¶ Das .XVII. Capitel
Egen würm waſſer von den arabiſchen taratin. vnd von den latinſchen yſculi oder lumbrici terre genant. Vn̄ von den tütſchen vlwürm oderregen würm gnant/ darūb das ſie vß demgrund ſchlieffen ſint ſo es regen iſt/ vnd vfffryer erden funden werden. Der modus zuͦſamlen die würm iſt alſo Roch ziblen übernacht in waſſer gelegen vnnd das waſſervff feyßts oder wol gedüngtes erdtrich gegoſſen ſo ſchlieffent ſie dar vß/ dar nach ſowerdē ſie geleget in ein muͤſe der boum od̓erden/ ſo werdent ſie gereyniget von der erdēdurch das durch ſchlieffen oder kriechen desmuͦſe/ dann ſo werdent ſie gebrant. ¶ Aberdie beſten das ſint die/ die do funden werdent vff den kirchhoffen oder von den totengreber. ¶A MRegen würm waſſer warmgemacht vnd alſo warm in die wunden geleit mit boumwol verſtellet das glidwaſſer zum tag zwey mal gethon.¶ B ¶ Regen würm waſſer düchlin dar inngenetzt/ vnd in die wunden geleit morgensvnd abens heilt die verhouwende adern inden wunden ¶ ſ Regen würm waſſer invor gemelter maſſen genützt macht fleyſchin den wunden wachſend.M MRegen würm waſſer ein wenig canffer dar in gethon/ vnd am abent ein ſtundvor nacht in die ougen gethon/ dz iſt guͦtfür alle wetagen der ougen. ¶ E ¶ Regenwürm waſſer zū tag. iii. mol/ yedes mal getrūckē. ii. lot iſt guͦt wer do durch ſtochen iſtoder durch das gederm an etlichen orten/ ſoheilet es zuͦ ſtund. ¶F ¶ Regē würm waſſer in ſollicher maſſen getruncken vertribetouch das gerunnen vn̄ gequetſchet bluͦt/ od̓do einer geſtochen iſt das eryn bluͦtet/ demhilfft es vnd tribt das bluͦt von im/ vn̄ verzeret es. ¶ G MRegen würm waſſer alſogenützt iſt ouch guͦt dem ein bein zerbrochēiſt/ das hilfft vaſt dz es wider zeſamē heilt.Uon ritter ſporn waſſer
Itter ſporn waſſer. das krut vō denlatinſchē Conſolida regalis vn̄ intütſcher zungen ritter ſporn vmb gevbeSH ſtalt ſiner blumen wie ein ſpor etlitcher maſſen mit ſpitzen. dz krut in hoͤhe anderhalb ellenbogen hoch/ iſt vilen bekant.¶ Das beſte teil vnd zit ſiner diſtillierūg iſtdas krut ſtengel vnd bluͦmen mit einandergehackt vn̄ gebrant im anfang des brachmonatz. ¶A ¶ Ritter ſporn waſſer zū tagzwei od̓. iii. mal getrūcken yedes mal. iii. d̓iiii. lot/ vn̄ ſin tranck do mitt gemyſchet iſtguͦt fur vnnaturlich hitzſſ MRitter ſpornwaſſer ī vorgemelter maſſen genützt iſt guͦtfür den huͦſtē ¶ ¶ Mitter ſporn waſſer ammorgē nüchtern getrūckē vff. iiii. lot iſt guͦtfür die peſtilentz. ¶ DN Ritterſporn waſſer zum tag. ii. od̓. iii. mal getruncken yedesmal vff. iiii. lot iſt guͦt für vergifft in demlyb/ es ſy geſchwer oder geſchwulſt.EM Ritter ſporn waſſer iſt guͦt für alle roͤte in den ougē vn̄ geſchwer d̓ ougē ein duͦchdar innē netzt vnd vff die ougē geleit/ das