et omnibꝰ execrabile apparet. vt vel nullos prorſusvel tales habeat defenſores ꝑ quos poſſit ſciſma cōtingere non dormiat ſeueritas diſcipline. in qua tāto eſt efficatior emēdatō criminis: qͣꝫto diligentōꝫfuerit obẜuatō caritatis. Cum vero idem morbusplurimos occupauerit. nihil aliud bonis reſtat qmͣdolor et gemitꝰ. Vnde ſubdit̉. Sic etiā miſericorditer corripiat homo quod poteſt. quod nō pt̄ patienter ferat. vt ex dilatōne doleat atqꝫ geniat donec ille deſuper corrigat et emēdet. aut vſqꝫ ad meſſem differat et zaniam et paleā ventilare Quarto debꝫ expectare tempꝰ vindicte cōueniens. cū boni exercitant̉ vel corrigunt̉. Vnde ſuꝑ allegato v̓bo ſinite ⁊cͣ augꝰ. de qͣſtionibꝰ euangelij ſic dicit.Quia boni dū adhuc infirmi ſūt opus hn̄t in quibuſdaꝫ maloꝝ cōmmxtōne. ſiue vt boni ꝑ malos exerceant̉. ſiue vt bonimaloꝝ comꝑatōne melioresreddant̉. ſiue vt mali ꝑ bonos corrigant̉. Nā multi pͥmo zizania ſunt et poſtea triticū. qui niſi patiēter cū mali ſint tolerarent̉ ſi euulſi fuerint ſimuleradicaret̉ et triticū. qd̓ futuri eſſent ſi parce̓t̉ eis.¶ Ꝙ tm̄ in illos qͥ voluntarie peccauerūt exercenda eſt vindicta. et ꝙ de aliquo vindicta exerceri n̄Ca. iij.poteſt qͣtuor ratōnibus.Ercio pͥncipaliter circa vindictā conſideranda eſt condico delinquentis. Namin ſolos illos qui volūtarie peccauerunteſt exercenda vindicta. hoc aūt triplicit̓ ꝓbꝰ. ſcilicꝫautoritatē. ſimilitudine et ratōne. ¶ Primo autoritate augū. ſic dicentis. Omne peccatū ideo peccatum qꝛ volūtariū. ſed pena debet̉ peccato. gͦ ī ſolosmalos volūtarios eſt exercenda vindicta. ¶ Secūdo probo ſimilitudine. qꝛ ſicut aliquis meret̉ honorari ex eo ꝙ bonū aliquod voluntarie agit. ita aliquis meret̉ puniri ex eo ꝙ volūtarie aliquod malum agit: ¶ Terco ꝓbo hoc idem ratōe. ſic. Sicutem̄ aliquis peccando nimis ſecutus eſt volūtatemſuam. ita rōnabile eſt et cōueniens ꝙ contͣ voluntatem ſtiam aliquid patiat̉. ſcd̓a. ſcd̓e. q. cviij. arti. iiij. in cor. q. iuxta pͥncipiū. et argū. contra.Ad maiorem tn̄ euidentiā nota hic tria. ¶ Primūeſt illud. ꝙ aliud eſt peccare coacte. aliud indeliberate. aliud callide et malicōſe. Primū eſt malum agere coacte. Naꝫ oꝑatō reddit̉ bona vel mala. laudabilis vel vituperabilis ꝓpter volūtariū et inuolūtariū. Vnde ſi eſt oꝑatō bona et volūtaria laudatet premiatur. ſi vero eſt oꝑatō bona non tn̄ volūtaria non laudat̉ nec p̄miatur. Talis em̄ bonū ſic faciens non eſt bonꝰ ¶ Similit̓ ſi eſt oꝑatō mala nōtn̄ volūtaria neqꝫ vituperari nec p̄miari debꝫ. Ta.lis em̄qͥ malū ſic agit nō eſt malꝰ ¶. Aliud vero ēpeccare indeliberate. Nam illa indeliberate fiūt queabſqꝫ conſilio et abſqꝫ p̄cedenti deliberatōne fiunt.puta qn̄ ex ira vel paſſiōe pc̄ta cōmittunt̉. et taliapc̄ta alleuiant ¶ Terco vero ex malicia peccare eſtex certa cognitōne. deliberatōne ⁊ electōe peccareHec bea. tho. ī ſcripto ſuꝑ qͥnto libro ethi. ca: xiijVinidectrequod incipit. exiſtentibꝰ aūt in factis ⁊cͣ ¶ SSecundo notandū. ꝙ actus voluntatis eſt