocat. qꝛ ipſa ſub legemoyli vixerat: ⁊ p̄dium qd̓ iacob filio ſuo dederat. poſſidebat. Et ipſe ex eo. De puteo bibūt hoīes ⁊ pecora. ſimiliter de ratiōe. quęquali deprauata ⁊ obſcurata magno labore fodit̉ ⁊ exercet̉. Bibunt auteꝫquidā vt homines qui ea ratione ad bonū vtunt̉ vt ſancti. quidā vt pecoraqui vtunt̉ ea ad malūvt philoſophi. Qui aūt biberit. Quicūqꝫ meę prędicationi cor accōmodauerit ⁊ gratię donūcognouerit. fides quęꝑ dilectionem oꝑaturin eo naſcit̉. ⁊ ſic tandēin vitam tranſibit ęternam. Aquę ſalientiſAqua corꝑalis deorſum fluit aqua ſpūalisſurſum ſalit. ⁊ ſecū eoſqui eam bibūt in ęternam gloriā ſubuehit Dicit adeū mulier. Pelectata ꝓmiſione domini: volensnō ſitire vt exoneraret̉his laboribus: adhuccarnaliter putat ꝓmitti ſibi. ſicut helię datūē. xl. diebus nō eſurireneqꝫ ſitire. ſed volensiheſus vt illa iam ītelligat dicit. Bade vocav.t. ⁊ veni huc. vt eoduce ad ꝯtemplationēſpiritualis intelligētiaſcendas. Uade vocā v. t.Tu ſenſualis voca rōnalem intellectuꝫ. quovt viro regariſ. tu quęmodo carnaliter ſapishunc: ego lux ⁊ caputviri illuminabo: quaſihęc q̨̄ dico nō carnaliter vt tu animalis facis. ſed ſpūaliter ſunt ītelligenda ⁊ ductu rationis accipienda. ⁊ iōtu para intellectuꝫ mihi ⁊ veni intelligendohec ſpūalia q̨̄ dico. Reſpondit mulier. Reuera hęc mulier tuc nō habebat virum ſꝫ vtebat̉ quodā non legitimo. de quo reſpondetadhuc carnaliter ſapiens. qui nondū vocauerat virū .i. ītellectum. Dicit ei iheſus Bene. Paulatim eā attollēs adhuc myſteria loqͥtur vt paulatim ꝑduceret eam ad cognoſcendū quis cū ea loquęret̉. Et nōopus bonum. nō prudentē mulieris laudat reſponſionem. ſed veritatis laudat confeſſionem. Quinqꝫ enī viros. Quinqꝫ viri ſunt quīqꝫ leges humanę naturędatę. Prima in paradiſo ante peccatū in ꝓhibitione ligni. Secunda poſthuaricationem ⁊ expulſionē de ꝑadiſo. de multiplicatione humanę ꝓpaginis. Cercia nōe ante diluuiū de fabricanda archa: Quarta poſt diluuiumde diuiſionibꝰ gentiū. Quinta abraham de circūciſione ⁊ immolatione filijHis. v. legibus quaſi. v. viris: humana anima ab initio mūdi vſqꝫ ad moyſen ſubiecta fuit. Poſt data ē lex litterę. quę nullam ſalutē ꝯtulit. vnde d̓Quem nunc habes. nō ē t. u. Dimitte litterā vade ad ſpiritū litterę. ad nouam teſtamentū. a quo ſpūalem virtutū ꝓlem ꝯcipias. Auigꝰ. Quinqꝫ viri. i. v. ſenſus corꝑis te rexerunt. nunc in tēpore diſcreuobis non te regit vir .i. intellectus ſapientię ſed adulter .i. error corrumpit.

dum carnaliter q̨̄ dico accipis ⁊ ideo voca virum. vt ſicut dico ſpūaliter intelligas. Ideo. v. ſenſus in minori etate dicunt̉ viri qꝛ ſunt legitimi. Poſtlapſum enī hoīs ex decreto dei naturaliter regit̉ illa ętas nō ad ęterna ſꝫ adiſta tꝑalia appetēda ſi mulcent. vitāda ſi offendunt. Quia ꝓpheta es tu. Mulier exauditis ꝓficiēs iam ceꝑat aliquatenus habere intellectū. vnde ⁊ ꝓphetam vocat. ſꝫ non plenū qꝛ non credit veniſſe chriſtum. Patres noſtriPropheta es tu ⁊ iōiudica de hac ꝯtentōequę me mouet. Iudęiſe p̨̄ferebant ſamaritanis ꝓ templo qd̓ ędificauit ſalomō in quo adorabant. Ecōtra ſamaritani aduerſuꝫ iudęos pro mōte. in quo⁊ nō in templo patresadorauerunt qui deoplacuerūt. Et ſic patriarchę ī mōtibus iudęiin tēplo adoraueruntp̨̄figurantes modū bene orandi. Mulier. In hocloco dominus iactantiā ſamaritanoꝝ repremit. qͥ putabāt ſe nonmīoris religionis fuiſſe qͣꝫ iudeos. loquit̉ ergo in ꝑſona ꝓphetaꝝ⁊ omniū qui in chriſtūcredūt. vnde ait. Voſadoratis patrē quē neſcitis. qꝛ nullꝰ adoratpatrē niſi filiū adoret.ꝑ quē ad noticiā pr̄isvenit̉. ſed nos ſcimusfilium ⁊ ꝑ filiū patremvnde ſequit̉. qꝛ ſalusex iudęis ē .i. qꝛ chriſtqͥ eſt ſalus ex iudęis ē.nō ſolū origine carnisſed etiā ex eis orta eſtfides ⁊ primitiua eccleſia. Crede mihi.Quia iam ē in te virqui poteſt credere. ⁊ iōcrede quia niſi credideris nō intelliges. Quādo neqꝫ īmonte. Ecce paritermons veſter ⁊ tēplumiudęoꝝ reprobabit̉. ſꝫin hoc eſtis impares ꝙ vos ſamaritani adoratis qd̓ neſcitis. ſꝫ nos iudęi nōomnes ſꝫ electi: adoramus qd̓ ſcimus. qꝛ nobis cognitio dei. teſtamentū. prophetia promiſſa. de nobis chriſtus. ⁊ hoc ē qꝛ ſalus ex iudęis ē. ſed qͣꝫuis itaſimus differētes: tn̄ nō p̨̄fero locū iudeoꝝ loco ſamaritanoꝝ. ⁊ hoc ē ſed venit hora ⁊ nunc. Quādo veri ado. Priuſqͣꝫ venirē in carne nemo potuit adorare potrē in ſpū ⁊ veritate pręter pr̄iarchaſ ⁊ ꝓphetas. qͥbꝰ mea īcarnatio reuelatafuit. ſꝫ ꝑ meā p̨̄ſentiā in carne fiēt veri adoratores. In ſpiritu et ve. Nō in tēplo. nō in hͦ mōte: ſꝫ īterius ī intimo tēplocordis ⁊ in veritate cognitionis. patrē ē adorandū. Spiritus ē deus. Cum deus ſit ſpūs ⁊ nō corpꝰ. nō q̄rit corporeuꝫlocū. monte vel templū in qͦ oret̉. Sed ſpūs purus eſt eiꝰ templū in qͦ oret̉nō de viſibilibꝰ q̨̄ tranſeūt. ſꝫ de ęternis q̨̄ veritas ſunt. ſtrui .i. a meſſia. Scio qꝛ. Iā ꝑ verba docētis ampliꝰ ꝓuecta ſcit a qͦ ꝑfectę debeat in Ille annū. Qualiter ſpreto tēplo vel mōte in ſpū ⁊ veritatē adoremꝰoſtendet. ⁊ abiectis vmbris veritate illuſtremur. Ego ſum qui lo. Quē vēturū expectas veniſſe cognoſce. ⁊ adducto