Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Prothemata In librū Trenorū C. I.

In anno octauo decimo nabuchoſſecūdodonoſor trāſtulit de hieruſalē animas octingentas. trigītaduaſ. Inanno viceſimotercio nabuchodonoſor. trāſtulit nabuzardan magr̄ſtercio.militie iudeorū aīmas ſeptīgētasI que primo vel ſecūdo vel tercio captiuate ſūtquadragintaquīqꝫ. Omnesʳ ergoanime quattuor milia ſexcente. Etfactū eſt in tricęſimoſeptimo annotrāſmigrationis ioachim regis iuda duodecīo mēſe viceſimaquītaſ nepos nabuchodonoſordie menſis: eleuauit euilmerodachrex babylonis ipſo anno regni ſuicaput ioachim regis iudę. ⁊ eduxiteū de domo carceris. et locutus ēeſt cū eo bona. Et poſuit thronumeius ſuꝑ thronos reguꝫ qui erantpoſt ſe in babylone. ⁊ mutauit veſtim̄ta carceris eius. ⁊ comedebatpanem corā eo ſemꝑ cūctis diebꝰvitę ſuę. ⁊ cybaria eius cybaria ꝑpetua dabantur ei a rege babiloīſſtatuta per ſingulos dies: vſqꝫ addiem mortis ſue cunctis diebus

Unt cantica canticoꝝ ſunt ⁊ lamentationes lamētationū. Liber ſalomonis: cantica canticoꝝ. Treni hieremię: lamētatōeslamētationū. Sicut enī cantica pręcellūt. in quibꝰ ſpōſus autſpōſa dulcibꝰ fruūtur amplexibꝰ. Ita lamētationes: in quibꝰſponſi a ſponſa abſentia multimodis fletibꝰ deploratur. Vn̄ dicit̉. Qūoſe. ſo. ci. In illis canticis inducuntur diuerſę ꝑſonę ad nuptialia gaudiaIn hijs lamētationibꝰ diuerſę abductę plāgūtur. Cantica decent ī patrialamētationes in huius vitę miſeria. Hinc dauid ait. Te decet ymnus deꝰin ſyon. ⁊. t. r. v. i. ie. et. alibi Beatus vir cuiꝰ eſt auxiliū abſ te. aſ. in. cor. .ſ.d. in val. la. in loco quē poſuit.Uadruplici plāgit alphabeto: qꝛ ⁊ nos ⁊ mūdus d̓ quattuorelemētis cōſiſtimus. Igne. Aqua. aere ⁊ terra. vt qui quattuorelemētis cōſiſtimus: quattuor plāgamus alphabetis. Ꝙ propheta nō ſolū pręſentia: ſed p̨̄terita ⁊ futura deploret. liber ꝑaapomenon maīfeſtat: vbi legit̉ ꝙ vniuerſus iuda ⁊ hieruſalē luxerunt ioſi

Iidim ꝑerorem pollūniadiſcſgrinam nō cuſtodiātapfectionem bonoruꝫoomn deſpiciūt. regi cōfuſionis merito ſeruiintiqui lumine ſciētieprinatos in captiuitatem ꝑpetue cōfuſionisabducit. et retrudit incarcerē inferni vbi gemūt inperpetuū damTet faciū eſt ⁊ͣ.qificat admirandam dei potētiam perbonos ⁊ malos eq̨̄ ſuaexercere iudicia. Namſicut ſedechiā in corricibilē ⁊ prophetis inobedientē ꝑ nabuchodonoſor cecitate ⁊ captiuitate ꝑpetua damnauit. ita ꝑ euilmerodach: ioachim qui licet peccator fuerit tam̄popl̓o ⁊ ciuitati cōſulens: ſe ⁊ matreꝫ ſuamtradidit regi babyloīscorrectū miſericorditerreſpexit. ⁊ de penis liberās quieti reſtituit ⁊honori.

