per eam notam que deeſſe vidētur. ⁊ dicitur abaſter quod eſt ſtella. qua vſus eſt Origenes intranſlatione biblie. Circa quod notandum ꝙtranſlatores ⁊ interpretes biblie multi fuerūtſicut dicit magiſter in hyſtorijs. quia ante incarnationē domini annis. cccxxxi. tēporibus.Ptolomei philadelphi regꝭ egypti ſeptuaginta interpretes floruerunt. qui legis ⁊ ꝓphetashoc modo tranſtulerunt. Ptolomeus ſtudioſus ⁊ librorum cupidus ꝑcipiens apud iudeos legem eſſe ore dei editam. ⁊ digito illius ſcriptam. miſſis epiſtolis ⁊ muneribus. rogauitEleazarū pontificem iudeorum vt ſibi virosſeniores hebraice ⁊ grece lingue peritos qui interpretari ⁊ tranſferre valeret. dirigeret. Etenīſua deſideria eſſent eam in greco tranſlatam habere. ⁊ arciuis regalibus intereſſe. Eleazarusautem annuens eius petitioni. de vnaquaqꝫtribū ſex legiferos vel legiferentes deſtinauit.Hi ſunt ſeptuagintaduo interpretes. qui licetſeptuagintaduo fuerunt more ſacre ſcripture.tamen communiter dicitur ſeptuaginta. quiaſi duo ſuperſunt hoc eſt modicum reſpectu ſeptuaginta. Qui venientes ad regem pentateu/cum ⁊ prophetas tranſferentes coram rege diſputauerunt de vno deo colēdo. ⁊ ꝙ nulla creatura eſſet deus. Inde eſt ꝙ vbicūqꝫ occurrebateis in tranſferendo de trinitate. vel ſub ſilentiopreteribant vel enigmate trāſtulerunt ne tresdeos colendos tradidiſſe viderentur. Similiter de incarnatione verbi facientes. Unde trāſlatio ſeptuagintaduum quādoqꝫ eſt ſuperfluaquandoqꝫ diminuta. Poſt incarnatōnem autem domini ⁊ paſſionem annis centum. xxiiij.Aquila quidaꝫ iudeus ad fidem conuerſus. ſꝫpoſtea in hereſim lapſus. primus interpres fecit aliaꝫ tranſlationem de hebraico in grecumtempore Hadriani imperatoris. Deinde poſtannos. liij. Theodotion fecit terciā tranſlatōnem ſub Comodo. Deinde poſt annos trigītaSiminachus interp̄s claruit ſb̓ Seuero. Deinde poſt annos octo inuēta eſt quedaꝫ trāſlatio. Hieroſolymis. cuius auctor ignorat̉. quedicta eſt vulgata tranſlatio vel quinta editio.Deinde poſt annos. xviij. tempore Alexandriſuperuenit. Origenes videns iſtas tranſlationes imperfectas. incepit corrigere tranſlationēlxxij. interpretum per poſteriores iam dictastranſlationes vel ẜm aliquos ſolum tranſlationem Theodotionis correxit. ⁊ miſcuit. ſcilicꝫſupplens diminuta. ⁊ reſecans ſuperſlua. Ubirunqꝫ igitur ad tranſlatōneꝫ. lxxij. interpretuꝫaliquid addidit ex tranſlatiōibus ſequētibus

vel vbi addidit que deerant ibi ponebat aſtericum vel aſteriſcum id eſt ſtellam vel formamaſtri per quod innuit ꝙ per additionem illameluceſcebant que prius deerant. Et dicitur aſtericus ab aſter ⁊ icon quod eſt imago vel ſignū⁊ producit pe. quia apud grecos icon ſcribiturper ei diphtongō. ⁊ dicitur aſtericus ẜm modernos vel aſteriſcus ẜm antiquos. ⁊ tunc dicitur ab aſtris id eſt ſtella ⁊ icon Ubi vero eratſuperfluum ponebant obelum. Obelos em̄ grece dicitur ſagitta latine vel veru. ſignans ꝑ hocꝙ littera ibi ſuperflua erat. Deinde ipſe Drigenes fecit aliam tranſlationem per ſe plenamſine his ſignis. Hi omnes tranſtulerunt de hebraico in grecum. Deinde quidam volētes habere omnes iſtas tranſlatōnes ſimul ſcribebātlibros. ſic eos ordinantes. ꝙ in medio cuiuſlibet folij ponebant ſex columnas a ſummo deorſum deſcendentes. ponentes in prima verba tranſlationis prime. in ſecunda ſecunde. etſic de alijs. Et iſti libri dicti ſunt hexapla abhexa grece quod eſt ſex latīe. quaſi ſexcupla veldicitur exapla quaſi liber habens ſex tranſlatōnes rectas vl̓ rectificatas. Quidaꝫ tamen hexapla exponunt ſimplicitur pro exemplaria. Ethis temporibus multi vtriuſqꝫ lingue ſciolifecerunt alias tranſlationes de predictis grecis tranſlatōnibus in latinum. Nouiſſime ſuperueniens beatus Pieronymus. peritus intribus linguis hebraica. greca ⁊ latina primocorrexit tranſlationem. lxxij. interpretum in latino cum aſtericis ⁊ obelis poſtea vero tranſtulit immediate bibliam de hebreo in latinum ſine aſtericis ⁊ obelis. Et hac tranſlatōne nuūcvbiqꝫ vtitur tota rhomana eccleſia. licet nō inomnibus libris Et ip̄ius tranſlatio merito ceteris antefertur. quia eſt verborum tenatior etperſpicuitate ſententie clarior. Et trāſlatio prima .ſ. lxxij. interpretum facta eſt in Alexādriaciuitate que metropolis eſt egypti. Alie antemtranſlatōnes in diuerſis partibus mundi vbitunc magiſtri polluerūt. Nota ꝙ vbicunqꝫ inlibris veteris teſtamenti mēdoſitas reperiturcurrendum eſt ad volumina hebreorum. quiavetus teſtamētuꝫ primo in lingua hebrea ſcriptum eſt. Si vero in libris noui teſtamēti recurrenduꝫ eſt ad volumina grecoruꝫ. quia nouum teſtamentuꝫ primo in lingua greca ſcriptuꝫ eſt preter euangelium Matthei et epiſtoias Pauli ad hebreos.Aſterites eſt gemma candida incluſam lucemcontinens ſicut ſtellā intus ambulanteꝫ vndedicta eſt.