Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Marcus

XV.

prętereuntem ſymonem cyreneuꝫvenientē de villa patrem alexādri⁊ ruffi ut tolleret crucem eius. Etperducunt eum in golgotha locūquod eſt interpretatuꝫ caluarię loAmara vitis amaꝝ vinū facit. ⁊ propinatIheſu. unde. deder̄t in eſ. m. fel. ⁊ in ſ. m. p. m. acecus. Et dabant ei bibere myrratū Noluit bibere. ſcd̓m mattheumfMaledictus omnis qui pendet in ligno. ſcūseſt maledictus vt noſtrū tolleret maledictumvinum ⁊ non accepit. Etᶠ crucifigē In quattuor ordines. In quattuor partesſcd̓m iohannemF mandata. ſ ⁊ aliapreter tūicā. Fal̓ eiꝰtes eū diuiſerunt veſtimenta ſuamittentes ſortem ſuper eis quisquid tolleret. Erat autem hora tercia ⁊ crucifixerunt eum. Et erat tiHebraice. grece. latine.tulus cauſę eius inſcriptus. rex iudęoꝝ. Et cum eo crucifigūt duosOues a de xtris ſhic aſſumiturlatrones. vnum a dextris eius et

ſhedos a ſiniſtris ſhic relinquitur.vnum a ſiniſtris. ⁊ impleta eſt ſcriLatroni busptura quę dicit. Et cuꝫ iniquis reputatus eſt. Et prętereuntes blaſphemabant eum: mouentes capita ſua ⁊ dicentes. Uah qui deſtruis templuꝫ dei ⁊ in tribus diebusf Inſultant nepharii ſalutē quā inchoauerat.reędificas. Saluum fac teipſumdeſcendens de cruce. Similiter ⁊ſummi ſacerdotes illudentes adalterutrum cum ſcribis dicebant:Alios ſaluos fecit: ſeipſum nō poteſt ſaluū facere? Chriſtus rex iſrahel deſcendat nunc de cruce vt vi§ fraudulēta promiſſio.deamus ⁊ credamuſ. Et qui cū eo Plurale pro ſingulari.crucifixi erant conuiciabantur ei.