am. Sed hieremias p̨̄cipuę ſub quadrato cęli cardine: p̨̄ſentis ſęculi delicta: quadrato alphabeto luget. vt omnes ad lamēta inuitet. Materialisenī hic numerus eſt. qꝛ ⁊ homo ⁊ mūdus quattuor elementis eſt cōpactus.Quattuor ſunt temꝑa. quattuor climata. etas quoqꝫ noſtra quattuor cōſtat ꝑtibus ſcꝫ temꝑis diei mēſis ⁊ anni. Hic quoqꝫ numerus materialisqͣſi qͣdratus ⁊ ſolidꝰ: oīa ſibi vt ſubſiſtāt quadrat. nō ſolū terrena ſed etiācęleſtia. Quattuor ſunt ęuāgeliſte. quattuor virtutes egregię. vnde ceteręegrediūtur. quibꝰ quaſi quattuor ꝑadyſi fluminibꝰ om̄ia virtutū germinairrigātur. Ꝙꝛ ergo quattuor elemētis ſubſiſtimus. vel qd̓ interius exteriuſqꝫ delinqͥmus. iuſtū eſt ut cū propheta quaternario numero defleamus. etmateriali numero nos intus exteriuſqꝫ renouemus. vt ſingl̓is moꝝ corporūqꝫ corruptōibꝰ: ſingula opponātur elemēta litteraꝝ. vt qui ſuꝑ fluminababylonis captiui tenemur: abſoluti penitētia ⁊ gratia ī noſtra ſyon veralibertate perfruamur. PaſchaſiusOnſtat multa eſſe genera fietuū: multas differentias lacrimaꝝAliter ꝓpria dāna. alit̓ plāgimꝰ aliēa. alit̓ ploramꝰ deſideriocęleſtis pr̄ie. aliter ꝓ ſceleꝝ īmanitate ⁊ terrore gehēne .i. alit̓ ꝓdolore cordis: aliter pro amore pie recordationis. Has diuerſitates fletuū diuīa ſcpͥtura ī diuerſis locis explanat. cū ſingl̓oꝝ vatios afectus ⁊ lam̄ta explicet. vnde dauid. Fuerūt mihi. l. m. p. d. ac. n. ⁊cͣ. ⁊ alibilaboraui in gemitu meo. l. ꝑ. ſ. n. l. m. la. m. ſ. m. ri. ⁊ hicremias. Caligauitoculus meus p̄ amaritudine. ⁊ cū hijs affectibꝰ fideles mouētur. qui totūvolumē illud ezechielis in ſenſum mētis traijciūt. in quo erāt ſcripte lamentationes ⁊ carmen ⁊ vę.PaſchaſiusAm terrenę ciuitatis ruinam qͣꝫ eccleſię damna ⁊ aīarū diſcritmina in lamētationibꝰ exponere. ⁊ pro oportunitate locoꝝ adtria temꝑa ſenſus decernimus dirigere. Treni ſicut ait hieronimus metrica lege cōpoſiti apud hebręos ſunt. vn̄ apud latīosin ſingulis ſentētiaꝝ prīcipijs: ſingule hebręorū litterę p̨̄notant̉ a quibꝰ inpropria lingua vnuſquiſqꝫ verſus incipit̉. Nec tot litterę vacāt a miſteriocū nec vnus apex aut vnū iotha de lege p̨̄teriri debeat. Un̄ ſingulaꝝ litteraꝝ intelligētia ſingulis ſentētijs ē aptāda. Aleph interp̨̄tat̉ doctrīa. Vera aūt doctrina ē: qua deus cognoſcit̉ ⁊ vniuſcuiuſqꝫ ſtatus vel defectusnō ignoratur. Un̄ yſaias. Glorificate dn̄m in doctrinis. vn̄ bene hieremias. ſpū meroris plenus ait. Qūo ſe .