Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

At ſubdit chriſoſ. Non em̄ qͥ maior fuerit in honore ille iuſtior eſt. ſed qui tuſtior ille maior. Vn̄ eccleſiaſtici. .xxxij. Rectorem te poſuerūt noli extolli.x. Re expoſitōneꝫ huiꝰ infra. rector. Quartoet vltimo ſubiūgit ſuiip̄ius exemplū. ibi. Sic̄ filius homīs non venit mīſtrari ſꝫ mīſtrare et dare ⁊cͣ.Vt em̄ dicit̉ eccleſiaſtici. x. ſcd̓m iudiceꝫ ppl̓i ſic etmīſtri eius. et qͣlis ē rector ciuitatis. tales ⁊ inhabitātes in ea. quaſi diceret. ſcd̓m ꝙ iudex iuſtus ⁊rector ciuitatis eſt bonus vel malus hūilis vel ſuꝑlius. ſic et mīſtri eius et ciues. eo ꝙ mīores maioꝝmoribꝰ ꝯformant̉. Aodo igit̉ chriſtus eſt humillimus. qd̓ patet. quia cū ſit verus deus nō venit miniſtrari ſꝫ mīſtrare. Qd̓ v̓bum exponit̉ tribus modis. Primo exponit hieronimꝰ ſic dicēs. Proponit ſaluator ſuupius exēplū vt ſi ad v̓ba nō crederent ſed ꝑuipendent. ad oꝑa erubeſce̓nt. Secundo modo exponit origenes ſic dicens. Nā et ſi angeli mīſtrauerint ei ⁊ martha. non tn̄ venit vt miniſtret̉ ſꝫ vt mīſtraret. Miniſtrauit em̄ in qͣtuor ſpecialiter. Primo in expulſione demonū. Secundo inreſtitutōne ſanitatum. Tercio in diſtributōne panū. Quarto in lotōne pedū. Vn̄ luce. xxij. Egoin medio vr̄m ſum. non ſicut qui recūbit ſꝫ ſic̄ quimīſtrat. Tercio origenes p̄dictū v̓bū ſic exponit dicens. Eccleſiaꝝ pͥncipes imitari debent chriſtū acceſſibilē mulieribꝰ loquētem. pueris manū imponētem. turbis panem diuidentē. diſcipulis pedes lauantē vt et ip̄i faciant ſimilit̓ fr̄ibo. Nos autē talesſumꝰ vt etiā pͥncipū mūdi excedere ſuꝑbiā videamur. vel non intelligentes vel cōtemnētes mādatūchriſti. Et q̄rimꝰ ſic̄ reges acies p̄cedentes. nos t̓ribiles ⁊ acceſſu difficiles maxime pauꝑibꝰ exhibemus. nullam ad eos affabilitatem hn̄tes vel habe̓ad nos ꝑtinentes. Et ſubdit. vt daret aīam ſuamVn̄ origenes ſic dicit. Et tn̄ ſaluator creuit miniſtrans. vt adimpleret̉ qd̓ ſequit̉ ⁊ aīam ſuā daretredemptōeꝫ ꝓ multis. Ieremie. xij. Dedi dilectamaīam mea redemptōem ꝓ multis. Vt em̄ dicit gloint̓lini. Pro om̄ibꝰ poſuit animā ſiiam ſufficient. ſꝫpro multis id eſt pro p̄deſtinatis efficient̓. In pſal.Redemptōem miſit dn̄s populo ſuo. Vn̄ chriſoſ.in om̄. ſuꝑ illo verbo ſic dicit. Quātūcūqