¶ Das .V. Capitel
entſprungen iſt das zenechſt by der lungeniſt. darumb ſich die lung bleget vō boßheitdes miltzes/ zuͦ glicher wiſe als man eynſüdigen haffen geweren mag mit eynemloͤffel vol kaltz waſſers dz er nit überloufftwen er ſüdet. Alſo mag man den bloſt derlungē weren mit puluer gemacht von demkruͦt erenbris gedorret vnd gepuluer/ ye einquintlin mit. ii. lot erenbris waſſer getruncken das ſie ſich wider nider ſetzt/ vnnd dieboßheit guͦtig würt/ wan es kumpt vō keinem glid alſo vil ſchmertzē als vō d̓ lungēdie ſich blegt ſo alle glider ſtillligen vnndruͦwen/ vn̄ dem mēſchē vor gebē/ dennochtſo blegt ſich die lung das ſie nūmer ruͦwetder mēſch ſchaff od̓ wacht ſo arbeit ſie allzyt in blaſtūg vn̄ in vnreinigkeiten/ als fyſten vnd fartzen. Diſe wind kūmendt allevon vrſprung der lungē/ darumb wer dielung vn̄ zung zemen mag der iſt vaſt eynwiſer man. ¶ T ¶ Erenbris waſſer. ii. letmit dem erenbris krut puluer anderthalbquintlin getrunckē allmorgē vn̄ abēs vertribt die gilb in dem menſchē ¶V ¶ Erenbris waſſer vn̄ ſin puluer alſo getrūckē machet ſanfftharnen. ¶X ¶ Erenbris waſſermit dē puluer alſo vermengt vn̄ alſo vorgemelt getruncken iſt guͦt den feyßten frowen die gern kind hettent dz ſie mager werdent/ das ſie kind enpfahē mügen/ wan esmacht ſie geſchickt zuͦ entpfahen die kindeglich als das feür das goldt lütert. alſo lüteret das waſſer die frowen zuͦ entpfahē inder natur die kind. M ¶ Man lißt vondem loiren/ wenn er vergifft wurt vō eymcleinen würmlin iſt cleiner dan ein ſcorpion/ diß würmlin doͤttet dem loͤwen ſyneiungen wa es dar zuͦ kummen mag/ wennſie geſtochen werdent von diſem würmlinwo er dan dis krut haben mag/ ſo leyt er esvff die geſchwulſt geküwet zehant ſchadetes in nit me vn̄ geneſent. ¶ Z ¶ Man lißtouch von dem beren wan er zuͦ feißt iſt/ woer das kruthon mag/ ſo yßt er es vn̄ do vōwürt er mager vn̄ würt vaſt gehertzig vn̄gedurſtig/ darūb macht dz waſſer getruncken den menſchē hertzhafftig vnd freüdig
des glichen ſo der bere greß ochſen ſicht/ ſowiller allzyt den feißten haben/ vn̄ iſt verzagt ſo bald er das kiut yſſet wo er dz vindtſo iſt er manhafftig vn̄ gedürſtig vn̄ griffet es vnerſchroͤckenlichē an vnd vahet ſie.¶ Man lißt ouch von dem beren wan erſiech iſt ſo yßt er omeiſſē/ ſo wurt er geſunt.vnd dar nach ſo yßt er ir alſo vil das er ſienit verdauwen mag von ſiner nature dasym von groſſer hitzen offt geſchwyndet vn̄amechtig würt/ ſo yßt er das krut erenbrisſo würt im ein ſtuͦlgang vnd genyßt.¶ Man lißt onch das die groſſen growenwaſſer ſchlangen mit den elen die fiſch inlatin Anguilla gnant/ roͤgen/ vn̄ wan derale entpfangē hat/ ſo iſt er alſo kalt wordēvon der vergifftigen nature der ſchlangēdas er das waſſer nit lang gelydē mag/ dzer offt vff dem waſſer geet/ ſo ſücht er diſeskrut vnd yßt es/ ſo bald müſſen die iungēvß im wichen vn̄ ſterbent ſie ee ſie geborenwerden. Iſt es aber das ſie dz krut nit vindet ſo toͤdtent in die iungē ee ſie geborē werdent. Das hat mā von eym hirten erfarender ob. xx. iar vil krüter gekant hat/ vn̄ dienature etlicherthyer. ¶ AA ¶ Erenbriewaſſer. iiii. lot vff ein mol getrunckē machtſchwitzen ſo ein menſch ſin notturfftig iſt.¶ BB ¶as krut erenbris gebrant in vorgemelter maſſen mit dem wyn mag manzehen iar behalten. wie wol der ſetzer diſeswaſſers tugend ſetzt von. xx. oder .xxx. iaren mag man es behalten in groſſer krafftvnd das puluer vonn dem krut wurt alſogemacht dz kruͦt geſamelt in dem anfangdes brachmonatz vnd vff gehenckt an denlufft vnd gedoͤrret vn̄ zuͦ puluer gemacht.