C. III.Iohannes

§qd̓ ē ex greco deſurſum x. i. nō poteſt cognoſcereme qui ſum regnū patris. qui ſum viſio veritatisdenuoʳ non poteſt videre regnumIqui ſolaꝫ carnalē natiuitatē nouit que nō poteſtdenuo fieri. ideo modū ſecunde queritdei. Dixit ad eūᶠ nicodemus. quomodo poteſt homo renaſci cum ſitſenex. Nunquid poteſt in ventreꝫ§ vel rurſus vel iteratomatris ſuę iterū introire ⁊ renaſci?modū ſecūde natiuitatis oſtēditReſpondit iheſus Amen amē dico tibi: niſi quis renatus fuerit exFidē ē intrare qd̓ videre. qui enī videt intrat ⁊ qͥintrat videtaqua ⁊ ſpūſancto nō poteſt introire in regnum dei. Qd̓ natum ē exſ. i. carnale ē habēs naturā generātis viſibileē ⁊ inuiſibilibus incremētis ꝑ tꝑa ꝓficitcarne. caro ē. ⁊ qd̓ natum ē ex ſpiri§. i. ſimile ſpūi. Ino putes impoſſibiletu. ſpirituſ ē. Non mireris quia di§. i. ſpūaliterxi tibi. oportet vos naſci denuo.IquiaIin quibus vult oꝑatur ⁊ quādoSpiritus vbi vult ſpirat. ⁊ voceꝫſqͣꝫuis vocē eiꝰ audiaſeius audis ſed neſcis vnde veniataut quo vadat. Sic eſt omnisſqd̓ nōdum es tuqui natꝰ ē ex ſpiritu. Reſpondit nicode mus ⁊ dixit ei. Quomō poſſ ꝙ dicis vocē eiꝰ audis. ⁊ n. u. u. a. q. u.ſunt hęc fieri? Reſpōdit iheſus etdixit ei. Tu es magiſter in iſrael etlittera occidit ſinflatus neſcis. humilis ſcieshęc ignoras Amen amen dico tibi§ nos ego .ſ. cū ꝓphetis ⁊ apoſtolisſqd̓ in abſcōdito d̓rqꝛ qd̓ ſcimuſ loquimur.ᶠ ⁊ qd̓ vidi

ſ foris mūdomus teſtamur ⁊ teſtimoniū noſtrū§. i. teſtimonio noſtro vos carnales non creditisF. i. ſi terreni corꝑis ſolutionē ⁊ reſurrectionē noncredis: qͥd queris aꝑiri myſteria ſpiritualis natiuitatis.nō accipitis. Si terrena dixi vobis ⁊ non creditis: quomō ſi dixeIquaſi attamē dicā celeſtiaro vobis cęleſtia credētis. Et neſecundū ꝙ homoſecundū ꝙ deimo aſcendit in cęluꝫ niſi quiʳ deſceſqꝛ ⁊ idē ē filius dei Iſecundū ꝙ deusdit de cęlo filiuſ hominisʸ qui e inquaſi hoc modo illud fiet .ſ. ꝑ mortē xp̄icęlo. Et ſicut moyſes exaltauit ſer§ in crucepentē in deſerto: ita exaltari oportet filium hominis. vt omnis qui§. i. vera fide intuet̉ in ipſumcredit in ipſum non ꝑeat. ſed habeIhoc ꝑ filium hominis. qꝛ idē ē filius dei. ex dilectione dei ad hoc miſſus. ſic enī d. ⁊cͣ.at vitā ęternam. Sic enim dilexit§ .i. humanā naturādeus mundū vt filium ſuū vnigeFī mortē vt omīs aſpiciēs in eius mortē nōꝑ eat. ſed habeat vitaꝫ eternānitū daret vt omnis qui credit ī ipſum nō ꝑeat ſed habeat vitam ętervere ſalus ꝑ filium dei. non enī alia cauſavenit niſi vt ſaluei. nō vt iudicet .i. damnetnam. Non enim miſit deus filiumI in humanā naturamſuum in mundū vt iudicet mundūſed vt ſaluet̉ mundus per ipſum.vn̄ ſaluator mundi d̓rquia ꝑ fidem dimittuntur peccata pro quibusdamnareturQui credit in eum non iudicatur.ſne dicā iudicabiturQui aūt nō credit iam iudicatus

