Der machabeen
¶ Dat yerſte capittell. woe daer nae dat volkdye waldade gaedes bekande: gereiſchet wartto dar hochtijtlicheyt des tweuoldigen feſtenals van der reyninge des tempels ende des vuyrs dat van dem hemel gegheuen wart.Ie ioeden dye broedere dye inIheroſolnna ende in iudea fintſeggen gruyte eren broederēye bynnen egipten ſyn en̄ guden vrede Got moete uw walldoen en̄ mote gedenkē ſins teiſdaaetdat is ſins beloffms dat hy geſpraken hefft Abrahaꝫ yſaac ende Iacob ſinen getruwen knechten en̄ hi moet uw allen dat hertgeuen dat gy em denen moten en̄ ſinen wyllendoen myt groten herten ende myt wyllige mode. Hy mote üw dat herte apenen in ſinre Eeende gebaden ende vrede maken ende hy moteverhoeren uw gebet ende uw werden verſoentende hy en moet uw niet verlatē in der quadertijt. en̄ nu ſijn wy hijr byddende voer uw In dēhonderſten en negeendeſeſtichſten iaet als Demetrius regnierde. doe ſchreuen wy ioeden uwin der bedrueffniſſe en vnwillen dye auer vnsquam In den iaren van der tijt dat Iaſon enwech toech vyt den hilligen lande ende vyt dērijke Sy entſtaken dye porte en̄ ſtortede vnſchuldich bloet vyt en̄ wy baden dē heren endeworden verhoert. en̄ wy offerdē ſacrificie endeweytē mell. en̄ wy vntſtaken die luchten endeluchtē voer dye broedere En̄ nu vyert alle iaerdye dage des feſtes in welken dye tēpel gereyniget is in der maent Caſleu In dē honderſtenen̄ achtendeachtigeſtē iaer: dat volck dat binnē Iudea is en̄ iheroſolima en̄ dye ſenaet endetudas ariſtobolo des komnks Ptolomeus meiſter dye van der geſalueder prieſter geſlecht isen̄ den ioedē dye bynnē egipten ſijn heyl en̄ geſuntheyt Wy dye vyt grotē perikel dorch gade verloeſt ſijn: danken gaede groetlike als degenne dye tegen eynen ſoe groten koninck georlocht hebben. want hy dede vytgaen die perſen dye die tegen vns en̄ dye hillige ſtat vechten: want doe hy in perſen ſeluē leydeſma wasende myt em eyn auertellich her ſoe vyel hy inmānees tempel en̄ wart bedragē auermyts dēraet der prieſtere nanee. want Antiochus endeinn vrunde quamen to der ſtat vmb to wonenin Nanea. ende vmb dat hy vell geldes entfinde voer morgegaue * daer mede dye tempel beAtiget was Ende als die prieſtere der afgadinnē Nanae em vorgelacht hadden dat gelten myt wenich luyde gekomen was bynne dēvmbganck des tēpels. ſoe ſlotē ſy den tēpel. en̄als Antiochus daer bynnē was deden ſy vp dē
heymliken ganck van dē tempel ende worpenſteyne vp en. en̄ ſy doedē den hertoch Antiochūen̄ dye genē dye myt em waren ſlogen ſy vanlede to leden in ſtucken en̄ ſlogen en die hoeffde aff en̄ worpen ſy dar buyten Auer all moetgot gebenedijt weſen dye die quadē auerſeuerde Hijrumb wy dye wy holden ſullen dye reyinge des tempels des. xxv. dages der maentCalleu: duchte vns dat van noeden thoe ſyndat wyuw dat to weten deden: vmb dat gi okhalden dē dach der reymakinge en̄ den dachdes vuyrs dat gegeuen was * van gaede vytdē hemel Doe Neemyas den tempel en̄ dat altaer gebouwet hadde en̄ dar vp ſacrificie offerde: want doe vnſe veder in perſen geildert waren dye prieſtere dye do des gades huys waernamen: namen dat vuyr heymliken van den altaer en̄ borgen dat in eynen dael dar eyne dyepe droege putte was. en̄ ſy bedeckden dat endebewarden dat alſo dat ſy ſtede vnbekant wasallen mynſchen. Ende doe vell iaer auergegangen warē en̄ dat gaede behagede dat Neenmasgeſat worde van den koninck van perſen: doeſande hy der prieſter neuen dye dat vuyr verborgen hadden vmb to ſoeken dat vuyr. en̄ alsſy vns vertelden alſo en vunden ſy geyn vuyr:mer dicke water. en̄ hy beuael en dat ſy ſcheppen ſolden en em brengen. en̄ Neemias beualdye ſacrificien dye vp dē altaer ghelacht warenmyt dē water to beſtortē. en̄ dat holt dat daervp lach ende men dede alſoe. en̄ doe die tijt quādat dye ſonne ſcheyn dye to voeren verdūkertwas: ſoe entſtaeck eyn groet vuyr alſo dat ſyſich verwunderdē. en̄ all dye prieſter beden dyewyle dat dye ſacrificie branden. ende Ionatasbegunde en̄ die anderē antwerdē Ende neemasgebet was in deſer maneren Here got ſchepperalre dingē: veruerlick ſtarck en̄ mechtich endebarmhertich. dye du alleyne byſt eyn guet komnck: alleyn auertredēde. alleyn gerechtich almechtich ende ewich. dye du verloeſeſt yſrahelvan allen quaden. dye du veder mackſt vytuerkaren en̄ ſy hilgedeſt Entfanghe deſe ſacrificievoer all dyn volck yſrahell en̄ beholde dyn deilen̄ hillige dat. vergader vnſe verſtrowinge en̄verloeſe dye die den heyden denen. an ſede dyeverſmaet en̄ verunwerdet ſyn. dat de heydē mogen weten dat du byſt dye here vnſe got. quelle de ſe verdruckē ende auerdaet don in houerdyen. ſette dyn volck in dyn hillighe ſtede alsmoyſes geſacht hefft. ende dye prieſter ſungēloff bys dat all dye ſacrificie verbrant waren.Ende doe dye ſacrificie vertert was: ſoe beuaelneemias dat men dye grote ſteyne * dye ſydelſteyne des altaers begyeten ſolde myt den water dat dar auergebleuen was Ende do dat geſcheen was: entſtaeck vit em eyn vlamme mer