duplex. Vnꝰelicitus qui immediate cauſat̉ a volūtatē. alius vero actus eſt imperatus a volūtate mediāte alia potentia que eſt in corꝑe. ſcꝫ actus exterior. Mō igit̉volūtas non poteſt cogi qͣꝫtuꝫ ad interiores actuseius ab ea immediate elicitos. vt ſūt conſentire. eligere. velle. ꝓponere. Cuius ratō eſt. qꝛ hec procedūt ab interiori pͥncipio dirigente ſcꝫ ab intellectuet imperante ſcꝫ a volūtate. Qd̓ aūt cogit̉ et violētatur eſt a pͥncipio extrinſeco. Exemplū de lapidecuiꝰ inclinatō vel motus deorſū eſt a pͥncipio nitnſeco. ſed motus eius ſurſū eſt ꝑ violentia a pͥncipio extriſeco ¶ Secundo vero volūtas poteſt cogiqͣꝫtum ad actus exteriores. ita ꝙ tales actus nonſunt in pt̄ate nr̄a. Et hoc vel cū deficit organū. velcum interuenit aliquod ꝓhibens organuꝫ ab actupͥma. ſcd̓e. q. vj. arti. qͣrto in cor. q. ¶ Primi actꝰſcꝫ a voluntate eliciti ſi ſūt boni ſunt laudabiles. ſi.vero mali vitupabiles. Actus ſecūdi ſcꝫ qui exercotur. ſi qnͥqꝫ p̄ter voluntatem exercentur nō ſūt culpabiles neqꝫ vituꝑabiles. ¶ Tercō notādū eſt. ꝙ aliud eſt de eo quod fit coactōne vel violentia. tūcillud excuſat a culpa. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ ſicut illud ēpeccatum quod eſt voluntariū. ita illud malum qd̓eſt inuoluntariū non eſt culpa. ſed coactō vel violentia cauſat inuolūtariū. Cuius ratō eſt. qꝛ volūtariuꝫ eſt inclinatō quedā a pͥncipio intriſeco. violentum vero a pͥncipio extriſeco. Et ideo ſicut illudquod eſt contͣ naturā eſt violentū. ita illud quodeſt cōtra voluntatē quale eſt illud quod ꝑ violen.tiam eſt eſt inuolūtariū. pͥma. ſcd̓e. q. vj. arti. qͥnto in cor. q. Illud aūt quod ꝑ metum ſiue timoreagit̉ eſt voluntariū. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ volūtas fertur in illud quod fit ꝑ metum. licet nō propt̓ ſe. ſedpropter aliud. ſicut ꝓiectio merciū ī mare eſt volūtaria tempe tempeſtatis propter timorem ꝑiculi velſb̓merſionē: pͥma. ſcd̓e. q. vj ¶ Vn̄ gr̓aliter loq̄ndo de aliquo vindicta ſeu punitō exerceri nō pt̄ qͣtuor ratōnibꝰ. ſcꝫ violentie. igrantie. abſentie. innocentie ¶ Primo ratōne violentie. Nam qn̄ ma.lū aliquod per vim agit̉. tunc voluntas nō conſentit. ſed eſt penitus inuoluntariū. Et ideo a pena ⁊ aculpa totaliter excuſat. Sicut patet de v̓gine q̄ cōtra voluntatē ſuam omnino corrumꝑetur. Qn̄ autem aliquod malū cōmittitur ꝑ metum ſeu timoreꝫtunc non excuſatur aculpa Cuiꝰ ratō eſt. quia eiquod fit ꝑ mētum voluitas conſentit. et ſi non propter ſe. ſaltem propter aliud. vtꝫ ſupͣ ibideꝫ. arti. vj.Unde nullus recte rōnis dicet innocentē qui timore mortis negaret xp̄m. vt fecit petrus. vel eū qͥ imperio tiranmi patrē occideret ¶ Nota tn̄ ꝙ pͥma coactō ſcꝫ violentie excuſat. non a toto. ſed a tantoPone hic omnia p̄cedentia in iſto capi. ¶ Secundo vindicatio vel punitio non debꝫ contra aliquemexerceri ratione igͦrantie. Re. ſupra. igͦrantia ꝑ totum. que excuſat et que aggͣuat. et que alleuiat.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten