O maiorem tamen euidentiā p̄cedentis capituli eſt ſciēdū. ꝙ licet ſenſualitas ſit vnapotentia ẜm genus. ſcꝫ vna potentia appetitiua ſenſitiua. diſtinguit̉ tamen ī iraſcibilem ⁊ cōcupiſcibilem. vt dicit bea. tho. ij. ſcri. ſen. di. xxiiijarti. v. vtrū ſenſualitas cōuenient̓ diffiniat̉. in ſolu. iij. argū. quod duplr̄ probat. ſcꝫ ratōne et ſimilitudine. Primo ratōne. ſic. Appetitꝰ ſenſibilis nōhilioꝫ eſt appetitu naturali. vtꝫ capi. p̄cedenti. ſꝫ innaturalibꝰ non ſolū oportet eſſe inclinatōnem ad ꝯſequendū cōuenientia ⁊ refugiendū nociua. ſꝫ etiāad reſiſtendū corrumpentibꝰ et contrarijs que cōuenientibꝰ impedimentū prebent et ingerūt nocum̄ta. ¶ Secundo hoc ideꝫ ꝓbat exempli ſimilitudineſicut migne qui habet naturalem inclinatōnem nōſolū vt recedat a loco inferioriqui ſibi non conuenit et tendat in locū ſuꝑiorem ſibi cōuenientē. ſedetiam ꝙ reſiſtat corrūpenitibus. Ita etiā ī nobis ſcꝫin parte ſenſitiua oportet ꝙ ſint due potentie quaꝝvna feratur in id quod eſt ſibi cōueniens et diſce.dat ab eo quod ſibi eſt diſcōueniens. et hec eſt cō.cupiſcibilis. que eſt cōuenientis appetitiua et ꝓſecutiua et incōuenientis fugitiua. et alia que ſit impedientis expulſiua. et hec eſt iraſcibilis. cuiꝰ obiectū eſt arduū et difficile. ip̄m ſcꝫ repellēdo. ¶ Sedforte queres. que iſtarū eſt nobilior altera. Rndeoet dico. ꝙ virtus iraſcibilis reſpectu virtutis con.cupiſcibilis tres intelligentias vel excellentias habꝫEſt em̄ defenſatriæ. ratōni magis affinis. et magislaudabilis. ¶ Primo virtꝰ vel potentia iraſcibilis eſtꝓpugnatrix ⁊ defenſatriæ cōcupiſcibis. eo ꝙ ip̄a inſurgit contͣ ea que impediūt conuenientia q̄ cōcupiſcibilis appetit. ¶ Secūdo iraſcibilis eſt ratōi ma.gis affinis vel magis ratōnabilis. Nam ip̄a ē ꝓpinaugꝰ mils. ijx. iquior ratōni et voluntati qͣꝫ concupiſcibilis. Cuiꝰratō eſt. qꝛ ad cōcupiſcibilem ꝑtinet ꝓſequi delectabile. ſed iraſcibilis derelicto delectabili appetit victoriam quā cōſequitur cū dolore. ¶ Tercō iraſcibiliseſt magis laudabilis qͣꝫ cōcupiſcibilis. quod patetꝑ eius oppoſitū. qꝛ incōtinens ire eſt minꝰ turpisqͣꝫ incōtinens concupīe. vtꝫ ſipͣ. concupīa. Hecbea. tho. pͥma ꝑte ſūme. q. lxxxj. arti. ij. vtrū appetitus ſenſitiuꝰ diſtinguat̉ in iraſcibilem et concu.piſcibilem. in cor. ſolū. Et in queſtionibꝰ diſputa.tis de veritate. q. de ſenſualitate. in cor. q. ꝑ totuꝫq. xxv. arti. ij.¶ Ꝙ ſenſualitas ſubijcit̉ ratōni et obedit. Ca. iijEcūdo pͥncipaliter circa ſenſualitatem cōſideranda eſt conſecutō vel ſubiectō. Naꝫſenſualitas ſubijcit̉ ratōni et obedit ei. qd̓tripl̓r ꝓbo. ſcꝫ ex parte ordinis. volūtatis et moto.ris. ¶ Primo ex parte ordinis. ſic. Motor inferiorſubijcit̓ ⁊ obedit ſuꝑiori et regulat̉ ab eo. ſed interꝑtes anime ratō eſt motor ſuꝑior. ſēſualitas ē motor inferior. gͦ ſicut ratō inferior obedit ratōni ſuperiori et regulat̉ ab ea. vtꝫ ſupͣ. ratō ſuꝑior et inferior Ita ſēſualitas obedit ratōni ⁊ regulat̉ ab eaꝘi ſuailitrisinqͣꝫtum ſenſualitas mediante