¶ Niſi quis. Neceſſariū ē viſibile ſacramentū aq̨̄ ad ablutionē viſibiſcorꝑis. ſic̄ ē neceſſaria doctrina īuiſibilis fidei ad ſanctificationē aīę īuiſibil̓Ex aqua et. ſpiritu. Ex aqua viſibili ſacramēto. ⁊ ſpiritu inuiſibili ītellectu vt ſimbolū baptiſmi viſibiliter accipiat. ⁊ ſpiritualē intellectum ipſius ſimboli ꝑficiat. Uel ex aqua viſibili ⁊ ſpirituſancto.¶ Quod natū. Hanc ſpiritualē natiuitatē diſtinguit a carnali dicensqd̓ natum eſt ⁊cͣ.¶ Ex carne. Id eſtex primo homine ꝑ carnis ſucceſſionē: carnale ē. Nomine carnis.non ſolū carnem ſꝫ totum carnalē hominemſignificat. ſic ecōtra totus homo ſpūalis. aīa⁊ corꝑe ſpūs dicit̉.¶ Et qd̓ natum ēex ſpiritu. ſpūs ē.Verbo ⁊ ſacramentoſpiritꝰ inuiſibiliter adeſt. quo natus ex adāad mortē naſcit̉: filiusdei ad vitā. qui nō tātum ſpūalis dicit̉: ſedſpiritꝰ. qꝛ ſicut ſubſtātia ſpūs eſt inuiſibilisita īuiſibiliter ꝑ viſibile ſacramentū efficiturdei filius.¶ Spiritus ē. Nōautē mireris ſi ſic natūdico ſpiritū. qꝛ ſic̄ ſpūsubi vult ſpirat ⁊ neſciſvn̄ venit aūt quo vadat. ſic ē omnis qui natus ē ex ſpiritu.Spiritus vbi.Quia in poteſtate habet cuius cor illuſtret.Uocē eiꝰ audis in ſcripturis. vel dum loquitur aliqͥs plenus ſpirituſācto quę ⁊ ſi audisneſcis vnde venit .i. qͦmodo cor illius intrauit uel quomō redieritquia natura eius ē īuiſibilis. ſic ē omnis quinatus ē ex ſpūſancto.qꝛ ipſe īuiſibiliter agēte ſpiritu. īcipit eſſe qd̓non erat. ita vt infidelis neſciat vnde veniat ⁊ quo vadat .i. quagratia venit in adoptionem filij ⁊ vadit in regnum dei: q̨̄ quia incognita ſunt carnali: iterū q̨̄ritquomō poſſunt h .f. nō habēs ſpūalem intellectū in littera legis impoſſibileputat qd̓ d̓r de natiuitate ꝑ ſpūm. vn̄ redarguit̉ a dn̄o. Tu es magiſter ⁊cͣ.Et vocē eius ⁊cͣ. Vox ſpiritus ē vox chriſti. quā audiuit nicodemꝰſed qꝛ nondum ē natus de ſpiritu neſcit vnde veniat aūt quo vadat .i. quaoccaſione velit naſci hominē in ſpiritu. aut quo vadat .i. ad quā ꝑfectioneꝫducat ipſum naſcentē ex ſe. Nam qui ex eo naſcit̉. vnus cū ipſo ſpiritꝰ pergratiā efficit̉. ſicut etiā ipſe ſpūs vnus ē ꝑ naturā.¶ Tu es magiſter in iſ. Non inſultat ei vt ſuꝑior eo habeat̉ qui omnibus p̨̄eſt. ſed quia vult eum naſci ex ſpiritū qd̓ nequit niſi humilis. tumidum ex magiſterio humiliat. qͣſi. Suꝑbus princeps. nil noſti. hūiliare vt ille qui ſeipſum exinaniuit ⁊ natus ē ex ſpiritu. ſcies qd̓ mō neſcis.¶ Qd̓ ſcimus lo. Id ē. qꝛ ipſe ē ſciētia. locutio ⁊ ſermo patris. ⁊ qd̓ vidimus teſtamur. qꝛ ipſe viſio ⁊ verum teſtimoniū ⁊ veritas patris. Qd̓ pluraliter: myſterium trinitatis innuit.¶ Si terrena dixi. Augꝭ. Et qꝛ nō accipitis terrena. quomō poteſtis capere cęleſtia .i. cęleſtē ſpiritus natiuitatē? cū nō ſolum nō credatis. ſꝫ nec ītelligatis terrena. ꝙ de tēplo corꝑis mei qd̓ de terra accepi dixi a vobis ſoluē

