Druckschrift 
Kleines Destillierbuch
Seite
XXIIv
Einzelbild herunterladen
 

Das .II. Capitel

Low gilgen waſſer/ dz krut vō denkriechē Iris/ vn̄ von den latiniſchēhadeIris ylliricia genāt/ vn̄ vō den tütſchen blow gilgē/ od̓ blow ſchwertel genātIris von den latiniſchē vmb manicherleyfarbē die den blowē gilgē anhangend/ ſintglich den regenbogē. wan iris in latiniſcherzungē getütſcht regēbogē geſprochē iſt. vn̄von dē tütſchē blow ſchwertel/ darūb dzeseī blowfarb bluͦm vn̄ bletter het glich denklingen der ſchwertel hat ein wol ſchmackende wurtzel/ deren geſchlecht vil iſt alsdiſer verß vß wyſet. Iris purpureum geritflorem yreos albū Gladiolus crocum/ ſedſpatula fetida nullum. Wie wol ſie glichin den blettern ſint/ ſo iſt doch vnderſcheidtder farben in den bluͦmen/ als diſer verßvß wiſet. Iris mit blow iſt geziert/ yreoswyß farbe ſie gebiert. Gladiolus ſaffran/farb wyrdt. ſpatula fetida aller enbiert.Darumb wyß das yris blow gilgen iſt.yreos wyß gilgen treyt/ vnnd ſint doch nittdie die wir in tütſchen landen wachſen haben̄/ wan ir krut iſt glych den blowē. Aber

Iacobus niger der da ſich ſchribt ein liechtApatecorū ſpricht yreos ſy ouch der blowengilgen/ aber die wurtzel hat ein beſſern geſchmack wachſen od̓ bracht von Venedigoder Ianua/ in tütſcher zungē vyol wurtz/el genantt. Doch wunder nympt mich dasdie altē philoſophi den verß hettē gemachtwer es nit alſo/ zymlich iſt zuͦ glouben dz iretlich wyß/ etlich blow tragent wie aglei.aber kein vnderſcheidt in der wurtzln/ davon ſin meynung iſt ein ding ſy. Gladiolus ſint die gelben gilgē die in dem waſſerwachſent/ vnd ein lang blatt hatt wye eynſchwert. darūb es gladiolus als eī ſchwertiſt genant. Aber ſpatula fetida ſint dütelkolben/ vnd habent kein bluͦmen. Vnd diebeſte zeit der blowen gilgen zuͦ diſtillierenim end des meyen ſo ſie volkumlich zeitigſint/ doch nit ſich neigent zuͦm abfallen gebrant ī balneū marie allein vß den bluͦmēvnd nit vß dem krut. NA Blow gilgenwaſſer morgēs vnd abens getrunckē/ ydesmal vff. ii. lot/ iſt guͦt für alle febres welcherley ſie ſint. Bſ Blow gilgē waſſerzwuͦ oder drey wochen morgēs vn̄ abens getruncken/ yedes mal vff. iii. oder. iiii. lot iſtguͦt für die rot waſſerſuͦcht. ¶¶ Blovgilgen waſſer. vi. oder. viii. tag allen morgen vnd abens/ yedes mal vff. iii. lot getrūckē iſt guͦt wer leberſüchtig iſt MBlongilgenwaſſer iſt guͦt getrūcken des morgēsnüchtern/ vff. iii. lot etwan manchen tagvnd da mit geriben/ vn̄ lynen dücher darin genetzt vnnd vß getruckt iſt guͦt für geſchwulſt/ oder der geſchwollen iſt. EM Blowgilgen waſſer morgens/ mit/tags vnd zuͦ nacht/ yedes mal vff. iii. oderiiii. lot lewb getruncken drey oder vier tagiſt guͦt für das krymmen/ vnnd für dasgeiycht im buch vn̄ in dermē F ſ Blowgilgen waſſer heilet alle wundē da mit geweſchen morgens vn̄ abens/ vnd düchlindar in genetzt vnd darüber gelegt. O Blowgilgē waſſerheilt den krebs zuͦglycher wyſe geweſchen vn̄ darüber gelegt. H Blowgilgen waſſer heylet noli metangere/ das iſt ein vmb eſſender ſchadenda mit geweſchen morgens vnd abens vn̄