imaginatōne mouetur ad gaudiū vel triſticiaꝫ ẜm ꝙ ratō proponit velon̄dit ſenſualitati mediante imaginatōne rem aliquam ſtib ratōne delectabilis vel triſtabilis ẜm ꝙ eividetur. ¶ Secūdo ꝓbo hoc idem ex ꝑte volunta.tis. ſic. Sicut in corꝑibꝰ celeſtibꝰ ſpera ſuꝑior mouet ſperam inferiorem. vt dicit̉ ī. iij. de aīa. ſic appetitus ſuꝑior ſcꝫ volūtas mouet appetitū inferiorēſcꝫ appetitū ſenſitiuū id eſt ſenſualitatem. ¶ Ter.cio hoc idem ꝓbo ex ꝑ̄te motoris vel motuie virtutis exequentis. qꝛ per ratōnem dirigentē vel voluntatem impantem vel retinent̉ vel mouent̉ exterioramembra ne peccatū ſenſualitatis ꝑficiatur. qd̓ taliꝓbo exemplo. Quia ſic̄ in exercitu ꝓgredi ad bellūvel non ꝓgredi ex imperio ducis dependet. Ita ī nobis membra exteriora corꝑis non mouent̉ neqꝫ qͥ.eſcunt niſi ad imperiū eius quod principat̉ ī nobisſcꝫ ad imperiū ratōnis et volūtatis. Nopt̓ qd̓ dicitur gen. iiij. Sub te erit appetitus tuꝰ et tu dn̄aberis illius. quod exponit̉ tribo modis. Primo ſic. appetitus tuus inferior ſenſitiuus ſcꝫ ſenſualitas eritſubte. id eſt ſub appetitu ratōnabiliqui eſt voluntas. et tu dn̄aberis illius ſcꝫ ſenſialitatis vt moueatur vel retineat̉ ẜm imperiū ratōnis et volūtatis.Secūdo ſic ẜm glo. interli. qꝛ liberi arbitrij es moneo vt peccatū non tibi ſed tu peccato dn̄eris. Tercio. ſic. Sub te erit. id eſt ſub te debet eſſe appetitꝰſenſitiuꝰ. et tu dn̄aberis. id eſt dn̄ari debes illius.Patet igr̄ ex p̄miſſis ꝙ ratō triplicem regulam adhibet ſenſualitati. Prima eſt. qꝛ ꝓponit ei et oſten.dit obiectū ad quod moueat̉. Secūda eſt. qꝛ ra.tio vel volūtas intenſe poteſt ferri in aliud. et ſic re.trahitur ſenſualitas ab actu ſuo. Tercia eſt. quiap ratōnem et volūtatem retinent̉ membra exteriora ne ꝑficiatur peccatū ſenſualitatis. Dn̄ ſenſualitati humane naturale eſt moueriẜm regulā ratōiset volūtatis. Hec bea. tho. pͥma ꝑte ſūme. q. lxxxj.arti. iij. vtꝝ iraſcibilis et concupiſcibilis obediantratōni in cor. ſolū. Et inqueſtōnibꝰ diſputatis deperitate. q. xxv. arti. iiij. vtrū ſenſualitas obediatratōni in cor. ſolu. ¶ Vbi nota. ꝙ ſicut digeſtiuūnutritiuū augmentatiuū gr̓atiuū non obediūt ratōni et volūtati vt dicit grego. nicenꝰ. Ita etiā necpulſatiuū quod eſt vitale. pulſatiuū aut motū cordis noīat. Ratō aūt huiꝰ eſt duplex ¶ Prima ē moralis ſcꝫ ex pena peccati. Vn̄ augꝰ. xiiij. de ciuita.te dei ſic ait. Nam ex pena pͥmi peccati factū eſt vtaīa ſue inobedientie ad deū in illo p̄cipue membropenam inobedientie patiat̉ ꝑ quod peccatū originale ad poſteros traducit̉. Vn̄ ex pena pͥmi peccati factū eſt vt ſenſualitas que erat obediens ratōnifacta eſt ratōni repugnans. et qͥ mouebat̉ a ratōenūc iordinate qͣꝫtum eſt de ſe mouet ratōneꝫ. Secūda cauſa huiꝰ eſt naturalis. qꝛ ad motū hoꝝ mēbrorū requirit̉ aliqͣ alteratō naturalis ſcꝫ caliditatis et frigiditatis. que quidē alteratō non ſubiacetimperio ratōnis. et hoc p̄cipue in duobo mēbris ſcꝫ
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten