AnſelmiLiber
hoſtis violentia ē ꝓpellēda: ſed ⁊ quaſicōſulentis aſtucia cauēda. Sepe nanqꝫdū tyronē triſti vuluere male volūtatisaꝑte maliuolus nō valet perimere: ſitiētem eū poculo venenoſe rōis maliuolecallidus temptat extinguere. Nā cū monachū neqͥt obruere vite qͣm ꝓfeſſus eſtodio nitit̉ eū cōuerſationis in qͣ eſt ſubruere faſtidio. Et licet illi monachatuꝫꝓpoſitū tenēdum qͣſi cōcedat: tamē qꝛhoc ſub talibus aut intra tales aut in eoloco vbi incepit illū ſtultū nimis imprudentēqꝫ nimis ml̓timodis verſutijs arguere nō ceſſat. vt dū illi ꝑſuadet incepto dei bn̄ficio ingͣtum exiſtere iuſto iudicio: nec ad meliora ꝓficiat: nec qd̓ accepit teneat: aut in eo inutiliter perſiſtat.Quippe dū inceſſanter laborioſis cogitatōnibus demutāde: aut ſi mutari nonvalet ſaltē de improbādo initio meditatur. nūqͣꝫ ad finē ꝑfectionis tēdere conatur. Nā qm̄ illi fūdamētū qd̓ poſuit diſplicet nullatenus illi ſtructurā bone vite ſuꝑ edificare libet. vn̄ fit vt quēadmodum arbuſcula ſi ſepe tranſplantet̉ autnuꝑ plantata in eodē loco crebra ꝯuulſione inqͥetetur: nequaqͣꝫ radicare valēsauiditatē cito attrahit: nec ad aliquamfructus fertilitatem ꝓuehit. Sic infelixmonachus ſi ſepius de loco ad locū ꝓprio appetitu mutat̉: aut ī vno ꝑmanesfreq̄nter eius odio cōcutit̉: nuſqͣꝫ amorꝭſtabilitus radicibus ad oē vtile exercitium langueſcit: ⁊ nulla bonoꝝ oꝑm vbertate diteſcit. Cūqꝫ ſe nequaqͣꝫ ad bonuꝫſed ī malū ꝓficere ſi forte hoc recogitatꝑpendit oēm ſue miſerie cām nō ſuis: ſꝫalioꝝ moribus iniuſtꝰ attendit: atqꝫ inde ſe magis ad odiū eoꝝ inter qͦs cōuerſatur infeliciter accēdit. Quapropter qͥcūqꝫ cenobitaꝝ forte ꝓpoſitū aggredit̉:expedit ei: vt in quocūqꝫ monaſterio ꝓfeſſus fuerit: niſi tale fuerit vt ibi maluꝫinuitus facere cogat̉: tota mētis intētōeamoris iudicibꝰ ibi radicare ſtudeat: at-
qꝫ alioꝝ mores aut loci cōſuetudīes ſidiuina p̄cepta nō ſūt etiā ſi inutiles videant̉ dijudicare refugiat Gaudeat ſeiā tandē inueniſſe vbi ſe nō inuitū ſꝫ voluntariū tota vita manſurū omni tranſmigrandi ſollicitudīe ꝓpulſa deliberetvt quietus ad ſola pie vite exercitia excrenda ſedulo vacet. Qd̓ ſi ſibi videturmaiora quedam ac vtiliora ſpūali feruore appetere: qͣꝫ illi pn̄tis monaſterij inſtitutionibus liceat eſtimet aūt ſe falli ſiuep̄ferendo paria paribus ⁊ minora maioribꝰ ſiue p̄ſumēdo ſe poſſe qd̓ nō poſſit:aut certe credat ſe non meruiſſe qd̓ deſiderat. Qd̓ ſi fallit̉ agat gr̄as diuine miſericordie: qꝛ ab errore ſuo defēditur: neſine emolimēto aut etiā cū iactura locūvel vite ordīem mutando incōſtantie leuitatiſqꝫ fruſtra crimē ſubeat aut maiora iuribus ſuis experiēdo fatigatus deterius in pͥora aut etiā peiora poribꝰ deficiat. Si auteꝫ vere meliora illis que inꝓmptū ſūt nondū meritus optat: patiēter toleret diuinū iudiciū ꝙ vlli aliqͥd īiuſte nō denegat nec ꝑ impatientiā iudicē guſtū exaſperās mereat̉ qd̓ nō habetnō acciꝑe ⁊ qd̓ accepit amitte aut qꝛ nonamat inutiliter tenere. Seu vero miſericordiā ſeu iudiciū erga ſe in illis que nōhabet ⁊ optat ꝑſentiat letus ex his queaccepit largitati ſuꝑne gratias dignasꝑſoluat. Et qꝛ ad qͣlemcūqꝫ portū de ꝓcelloſis mūdi turbinibꝰ potuit ꝑtingerecaueat in portus tranquillitatē ventumleuitatis ⁊ impatientie turbine inducereqͣtenus mēs: cōſtantia ⁊ māſuetudo tutantibus quieta: ⁊ diuini timoris ſollicitudini: ⁊ amoris delectatōni ſit vacua.¶ Nam timor ꝑ ſollicitudinem cuſtodit:amor vero ꝑ delectationeꝫ ꝑfecit. Scioquia hec maiorē aut ſcribēdi aut colloquendi exigāt amplitudīem: vt pleniuſintelligatur quibꝰ ſcꝫ dolis antiquꝰ ſerpens ignarum monachum in hoc genere temptationis illaqueet: ⁊ ecōera qui-