Druckschrift 
Opera : Daran: Gaunilo: Pro insipiente. Honorius <Augustodunensis>: De imagine mundi. Libri I-II. Mit Beigaben von Petrus Danhauser u. Johannes Löffelholz.
Einzelbild herunterladen
 

De ymagine mundi

det terre ꝟo. materies vertit̉ in cineremaeris aque materies per fumū euaneſcit in aere. Ideo aūt ē amarus: qꝛ natura aque eſt ſalſa ſiue quia. terra ꝑmixta. in noctibus vidētur ſtelle cadere ſunt ſtelle: ſed igniculi: a flatu ventorum ab ethere in aerem tracti: mox inmadido aere extincti. De Peſtilētia.Peſtilētia naſcit̉ aeris ſiccitate: velcalore vel tempeſtate corrupta. Qui ſpirando vel edendo ꝑceptus: lucem mortemqꝫ generat. hoc totū quod dixi infra lunaꝫ in aere ſit: ſuperius vero ſemꝑſerenū exiſtit. Aerē tranſuolauimꝰ.etheris ignē cōcēdamꝰ. De Igne.Gnis qui quartū elemētuꝫ ſcriibitur quaſi non gignens dicit̉:a luna vſqꝫ ad firmamētum extēditur. Is tātuꝫ eſt aere ſubtilior: qͣꝫtūaer aque tenior: aqua terre rarior. Hicetiā ether: quod ſi purus aer dicitur: etſplendore perpetuo letatur: de hoc angeli corpora fūmunt: cum ad hominesmiſſi veniunt. De Planetis. Inſepteꝫ ſtelle ſingulis circulis ꝯtra md̓mferuntur: et ob vagum curſum planete:id eſt erratice dicūtur. Hee immēſa celeritate firmamēti ab oriente in occidēteꝫraptantur tamen naturali curſu contramd̓m ire cōprobant̉: ſicut muſca ſi in rota molendini circūferetur. ip̄a tamenṗs motu ꝯtra reuolutōeꝫ eiꝰ ire videretur. Hee nunc inferius nūc ſuperius ꝓpter obliquitatem ſīgniferi vagātes radijs aūt ſolis perpedite anomale vel retrogade vl̓ ſtacionarie fiunt. De Luna. Luna eſt primus planetaꝝ minima ſtellaꝝ. Sed ideo maior ceteris videtur: quia proxima terre in primo circulo fertur. Huius corpus eſt globoſuꝫnatura igneuꝫ: ſed aqua permixtū. Unde et ꝓprium lumē habet: ſed in modum ſpeculi a ſole illuminatur: et ideoluna quaſi lucina id eſt a luce nata noīnat̉. aūt quaſi nubecula in ea videt̉

ex aque natura creditur. Dicitur enimſi aqua permixta eſſet: terrā vt ſol illuſtraret: imo ob vicinitatem maxīo ardore vaſtaret. Globus nāqꝫ eius ml̓toterra eſt amplior: licet ob altitudinē circuli ſui videat̉ vix modij fundo maior:lucet luna ea parte qua ſoli eſt oppoſitaea autē parte eſt obſcura: qua a ſole eſtauerſa. A ſole vero lōgius remota lucettota. Non em̄ creſcit nec minuit̉: ſed obiectu terre lumine quod a ſole accipit viduat̉. Hec licet cottidie violētia firmamenti ab oriēte in occidētem feratur: tamen ꝯtra md̓m nitēs: oīa zodiaci ſignaxxvij. diebus ꝑuagat̉: circulū aūt ſuū.xix. annis per ambulare affirmat̉: lunaquarta ſi rubeat quaſi aurum vētos on̄dit: ſi in ſomno corniculo maculis ingreſcit pluuidū mēſis exordiū: ſi in mediopleniluniū ſerenum. De MercurioSecūdus planeta eſt mercurius: qui etſtilbon: forma globoſus natura igneuslunā magnitudine vincens: lumē a ſoleaccipiēs: ſignifeꝝ. ccc. xxxix. diebꝰ ꝑcurrēs. De vene̓ Terciꝰ ē planeta venꝰqui et heſperus: aurore et zephali filiꝰ:lucifer veſꝑ rotūdꝰ igneꝰ ꝯͣ mūdū nitēs: vt mercuriꝰ ſignifeꝝ ꝑcurrē. sccc. xlviij. diebꝰ. De Sole. Quartꝰ planeta ē ſol: inde dictꝰ: ſolus luceat: ceterꝭſtell̓ obſcuratꝭ vl̓ qd̓ ſit ſuꝑ oīa lucēs: forma ſpericꝰ natura igneꝰ magnitudīe occies terrā vīcēs: oībꝰ ſtell̓ lumē p̄bens.Hic aboriēte ī occidētē: īpetu firmam̄tifert̉ ſꝫ ꝯͣ md̓m nitēs totū ſodiacū. ccc.lxv. diebꝰ gͣdit̉: circulū āt ſuū. xxviij. annis ꝑābulare tradit̉ huiꝰ p̄ſētia diem:abſētia ꝟo eius efficit nocte. Sic̄ em̄ tota die ſuꝑ terraꝫ: ſic tota nocte lucet ſubterra. Aqͥlonarē ꝑtē celi ꝑagrās: fac̄ nobis lōgos dies eſtatē. Auſtralē ꝟocurrēs: inducͣ nob̓ breues dies hiemeꝫſol ī ortu ſuo macl̓oſus vl̓ ſb̓ nube latēspluuialēdiē p̄ſagit Si palleat tēpeſtuoſū. ſi ꝯcauus videt̉: ita vt ī medio fugēs