do: a me ſuſcitando.¶ Et nemo aſcedit. Poſtqͣꝫ increpauit ⁊ ad humilitatē inuitauit. oiſte diligenter his q̨̄ audiuit attendit. inſtruit adhuc de cęleſtibꝰ ⁊ terrenis.Cęleſtis ē eius aſcenſio ad vitā. terrena eius exaltatio in cruce ad mortem.quaſi intellige cęleſtia q̨̄ nō carnales ⁊ idem intellige de aſcenſione. Renatienim ſpūaliter aſcēdent in cęlum. ſed nō niſi ſint mēbra coherētia illi qui invna ꝑſona ē homo ⁊ dei filius. vt ſciat iſte nullū ex ſe ſed ꝑ chriſtum poſſeaſcēdere. Et ideo nondicit homines aſcēdere. ſed filium hoministotū cum corꝑe. qui ſecundū deitatē deſcendit de cęlo. ⁊ ē in cęlonō ſecundū ꝙ ē homoEt quia hęc aſcenſionō poteſt eſſe niſi redēptis ꝑ paſſionem ideoſubdit.Niſi qui deſcēdit. Hoc ꝑtinet ad ſecundā natiuitatem inſpiritu qꝛ nemo in chriſto ad patrē aſcēdit niſi qui ex ſpiritu naſcit̉.Nemo ſaluat̉ ꝑ mortem chriſti. niſi qui exſpiritu naſcit̉. Nemonaſcit̉ ex ſpiritu niſi inmorte chriſti. Et cumdicit filius homīs. datnobis certitudinē aſcēdendi cū filij hominūſimus.¶ Et ſicut moyſesSupponit de morteſua q̨̄ ē origo ⁊ cauſahabendi p̨̄dicta in cuius fide eum inſtruit. ⁊qꝛ carnalis erat ⁊ notꝰin lege ideo quandamlegis ꝑtē adducit. quāoſtendit eſſe figuraꝫ ⁊mortis ſuę ſignificatiuam vt etiā ſic pateatde alijs ꝑtibꝰ legis ꝙſint in figura. Et quiamors intelligit̉ ꝑ ſerpētem. ⁊ chriſtus mortuꝰſerpens dicit̉. quē quifide intuet̉: liberatur ſicut intuitu illiꝰ in figira ab ignitis ſerpentibus liberant̉ qui ſignificant incētiua vicioꝝ¶ Ita exaltari ⁊cͣ.Magiſtrum legis ad ſignificationē legis inuitat. ⁊ qꝛ dixerat de filio hoīs.ne hoc ſolum putet nicodemus. ſubdit eundem etiam eſſe filium dei d. Sicenim deus.¶ Sic enim ⁊cͣ. Aꝑit cauſam hūanę ſalutis .ſ. dilectionē dei patris etquo oīs reſtauratio ē ꝑ filiū ſuum in ſpūſancto.¶ Mundum. Coſmos grecę qd̓ latinę mūdus interpretat̉. ornatus dicitur. Per mundū igit̉ humana natura ſignificat̉. nō ꝙ ſecundū corpus exquattuor elemētis ꝯſtet. ſed qꝛ ſecundū animā adeo ē ornata ⁊ ad ymaginedei ē facta. quā ad hoc diligit deus vt eā ęternā faciat.¶ Ut filium ſAcce idem dicit de filio dei qd̓ ſupra de filio hominis. vtper quem in deitate ꝯditi ſumus. ꝑ eundē in hoīe reſtauremur.¶ Ut iudicet ⁊cͣ. Nondū apparuit iudiciū. ſed iam factū ē iudiciū. Nouit dominus qui ſunt eius. Nihil enī aliud ē iudiciū .i. ęterna damnatio. qͣꝫnō cognoſcere ⁊ nō credere in filiū dei. ſicut nihil aliud ē beatitudo ⁊ vita:niſi credere ⁊ cognoſcere filiū dei. vn̄ dicit̉. hęc ē vita ęterna. vt cognoſcantt. u. ⁊ ſ. d. ⁊ quē miſiſti iheſum chriſtū.Sed vt ſaluet̉ ⁊cͣ. Ex eo ſaluat̉ homo. non iudicat̉. ſed ſi iudicat̉ etſe habuit. qꝛ nō credidit.