Chriſtus enī paſſus pro nobis no. re. ex. vt ſe. ve. e. Et qꝛ non hieroſolimi/ta: ſed cyreneꝰ a ciuitate lybię recte per eum gentes ſigͣnant̉. qui quondamperegrini ⁊ hoſpites teſtamentoꝝ. nunc obediēdo ciues ſunt ⁊ domeſtici deſicut alibi. Hęredes quidē dei cohęredes autē chriſti. vnde. ſymon obediens. cyreneus hęres interpretat̉. Et nota ꝙ de villa venire dicitur. Uillaenim gręce: pagos. vnde paganos appellamꝰ: quos a ciuitate dei alienosq quaſi vrbanę conuerſationis videmꝰ expertes. Sed de pago ſymon egrediens crucem iheſu portat: cuꝫ populus nationum paganis ritibꝰ relictis veſtigia dominicę paſſionis obedienter amplectitur.¶Pero Symonqui portat crucē in angaria. hic eſt qui laborat pro laude hūana.Cogunt euꝫ homineshuic labori quem noncogit tīor l̓ dilectō dei Patrem alex.Magne opinionis ſꝫmon iſte videtur eſſe.cum et filij eius tanqͣꝫnoti omnibꝰ ex nomīedeſignantur. Hiero. Alij permerita patrum ſuorūcommemorantur. alijper merita filioꝝ. Hicautem ſymon qui crucem in angaria portatfilioꝝ ſuorū meritis qͥerant diſcipuli ꝯmēoratur. Per hoc monētur in pręſenti vita patres adiuuari per merita filioꝝ ſuoruꝫ. vt populus iudaicꝰ per patriarchaꝝ ꝓphetaꝝ etapl̓orum merita ſępeꝯmēoratur. De amaritudine enī radicis ſurgit dulcedo oliuę. Vnde hierem̄. Oliuā vbereꝫ fructiferam ſpecioſaꝫ vocauit dn̄s nomen tuum. Caluarię locus. Hiero. Tradunt iudęi ꝙ in hoc loco montis imiolatus fuerit aries pro yſaac. vt ibi decaluet̉ chriſtꝰ. id eſt. carne ſua .ſ. iudęa carnali ſeparetur. Beda. Extra portam truncabant̉ capita damnatoꝝ. ⁊ caluarię decollatoꝝ loca dicūtur. Ideo ibi crucifixꝰ dn̄s: vt vbi erat area damnatoꝝ: ibierigantur vexilla martirū. Et quoniā pro nobis factū eſt maledictū crud⁊ flagellatꝰ ⁊ crucifixꝰ ꝓ ſalute oīm. q. noxiꝰ inter noxios voluit crucifigi.Et da. ei bi. i. ij. Beda. Matthęus. cum felle mixtum. quod idemeſt. Fel enim pro amaritudine poſuit. Mirratū enim vinum eſt amariſſimūqmqͣꝫ fieri poſſit vt et felle ⁊ mirra amariſſimū redderent vinum. Hiero. Et da. ⁊cͣ. Hoc aceto ſuccus letaliſ pomi abſtergitur. Et nō accepit id pro quo patitur. Vnde de eo qd̓ non rapui tūc exoluebam. Et non acce. Matthęꝰ. Et cuꝫ guſtaſſet noluit bibere. Indicat matthęꝰ ꝙ pro nobis amaritudinē mortis guſtauerit: ſed die tercia reſurrexerit Et crucifige. ⁊cͣ. Hieron̄. Hic figitur ſalus in ligno. primo infixa eſtmors in ligno. lignū primū ſciētię boni ⁊ mali. Scd̓m boni tm̄ ⁊ vitę nobislignum eſt. Extenſio primę manꝰ ad lignum mortem apprehendit. extenſioſecūdę vitam quę perierat inuenit. Ligno hoc vehimur per mare undoſumad terram viuentium. Teſtimenta ſua ⁊cͣ. Beda. Quadripertita veſtis chriſti ſcd̓m nūerum militum ſignificat eccleſiā quattuor partibꝰ orbis ęqualiter. id eſt. concorditer diſtributam. Hiero. Veſtimēta dn̄i mandata ſunt quibꝰ tegit̉ corpꝰ eius qd̓ eſt eocieſla. qꝛ diuidunt̉ inter milites gentiū vt ſint quattuor ordiues cuꝫ ſit vnafides. id eſt. ꝯiugati. viduati. prepoſiti. ſeꝑati. Sortiti ſunt tunicā indiuiſam quę eſt pax ⁊ veritas in cūctis in modum regalis amictꝰ vel anuli. Mit. Ior. Hiero. Super tuuicam .ſ. quę erat inconſutilis. Hęc ſortita bmniū partiū ſignificat vnitatem quę vno vinculo charitatis ꝯtinet̉. qꝛquē ſuꝑeminet omī ſciētię. ⁊ ſuꝑ omīa p̨̄cepta eſt. q. deſuper ꝯtexta eſt. In

