¶ Das .VVII. Capitel
¶ C MRatten waſſer iſt bewert zuͦ der fiſtelndo mit morgens vnd abens geweſchē vnddücher dar in genetzt vn̄ dar über geleit.¶ Uon roſen rvaſſer
Oſen waſſer. Roſen von den AraLbiſchen hard/ vnd von den kriechenO rodon/ vnd in latiniſcher zungen roſa genant/ vnd deren geſchlecht manigfeltig iſt/ doch gemeynlichē vilen wol bekantals Venediſch roſen in latinſcher zungenbeonia vnd rot zam roſen vō den latiniſchēroſa rubea genant. vnd wyß zam gefült roſen von den latinſchen roſa alba genāt/ vn̄heid oder wild roſen von den latinſchen roſa ſilueſtris/ oder roſa agreſtis genant. vndbutten roſen von den latinſchen roſa bedagar genant. Vnd die beſten roſen vnder inallen zekrefftigen vnd zeſtercken ſint die roten zamen roſen/ darumb wan man in der
latiniſchen zungen ſint roſa on zuſatz/ ſollalwegen verſtandē werden die roten roſen.Vnd die beſten vnd lieplichſten in dem geſchmack ſint die wyſſen gefülten roſen.¶ Pie beſten vnder in allen zekülen ſint dieheid roſen ¶ Die aller minſten vnder in allen zuͦ külen ſint die butten oder wichhasroſen/ vnd werdent ouch von etlick en latiniſchen roſa vini genant. darumb das ſie imverſuͦchung des mundes eyn ſcherpffe deswyns habent/ vnd wan funden würt aquaroſarum/ oder roſen waſſer on zuͦſatz in confortatiuū oder zuͦ ſtercken ſo werde verſtanden von den zamen roten roſen. ¶ Wannaber funden würt aquā roſarum on zuſatzzuͦ külen vnd leſchen/ ſo werd verſtandenheid roſen. ¶ Wan̄ aber du haben wilt eingemeyn roſen waſſer vmb wol geſchmackswillen/ ſo werd verſtangen wyß gefüllt roſen waſſer. vnd roſen waſſer wurt in vilerley wiſe vnd form gebrant/ als ich in mynēgroſſen buͦch zeigen will. ¶ Aber das beſteteyl vnd zit irer brennung iſt ſo ſie volkumlich zitig ſint vn̄ yetz anfahent vß zeſchlahēdie bletter abgebrochē/ gebrātſA ¶ Roſenwaſſer vertrybet alle vnnatürlich hitz morgēs vn̄ abēs getrūcken/ yedes mal vff. ii. lotvnd düche rdar in genetzt vnd vßwendigdaruff geleitwo ſie in dem lyb iſt.¶ S ¶Roſen waſſer ſtellet das heylig vnndſant Anihonien füer/ vnd vertribet die hitzdie zuͦ vaſt über hant hat genummen/ henſfen werck dar in genetzt vnd dar vff geleyt.¶ C ¶ Roſen waſſer krefftiget das houpt ſoman hend vnd füeß do mit beſtrichen vndnit an das houbt/ ſo kuͦlet es vnd leſchet.¶ ¶ Roſen waſſer morgens vnd abensyedes mal vff. ii. lot getruncken das mēſtruum das iſt den fluß der muͦter/ benympt esſo es von hitzen iſt.¶ EN Roſen waſſer iſt guͦt krancken lütendie do amechtig ſint vō vnnatürlicher hitzvon vſſen an geſtrichen zwei oder dry malzum tag. ¶ F ¶ Roſen waſſer morgēs/ mittags vnd zuͦ nachtigetruncken/ yedes malvff zwei lot/ vnd den mundt do mit geweſchen vertribt den geſtanck des munds.