Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

dicens. ibi. multos em̄ ꝑturbauit pacē habentes.In quo verbo culpa ſuſurronis aggͣuatur ex tribꝰPrimo ex effectu. ibi. ꝑturbauit. Secūdo ex affectu vel ſtatu. qꝛ paceꝫ habentes. Tercio ex exceſſuvel conatu. qꝛ multos. Ita dicit̉ ecͣci. xxviij. Lingua tercia multos cōmouit. et diſꝑſit illos de gente ingentem. qui reſpicit illam non habebit reqͥemIn quo verbo linguatercia ſcꝫ ſuſurroniˢ ex qͣtuorredditur deteſtabilis. ſcꝫ ex nomine. ex oꝑe. multitudine. inqͥetudine. Primo eſt deteſtabilis ex nomine. ibi. lingua tercia. Nlam lingua tercia eſt triplex. ſcꝫ ſuſirronis. lenonis. iudicis. Primo dicoꝙ lingua tercia eſt lingua ſuſurronis. Cum em̄ ſittriplex lingua. ſcꝫ verax. mendax. tercia ſcꝫ ſuſirronis eſt compoſita ex illis duabo. eoꝙͣ modo verūmodo falſū loquit̉. in pn̄tia laudat. in abſentia vituꝑat. modo vngit modo pungit. Ecͣci. v. Omniˢpeccator probat̉ duplici lingua. Secūdo līguaſuſiirronis eſt deteſtabilis ex oꝑe. ibi. ꝯmouit. ſcꝫad odiū vel diſcordia. ad rapinam vel homicidia. adrelinquendū gentē et terram ꝓpriam. Tercio eſtdeteſtabil̓ ex ml̓titudīe. ibi. ml̓tos. p̄latoˢ pͥncipesreligioſos. omnes cuiuſcūqꝫ ꝯdiconis et ſtatus. Secūda līgua vetule vel lenonis que eſt a maritovxorē. puella vel a iuuene et ſic de alijs. que eſt ſic̄fornax corda ꝑſonarū ad peccata incendens. quemiultos cōmiouit a ſtatū virginitatis vel caſtitatisin immūdiciā. et diſpſit multos. qꝛ multos lenones et meretrices & terra in terram. de pr̄ia in paittit. ſcꝫ liuois et diſtriā diſcurrere fecit atqꝫ vagari. Ab hac lingua ſācta anima liberata gras exoluit deo dices. ecc̄i. vltimo. Liberaſti mne a lingua coniqͥnata. Tercia līgua eſt aduocati vel iudicis. que terciā eſt ab actore vel reo. et hec niultos cōmouit. ſcꝫ monachos.clericos. milites mercatores et ruſticos ad lites ⁊bella. et diſꝑſit ſcꝫ citando. appellādo. depauꝑandovagos faciendo. Nam tales ſapientes ſūt vt faciant mala. Et ſb̓ditur in pͥncipali autoritate. qui reſpicit illam ſcꝫ lingua ſuſurronis vel detractoris velſenonis vel iudicis non habebit reqͥem. ſcꝫ vel amicicie vel opulentie vel ꝯtinentie vel v̓ginalis mūdicie. Quarto ſuſtirratō eſt peccatū mortale ratōne ſi ppplicij quod incurrit. ſic. Deus non dat pena eternaꝫ niſi ꝓpter peccatū mortale. ſed ſuſurropunit̉ pena eterna a deo. Ita dr̄ ecͣci. v. Penotatōpeſſima ſuꝑ bilingue. ſuſurroni aūt odiū et mimicicia et ꝯtunielia. Expoſitor. Denotatō peſſima: velqꝛ de nota id eſt de libro viuētiū ſuſurro delebiturvel denotatō id ē mali imp̄cato. ꝓuer. viij. Os bilingue deteſtor. vel denotato peſſima id ē deuoratōIſa. v. Dilatauit infernꝰ animā ſuam ſuꝑ bilinguem. Vel denotatō peſſima id ē digiti on̄ſio confuſione plena. Vel aliter. Denotato id eſt dānatio.