Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Aaciuiēbenedicta ſiue aſperſio aque benedicte non eſt ſacͣ.mentū eſt. qꝛ aqua benedicta non ordinat̉ directead remediū p̄ſtandū. ſed ad remouendū ꝓhibēsVnde datur contͣ inſidias demonū. et contͣ peccata venialia. et contra omne quod effectū ſacram̄ti impedire poſſet. et ꝓpter hoc non eſt ſacramētūqꝛ remouens ꝓhibens eſt age̓s per accidens. Sꝫaqua benedicta eſt ſacramentale. qͣſi diſpoſitō q̄dam ad ſacramenta. Hec bea. tho. qͣrto. ſcrip. ſendiſt. ij. arti. ij. in ſolū. vij. argū. in fine Quartūeſt. ꝙ conſecratio templi vel altaris velſacrarū veſtiū et huiuſmodi ſanctificatōnes ordinant̉ ad ſa.cramentū cucariſtie. et ideo non ſūt ſacramenta ſꝫſacramentalia. Ibidem in ſolū. iiij. argū. ꝑ totum Quintū eſt. ꝙ non omnis benedictō vel conſecratō que homini adhibet̉ eſt ſacramentū. qꝛ ⁊ monachi et abbates benedicūtur. et tamē ille ſanctifi.catōnes non ſūt ſacramenta. Similiter inunctioregalis non eſt ſacramentū. qꝛ ꝑ huiuſmodi munctōnes et benedictōnes ordinant̉ ad aliquā eminetiam ſtatus. non tamē ad diſpenſatōnem ſacramētorū. Et ideo illa benedictō ordinis et eminētia ſtatus per quā homo diſpenſator ſacramentoꝝ efficitur habet ratōnem ſacramenti et eſt ſacramentum.Ibidem in ſolū. iij. argū. Et in eodem ſcripto. diſtxxiiij. arti. j. q. iij. in ſolū. iij. argū. Sic gͦ patꝫ ꝙſacramenta nec ſūt plura nec pauciora predictis. Ꝙ ſacramenta noue legis ſunt cauſa gratie ſanctificantis.Ca. iij.Ercio principaliter circa ſacramentū confideranda eſt efficacia oꝑatōnis. Nam ſaAcramentū noue legis eſt cauſa gr̄e ſanctificantis et iuſtificantis. quod tripliciter ꝓbo. ſcꝫ ratōne. autoritate et ſimilitudine Primo ratōe. ſicDifferentia cōmuniter aſſignat̉ inter ſacramentaveteris legis et noue. qꝛ ſacramēta veteris legis n̄efficiūt quod figurant. vnde ſoluꝫ ſignant et noncauſant. Sacramenta aūt noue legis efficiunt qd̓figurant. ſed figurant inuiſibilem gr̄am. gͦ cauſāteam. Secūdo hͦ idē ꝓbo autoritate augu. qͥ dicit. ꝙ aqͣ corpꝰ tangit et cor abluit. ſꝫ corn̄ abluit̉niſi ꝑ gr̄am: gͦ ⁊cͣ. Tercō hͦ idē ꝓbo ſimilitudīeNā hugo de ſan. victo. ſacͣmenta aſſimilat medicinis ſpūalibꝰ dicens. Vide ꝙ ſacͣmenta dei medicieſūt ſpūales. q̄ foris corꝑibꝰ adhibent̉ ꝑ viſibilē ſpēcieꝫ. ſꝫ intꝰ aīaꝫ ſanāt ꝑ inuiſibilē veritatē. ſꝫ īuiſibilis veritas vel virtꝰ eſt gr̄a. gͦ ⁊cͣ. Hec bra. tho. qͣiſcri. ſen. di. j. arti. iiij. q. i. in duobo argū. contͣAd maiorē tn̄ euidentia p̄dictoꝝ nota hic octo.Primū eſt. ꝙ cauſa gr̄e iuſtificantis et ſāctificātiseſt duplex. vna pͥncipalis vt deus. alia inſtrumentalis vt ſacͣmenta. ita ꝙ gr̄a iuſtificatōis et ſāctificatōis eſt a deo tanqͣꝫ ab agēte pͥncipali. Et ꝓpterhoc dicit mgr̄ ſen. ꝙ hō nō q̄rit a ſacͣmentis ſalutēqͣſi ab eis. ſꝫ ꝑ illa q̄rit ſalutē a deo. Nā h p̄poſitō adenotat cauſa pͥncipalem. hec p̄p̄oſitō per denotatcauſam inſtrumentalē. arti. iiij. q. j. in