ſ. c. p. ppl̓o ⁊c̄. Non plangit menia ciuitatis. ſed tropice populū in captiuitatē ductū. vn̄ yſaias. Et relinquet̉ filiaſyon ſicut tuguriū ī cucumerario ⁊ ſicut ciuitas quę vaſtat̉. fit vehemensexclamatio prophetę: plena fletibus. plena doloribꝰ. plena admirationeet ſtupore.Amētatio eſt aut ex merore p̨̄ſentis vitę aut ex deſiderio eternę vitę: cordibꝰ humanis dono ſpūſſancti infuſa compūctio.Legimus dd̓ lamētatum ſuꝑ ſaul ⁊ ionathan. ⁊ ſuꝑ abſalon.fleuit ezechias fletu magno. fleuit petrus amare. Sed heę merito lamētationes lamētationum vocātur. ⁊ ſic genus retēditur ad ſpeciēvt aliqn̄ ſpecies ad genꝰ extēdatur. Sic terrenę hieruſalē ⁊ populi excidiūdeplorat̉: vt p̨̄ſentis ęccleſię damna defleātur. Sic generalitas noui populi ⁊ veteris qͥ a fide corruētes captiuātur. vt vniuſcuiuſqꝫ aīę quę fuit tēplum ſpūſſancti ruina plāgat̉. Sic ad p̨̄ſentē captiuitatē ſub qua fit hęc ꝓphetia. lamētationes intēdunt. vt quę facta eſt ſub tyto ⁊ veſpaſiano: pnitus nō obmittāt. Omnes deniqꝫ p̨̄ſentis vitę cauſas ⁊ ruinas cernēs propheta ⁊ gemit ⁊ plāgit ⁊ plorat ad ſingl̓a. vt diſcāt ſinguli deflere propriacū defleat ip̄e cōmunia ⁊ aliena delicta. Gilibertus.Amentationes hieremie mēbro patet orōnis maxīe diſtinguivel diſſoluto colorari. Res enī breuiter abſoluta ſine tociꝰ ſentētię demōſtrat one dicit̉. quę alio orōnis mēbro excipit̉: ſicuteſt hic. Plorās p. i. n. ⁊c̄. Interdū vero more diſſoluti cōiunctiones d̓ medio auferūtur: partes ſeꝑate offerūtur. hoc modo. Qūo ſedꝫſo. c. ⁊ more rethorico aliquādo duobus membris aliquādo tribus aliqn̄pluribus cōſtat oratio. Gilibertus.Ethoricoꝝ coloꝝ ſplēdorem ⁊ ſnīaꝝ grauitatē ⁊ elocutōis ornationem me tacente diligēs lector non tacebit. Locoꝝ quoꝝſubtilitateꝫ gratis inueniet. Pręterea ⁊ rethoricę cōqueſtiorethoricoꝝ multitudinē. ⁊ dyaleticoꝝ raritatē ⁊ argumētoruꝫnis humilitatē. ⁊ interdū indignationis aſꝑitatē vel vtriuſqꝫ cōmixtionēnullo docēte docebit. Rudibꝰ tn̄ ſatiſfaciēdo. ⁊ cōquęſtionem ⁊ indignationē rethoricā proprijs diffinitōnibꝰ ad mediū deducere nō grauabor. Eſteī (vt ait tullius) cōqueſtio: orō auditoꝝ mīam captās. Cuius pͥmus locuseſt ꝑ quē quibꝰ in bonis fuerimus ⁊ quibꝰ in malis nūc ſimus on̄dimus: ſicut hic. Qūo ſedet ſo. ci. ⁊cͣ. Indignatio eſt orō ꝑ quā cōficit̉. aut in hoīeꝫodiū aut in rem offenſio. Cuius pͥmus locus eſt ab autoritate cū dicitur.Quāte cure ea res fuerit dijs īmortalibꝰ ⁊cͣ. Sic̄ hic. Cādidio. nazarei eiꝰniue. ⁊cͣ. In pͥmo ergo alphabeto paucos cōqueſtionis ⁊ indignationis locos aſſignando: diligētiori ⁊ ꝑſpicaiori viam aperio lectori.-

c