ſcꝫ carentia vel priuato deſiderij viſionis dei. Et ſb̓ditur. ſuſurroni aūt odiū ſcꝫ cordis. mnimicia oꝑiscōtumelia oris. Vel alit̓. ſuſurroni aut odium deiiminicicia hominū. cōtunielia id eſt obprobrium.GuſiurtuioNam hec dr̄ia eſt inter hec tria. qꝛ odiū eſt cordis.inimicicia eſt opis. contumelia oris. Odiū aūt eſtniala volūtas qua aliquis alteri vult malū. Inimicicia eſt machinatō nocunienti que ex odio procedit. Contumelia eſt turpis verboꝝ infamatō.Quinto et vltīo ſuſurrato eſt peccatū mortale ratōe vicij qd̓ excedit. ſic Sūſurrato ē gͣuiꝰ pc̄tmpeccato detractōnis. criminatōnis vel contumelievt patebit ſeqͣnti capi. īmediate. ſed detractō et criminatō ſūt peccata mortalia. vtꝫ ſupͣ. contumeliaet ſupͣ. detractō. gͦ ſuſurrato eſt peccatū mortale.Hec bra. tho. ſcd̓a. ſcd̓e. q. lxxiiij. arti. pͥmo ꝑ totum. Ad cuius eudentia nota tria. Primū eſtꝙ ſuſſirro cōuenit cum detractore inmodo. qꝛ vtqꝫ malū occulte de proximo dicit. Vnde ꝓpter hacſimilitudine interdū vnū pro alio ponit̉. quod patet. qꝛ ſuꝑ illo verbo ecͣci v. ne appelleris ſuſurro dicit gloſa. ꝙ ſuſurro idem eſt ꝙ detractor. Ibidem īcor. q. et in ſolū. pͥmi argū. Secundū eſt ꝙ differunt in duobꝰ .ſ. in animo et in dicto. Primo differūt in animo. qꝛ detractor intendit diminue̓ vel denigͣre fama eius quem odit. Sūſurro at̄ intenditamicicia ſeꝑare. Secundo differūt in dicto. qꝛ detractor intendit ſimplicit̓ malū de alio dice̓. ſuſtirro aūt non intendit ſimplr̄ malū dice̓. ſed ſolū illd̓quod diſplicet alteri ci de alio dr̄ ſiue ſit malū ſiue ſit bonū. apparens tn̄ malū. Ibidem in cor. q. etin ſolū. pͥmi argū. Terciū eſt. ꝙ ſuſurro et detractor differunt a criminatorē. eoꝙ criminator alijspublice crimina imponit. ille aūt .ſ. detractor et ſuſurro occulte. Ibidem in ſolū. ij. argū. Ꝙ ſuſurrato eſt gͣuius peccatū detractōne velcontumelia. quod qͥnqꝫ ratōnibꝰ ꝓbatur. Ca. ij.Ecūdo circa ſuſurratōnem conſiderandus eſt exceſſus culpe. Namſuſurratioeſt gͣuius peccatū detractōne vel ꝯtumelia. quod qͥnqꝫ ratōnibꝰ ꝓbo .ſ. ratōne finis. operisordinis. legis. indignatōnis. Primo ſuſurratōeſt gͣuius peccatū peccato detractōnis ratōe finisſic. Grauitas pct̄i magis attendit̉ ex fine qͣꝫ ex materiali obiecto. Vnde licet detractor dicit de proximo ea que ſiut ſimpli mala .ſ. ea ex quibꝰ orit̉ infamia vel diminuit̉ fama Suſurro aūt nō curat dicere niſi mala apparētia que diſplicent audiēti. Tūqꝛ ſuſtirro intendit peijorē finem .ſ. auferre maiusbonū quod eſt amicꝰ vel amicicia inter om̄ia bonaexteriora. et ſeminare maiꝰ malū. .ſ. zizania odij. i.nimicicie. diſcordie et guerre. q̄ non intendit detractor. ſꝫ ſolū famā auferre. ideo ⁊cͣ. Hec bea. thomͣsſcd̓a. ſcd̓e. q. lxiiij. arti. ij. in cor. ſolū. et in ſolū.pͥmi. argū. Iecūdo ſuſurratō eſt gͣuius peccatum detractōne ratōne oꝑis. ſic. Grauius peccatūeſt prijora facere qͣꝫ peijora dice̓. ſed ſuſurro intendit peijora face̓ et oꝑari .ſ. zizania ſeminare et amicicia ſeꝑare. detractor aūt peijora dice̓. gͦ ⁊cͣ. Vn̄qͣꝫuis qn̄qꝫ peiora dicat qͣꝫ ſuſurro. non tn̄ peiorafacit vt ſuſurro intendit. Ibidem inſolū. ij. argū.