cor. q. et inſolū. ij. argū Secūdū eſt. ꝙ ſolus deus eſt pͥncipalis cauſa gr̄e effectiua. ſacͣmenta aūt nec creant gr̄aꝫ. nec de potentia materie ea educūt. ſꝫ cauſa gr̄e ſūt inſtrumentalis diſpoſitiua. diſponūt eaīam inſtrumentaliter ad hoc vt ei gr̄a infundat̉.Cuiꝰ pt̄ talis ratō aſſignari. Sicut em̄ cauſa vniuerſalis naturaliter agens ꝑticulari effectui appli.cat̉ mediāte aliqͣ cauſa ſecūda. ita cauſa vniu̓ſalisſuꝑnaturalit̓ agens applicat̉ ad ſāctificatōnis effectū iuſte faciendū mediāte aliqua cauſa ſcd̓a. et il.la cauſa ſūt ſacramenta. q̄ ſūt cauſe inſtrum̄talesdiſpoſitiue vt gr̄a infundat̉. Hec dn̄is ambaldusiiij. ſcrip. ſen. diſt. j. vtrū ſacͣmenta noue legis ſūtcauſa gr̄e in cor. q Terciū eſt. ꝙ inſtrumentumhabꝫ actōnem vnā ex propria natura. alia ex v̓tu.te pͥncipalis agentis. ſcꝫ inqͣꝫtū eſt motū a pͥncipali agente. ſic̄ patet exemplo. Nam calor ignis qͥ eſtinſtrumetū nutritiue v̓tutis ex natura propria habet diſſoluere conſume̓ et huiuſmodi. In qͣꝫtū aūteſt inſtrumentū aīe regetabilis griat carne. vt dr̄ij. de aīa Sic a ſimili elemēto ſacͣmenti baptiſmi cōpetit aliqua actio ex naturaꝓpria. ſic̄ aque abluereet oleo facere nitidū corpus. ſꝫ in qͣꝫtū eſt inſtrumētū diuine miſericordie viuificantis ꝑtingit ad ali.quē effectū in ip̄a aīa. qui effectus eſt caracter velaliqͥd huiuſmodi. vltimo aūt diſpoſitiue ꝑtingiad gr̄am neceſſitans ad ſuſceptōnem gr̄e qͣꝫtū eſtde ſe. Et hoc eſt qd̓ augꝰ dicit. ꝙ aqͣ baptiſmi corpus tangit et cor abluit Hec b. t. vbi ſipͣ. arti. iiijq. j. ī cor. q Quartū ē ꝙ deꝰ aliter oꝑatur gratiam et ſalutem in ſacramentis. et aliter in ſanctisqꝛ in ſacramentis oꝑatur ſalutem ſic̄ in inſtrumentis quibꝰ mediantibꝰ cauſat̉ ſalus. ſꝫ in homībꝰ oꝑatur ſalutem ſic̄ in ſubiectis recipientibꝰ ſalutē. vbiſupͣ immediate. di. j. q. iiij. in ſo. .i. argū Quītūeſt. ꝙ qꝛ gr̄a non eſt inſacramentis ſic̄ in ſubiectisſꝫ ſicut in inſtrumentis. vtꝫ ſipͣ īmediatē. ideo pulcre dictū eſt gratiam contineri in ſacramētis ſicutin vaſe per quandam ſimilitudinem. Sicut em̄ aqͣque eſt in vaſe eſt ab extrinſeco nec denomīat vasſed in eo conſeruatur vt poſſit inde homo haurirecum indiget vel cum libet. ſic gratia que continet̉ īſacramentis non denominat ipſa nec qualificat eaẜm aliquod eſſe completū. ſed gratiam in eis accipere poteſt qui eis debite vti voluerit. Ibidem. di.pͥma. arti. iiij. q. iiij. in ſolū. ij. argumenti per to.tum Sectū eſt. ꝙ in ſacramentis noue legis ēaliqua virtus ſuꝑnaturalis et ſpūalis ad gratiaminducendam vel cauſandū. quod dupl̓r probo. ſcꝫautoritate et ſīmilitudine. Primo autoritate bedequi dicit ꝙ xp̄us tactu mundiſſime ſue carnis vimregeneratiuam contulit aquis. Secundo hoc idēprobo ſimilitudinē. Nam ſacramenta ſūt quedamſpūales medicine. ſꝫ omnis medicina corꝑalis vututem aliquā habet ꝑ quam ſit efficax. gͦ et in ſacͣ.mentis eſt aliqͣ virtus ſpūalis ad gr̄aꝫ inducēda.