Des andern buchs
B
nit weiß was im gebriſt der trinck dz waſſer morgens/ mittags/ vnd zuͦ nacht yedesmal vff. ü. od̓. iii. lot/ vn̄ myſcheſt dē wynda mit/ ſo kūpt d̓ mēſch wid̓ zuͦ ſin krefftē.¶ Uon antifien waſſer.
Ntifien waſſer. Das krut vō denlatiniſchen endiuia genāt. vō dendes tütſchen genßtyſtel oder Antifiengenāt. vn̄ iſt zwey od̓ dreyerley. Das ein iſtdudyſtel/ vō den latiniſchē ſcariole genāt.Das ander latich/ vō den latiniſchē lactuca agreſtis. Dz dritt genßdyſtel/ dz die latiniſchē endiuia nennēt. Aber warlich ſo iſtdas ſelbig antifie dz da habē iſt an dē grotdes rückē ſcharpfe dinglin wie ein ſege ingeſtalt groſſer vn̄ herter hor. wie wol lumēmaius das nennet taraxeton vn̄ cycoreadas iſt wegwyß/ nennet Endiuia. ſo iſt esdoch nit zeglauben. Aber ſcariole hett keinrühe an dem rücken/ iſt mit eim hymelfarben blowen/ wenig brunelechtē blatt/ vndgibt milch. Aber genßdiſtel dz antifia iſtgibt kein milch/ wie mol die latinſchē demſelbē taraxeton ſprechend/ ſo iſt es doch an/
tifien/ vn̄ ſprechent dem krut wegwyſe antfien dz nit war iſt/ wol es moͤcht dar für genū mē werdē vm̄ glychheit d̓ virtuten. aberdz mit dē ſtachelechtē rückgrot hie zuͦ vrteilē iſt für ātifiē/ vn̄ nit für taraxeton. vn̄ vōden tütſchē leber dyſtel od̓ gēßdiſtel genāt.darūb dz es vaſt guͦt iſt zuͦ der lebern hattgelbluͦmen/ vnd wechßt mit einem hocheneyntzechtē ſtengel zweyer ellēbogē hoch/ vn̄dudyſtel. ij. ellenbogē hoch/ vnd wegwyſemynder/ aber wyt vß geſpreytet. Aber dißwaſſer allein ſagen iſt vō dem genßdyſtel.oder antifien dz vſſen ſtachē am rückgrotthabē iſt. ¶ Vn̄ dz beſte teyl vn̄ zeit ſyner brēnung iſt die bletter geſtreifft vō den ſtēgelngehackt vn̄ gebrāt im end des meyen. ¶Aſſ¶ Anttifien waſſer iſt guͦt getrūckē vff. ii.lot morgēs vn̄ abens yedes mal/ denen engvmb die bruſt iſt. ¶ BMAntifien waſſermanig mal getrunckē yedes mal vff. ii. lotdie frawē die mit kindē gont/ die krefftig esvn̄ ſtercket ſie. ¶ ¶¶ Anttifien waſſer alſo getrunckē machet guͦt ſinn. ¶ DM Antifiē waſſer getrūckē morgēs vn̄ abēs. ydesmal vff. ii. od̓. iii. lot ſo ein mēſch die peſtilentz hat/ re. iiii. oder. v. lot getrūckē iſt guͦtdar zij. ¶ E M Antrifiē waſſer getrūckenmorgēs vn̄ abēs ydes wol vff. iii. lot iſt guͦtfür die gilb. ¶F ¶ Anttifiē waſſer zuͦ allēmalen ein guͦtē trūck getrūckē. iiii. od̓ v. letiſt guͦt für dē turſt da einē vnordlich türſtals in d̓ peſtilētz od̓ ſcharpfen heiſſen feber.¶ O ¶ Anttifien waſſerloͤſchet ouch groſſehitz in dem lyb/ von der leberen/ ein plaſtergemachet von henffen werck/ das da einerſpannen breit ſei das in Antifien waſſerſer genetzt vn̄ enwenig vß gedruckt/ vn̄ dzalſo fücht gelegt vff die weich d̓ rechtē ſitenſo loͤſchet es alle hitz d̓ lebern. es ſie in heiſſem rittē od̓ heiſſer ſuͦcht/ od̓ wie es ſy/ alſodas das plaſter offt wider gnetzt wurt/ vn̄daruff gelegt hilffet wol. ¶ H¶ Anttifiēwaſſer offt getrunckē yedes mal vff. iii. lotiſt vaſt guͦt für dz ſtechen/ beſunder für dzſtechen an dem hertzē/ ob es von überigemgebluͦt oder ob es von einer heiſſen füchtigkeit were/ od̓ ob ein mēſch allo gefallē wer¶ Uon Aron waſſer