ſorte grā dei ꝯmendat̉. ſic enī in vno ad oēs ꝑuenit cū ſors omībꝰ placeat.qꝛ dei grā in vnitate ad oēs peruenit. ⁊ ſors ſoliꝰ dei iudicio veīt vel cedit. Erat autem hora ter. Hieron̄. Hoc ꝓprie in arcus. nam ſexta horatenebrę ſuffuderunt terram vt non quis poſſet mouere caput. A triceſimonanqꝫ fructu marcus aſcendit ad centeſimum. id eſt. a tercia hora crucisvſqꝫ ad terciā reſurrectionis quę poſt tres dies fuit. Triceſimꝰ fructꝰ in cruce. ſexageſimus in inferno. centeſimꝰ in paradiſo. Quaſi dico: ꝙ milites crucifixerunt eumquod factum eſt horaquaſi ſexta ſcd̓m Iohannem: ſed prius iudęi hora tercia crucifixerunt eū qui magis dicēdi ſunt eum crucifixiſſe. qͣꝫuis nitātur hocdiſſimulare. qͣꝫ militesqui ſcd̓m officiū ſuumduci ſuo paruere. Et e. ti. B. Titulus oſtēdit ꝙ nec occidendo potuerūt efficere ꝙ non eſſet eis rex.vnde. Ego aūt conſtitutus ſum. r. ab. e. ⁊c̄.Bene enī ſiml̓ ē rex etpontifex: cū eximiā pr̄iſuę carnis hoſtiam oſferret ī altari crucis. etregꝭ dignitatem tituloprętēderet: vt cunctisinſinuaret ꝙ per crudpatibulū non perdiderit: ſed ꝯfirmauerit imperium. Hiero. Ꝙ in titulis pſalmoꝝ p̨̄notaturIn finem ne corrūpaſ⁊ cū tribꝰ linguis malcus iudeoruꝫ. baſileoſexomoliſſō rex ꝯfeſſorum. hę tres linguę incrucis patibulo cōiuncte ſunt: vt omīs lingua cōmēoraret perfidiā iudeoꝝ Et cum eo crucifi. Beda. Sicut dicit apl̓s vetꝰ hō nr̄ ſil̓ cū illo crucifixus eſt vt deſtruatur corpꝰ peccati. vt vltra non dn̄etur ſuper nos pcm̄.Ꝙͣdiu gͦ id agūt opera nr̄a vt euacuetur corpꝰ pc̄i. qͣꝫdiu exterior hō corrūpitur vt interior renouetur. tꝑs ē crucꝭ. Hęc quidē etiā ſūt bona opera tn̄ adhuc laborioſa quoꝝ merces reqͥes eiꝰ. Sed ideo d̓r ſpe gaudentes vt reqͥemfuturā cū hilaritate expectemꝰ in laboribꝰ Hāc hilaritatē ſigͣt crucꝭ latitudoin trāſuerſo ligno vbi figūtur manꝰ. per manꝰ enī opera. per latitudinē hilaritatē operātis intelligimꝰ. qꝛ triſticia fac̄ anguſtias. Per altitudinē cuicaput adiungitur expectatōem retributōis de ſublimi iuſticia dei. Per lōgitudinē qua totū corpꝰ extēditur tolerantiā. vn̄ longanīes dicūtur. Perprofūdū qd̓ terrę eſt infixū ipſū ſacr̄i ſecretū. Un̄ apl̓s vt in charitate radicati ⁊ fūdati poſſitꝭ cōprehēdere cū oībꝰ ſcīs q̨̄ ſit latitudo. longitudo. ſublimitas. ⁊ profundum. Duos latro. B. Latrones qͥ cū dn̄o crucifixi ſūt. ſigͣnt eos qͥ fide ⁊cōfeſſione xp̄i. vel agone ſui martirij. vel quālibet arctā cōtinētiam ſubeūt.Et qͥ hoc pro ęterna gl̓ia gerunt. dextri latronis merito ⁊ fide ſigͣntur. Quautē ꝓ hūanę gl̓ię vel qͣlibet minꝰ digna intētione ſiniſtri latronis mentemimitatur ⁊ actus. Hiero. Cū iniqͥs veritas deputata vnū relīquit ſiniſtrū. alteꝝ aſſuītdextruꝫ: ſic faciet in die iudicij. ex ſimili crimine diſſimiles ſortiuntur vias.Alt̓ p̨̄cedit petꝝ in ꝑadiſū. alt̓ iudā in infernū. Cōfeſſio breuis vitā acqͥritlon gā. ⁊ blaſpheīa finita pęna plectitur ęterna. Hic pullus iude ligatur advitē. anabologiū .i. palliū tingitur in ſanguine vuę. hic lacerāt hedi vineā. Mouentes c. ſ. Hieꝝ. Emittitur mors iniquoꝝ qn̄ excitātur vin cula inferni vſqꝫ ad ceruicē quę eſt ceruix humani generis. Alios ſ. f. Etiā nolentes ꝯfitētur ꝙ alios fecit ſaluos. ⁊ ſe ꝓpria damnant ſnīa: qꝛ alios ſaluos fecit. ⁊ ſe ſi vellet ſaluare poterat. Deſcen. n. d. c. Plus eſt de ſepulcro ſurgere. ⁊ tn̄ nō crediderūt. Hiomnes declinauerunt ſimul inutiles facti ſunt. Et qui cum e. cru. ⁊c̄. Beda. Scd̓m lucā vnꝰ latro blaſphemabat