De miſeria hominis
Tantam em̄ vim huiꝰ ꝓbatiōis in ſe cōtinet ſignificatio vt hͦ ip̄m quod diciturex neceſſitate eo ip̄o quod intelligit̉ velcogitat̉ et reuera ꝓbet̉ exiſtere et idip̄meſſe quicquid de diuina ſb̓a oportet credere. Credimꝰ nāqꝫ de diuina ſb̓a qͥcqͥdabſolute cogitari poteſt meliꝰ eſſe qͣꝫ nōeſſe. Uerbi gr̄a. Melius eſt eſſe eternnꝫqͣꝫ non eternū: bonū qͣꝫ nō bonū Immobonitatē ip̄am qͣꝫ non bonitatem ip̄amNlhil aūt huiuſmodi nō eē poteſt: quomaius aliqͥd cogitari non poteſt neceſſe igit̉ eſt quo maius cogitari nō poteſteſſe quicqͥd de diuina eēntia credi oportet. Gr̄as ago benignitati tue et in rep̄henſione et in laude opuſculi mei. Cumem̄ ea que tibi digna ſuſceptōe vidēturtanta laude extuliſti ſatis apparet: quiaque tibi infirma viſa ſūt beniuolētia nōmaliuolentia reprehēdiſti.Explicit anfelmus ꝓinſipientie.Incipit opuſculū beati Anſelmi Ep̄iCātuarien̄ ordinis Sancti bn̄dicti: Demiſeria hominis.Erret me vita mea. Nāqꝫ diligēter diſ-cuſſa apparet mihi aūt peccatū: aut ſterilitas fere tota vita mea: ⁊ſi quid fructus in ea videt̉: ſic eſt aut ſimulatū aut imꝑfectū: aut aliquo modocorruptū vt poſſit aūt nō place̓ aūt diſplice̓ deo. Ergo o peccator vita tua iaꝫnon fere tota aut in peccato ē: aut dāpnabilis: aut in fructuoſa: et contēptibil̓Scilicet quid ſepero infructuoſā a dāpnabili: vtiqꝫ ſi eſt infructuoſa: eſt ⁊ dāpnabilis. Conſtat em̄ et veꝝ eſt: qd̓ veritas dei dixit: oīs arbor que nō facit fructum bonū exci. et inig. mit. Deniqꝫ ſiqͥd ago vtile prorſus nulla illud cōpenſo alimētis corporis qͥbus abutor. Sedquis paſcit pecus: quod nec tm̄ ꝓdeſt:
qͣꝫtum conſumit̉ et tamē tu benignꝰ detu nutris et expectas tuū inutilem verūet fetētem peccatis qͣꝫ tollerabiliꝰ canisputridus fetet hoībus: qͣꝫ aīa peccatrixdeo qͣꝫ infelicius iſta deo qͣꝫ ille hoībus:heu non hoīem ſꝫ obpropriū homini vilius pecore peius cadauere. Tedet aīaꝫmeā vite mee: viuere erubeſco: mori ꝑtimeſco. Quid gͦ reſtat tibi o peccator niſi vt in tua tota vitā plores totā vitā tuam: vt ip̄a tota ſe ploret totā. Sed ē inhac aīa mea miſerabilit̓ mirabil̓ ⁊ mirabilit̓ miſerabil̓ qꝛ nō tm̄ dolet qͣꝫtū ſe noſcit: ſed ſic ſecura torpet velut qͥd patiat̉ignoret Aīa ſterilis qͥd agis qͥd torpesaīe peccatrix. Dies iuditij venit: iuxtaeſt dies dn̄i magnus iuxta et velox minis: dies ire: dies illa: dies tribulatōis ⁊anguſtie: dies calamitatis et miſerie: dies tenebraꝝ et caliginis: dies nebule etturbinis: dies tube et clangoris. O voxdiei dn̄i amara. Quid dormitas aīa tepida ⁊ digna euomi: qͥd dormitas qͥ nōexꝑgiſcit̉ qͥ nō tremit ad tm̄ tonitruumnon dormit ſed mortuus eſt. Arbor infructuoſa vbi ſūt fructus tui arbor digna ſecuri ⁊ igne: digna ſuccidi ⁊ ſuccēdique ſūt fructus tui: vtiqꝫ ſpīe pungēteset amara peccata que vtinā ſic te penitendo pūgerēt vt cōſurgerētur ſic amareſcerēt vt euaneſcerēt forſan ꝑuuꝫ qͥdputas peccatū aliqd̓ vtinā diſtrictus iudex paruū exiſtimaret aliquod peccatūSꝫ heu me nōne om̄e peccatū ꝑ preuaricatōem deū exhonorat. Qd̓ ergo peccatū peccator audebat dicere paruum.Deuꝫ em̄ exhonorare quādo eſt paruū.O lignū aridum et inutile eternis ignibus dignū qͥd reſpōdebis in illa die cūexiget̉ a te vſqꝫ adictum oculi om̄e tempus viuēdi tibi impēſum qualiter fuerit a te expēſum. Tūc quippe condēpnabit̉ qͥcqͥd fuerit inuentū in te operis velocioſi ſermonis et ſilentij vſqꝫ ad minimā cogitatōem: etiā quod vix iſti ſi nō