Druckschrift 
Kleines Destillierbuch
Seite
LXXXVv
Einzelbild herunterladen
 

Das .IIIII. Capitel

Thſen zung waſſer. Das krut vonden kriechē aleptofilon. vn̄ vō denꝰarabiſchē ledenalchane genāt. vn̄vō den latinſchē bugloſſa od̓ lingua bouievn̄ in tütſcher zungē ochſen zung/ od̓ gegenſtoß. Vnd iſt vilerley geſchlecht/ als ochſenzung mit eī eynigēſtengel/ mitt purpur farwē bluͦmē/ von vilē ſcheffels zung genāt vn̄iſt dos h nit wegrich/ dz die latinſchē linguaagni nennēt/ od̓ lingua arietis/ wachſen vffherten ſteynechtē wegē die vaſt gemein ſint.Ein ander krut geyāt clein ochſen zūg vffgeerten oder gebuwten eckern wachſen mitvaſt cleinen blaͦmblin/ ſin ſtam̄ ſeltē überein ellenbogē hoch fundē wurt. Ein anderochſen zūg wie ein ſtud mit ruhen blettern/vnd blowen bluͦmē wie burretſch. Ouch etlich mit roten bluͦmē darūb von vilen burretſchī latinſcher ſproch bugloſſa ſilueſtrisoder agreſtis genāt. An etlichen endē vn̄ etlich zit haben ein rot wurtzel die beſte zit irrer diſt illierūg iſt die letſte mitt d̓ wurtzelnkruͦt/ ſtengel/ vn̄ bluͦmē mit einander gehacket vn̄ gebrāt im anfang des brachmoat.ſo ſie aller meiſt bluͦmē tragē iſt Parnactiſt die clein die beſt. darnach die erſt/ vn̄ ſollent alle dry in ſollicher maß gbrantwerdē. A Ochſen zung waſſer getruncken morgens vn̄ abēs/ yedes mol vff. iii. od̓. iiii. lotiſt guͦt für den ſchnupfen des houpts. Bſ Ochſen zung waſſer getrūckē in vor gemelter maſſen ſtercket dz hirn das bekümmert iſt mit verbranter melancolyſcher füchtigkeit. darūb ernert es die vnſynnigē vn̄thoren die mā bindē muͦß/ vnd für die vnſynnigkeit genāt inania. wann es abſtreiffēiſt die melancoly ſo man es trinckē iſt morgens vn̄ abēs/ yedes mol vff. iii. lot/ vn̄ ſintranck do mit gemyſcht als ich ſelber giſehēhab in dem iar noch d̓ gburt criſti. M. cccc.lxi. iar/ zuͦ Roblentz einen ſchulmeiſter alſo vaſt ſtudierē/ vn̄ ſin houpt gekrēckt dz ervon ſinnen kam dz man in bindē muͦſt/ dogab im ein vngelerter embericus dz waſſerzuͦ trincken vn̄ dz krut gehackt zuͦ eſſen/ das

krut geſtoſſen/ vn̄ im dz vff dz houpt geleytin plaſters wiſe/ inwendig dryen wochē mitſteter bruchūg/ er gātz geſundt vnd ſynnigwardt/ vn̄ vil me ſtudiert wann vor nye. Cſchſen zung waſſer iſt guͦt für den frouwen ſiechtagen mēſtruū genāt zū tag. ii. od̓iii. mol/ ydes mol getrūcken. iii. od̓. iiii. lot. Dſchſen zūͦg waſſer getrunckē morgensabens vn̄ mittags/ ydes mol vff. iii. lot/ vn̄den wyn mit gemyſchet gibt krafft/ das dermenſch wol gedechtnüß iſt vnd ouch verſtendig/ wan es bringt ſie mit gewalt. E¶ Ochſen zūg waſſer ī vor gemelter maſſen getrūckē iſt groͤßlich ſterckē vn̄ krefftigēdas hertz mit gewalt/ wan es macht froͤlichdas hertz/ vn̄ iſt ouch guͦt für clopffen/ bidemen vnd zittern we vnd omechtigkeit deßhertzē. Man ſpricht wa in einer würtſchaftdie geſelſchafft do mit beſprenget wuit/ ſiewürden alle froͤlichen. Mir hat ouch geſeytin d̓ warheit Hans henrich der küngin artzet von engelant der küngin ſchweſter dochter von ſechtzehē iaren des hertzogen vonIorck in groſſer ſchwacheit vn̄ omechtikeitlag/ alle ir doctores an ir vertzagtent/ ir dzleben ab verkundtent/ vff ſtunt meyntēt ſiezeſterben. Alſo er dar zuͦ berüfft wart ir daslebē zuͦ erlengern/ wie kurtz dz wer/ ſolt keinkoſt geſpart werden. In kurtzer ſtundt eynſteheln krebs inwendig gebaliert wart datin zuͦ ryben die aller beſten luterſten berlindie angezogen gifftigkeit zuͦ vermydē obesin eym küppfferin oder oͤren ſteyn gepuluertwürt von den berlin genūmen wart vff anderthalb quintlin des aller fynſten vnd desreyniſten gefigelten goldt dar vnder vermyſchet von dem puluer ein dritteil eins quintlins vermyſchet vnder zwey lot der groſſenochſen zungen waſſer/ ir das geben wardtynnerthalb einer ſtunden/ ſie die ougen vffſchluͦg mit eynem groſſen ſüfftzen vmbſichſach die vor in zweyen tagen nye keyn wortgeſprach noch echtzen gethon hat/ dann derpuls hyn was/ vnnd kein andere hoffnūgdann hyn zihen gengenwertig was/ über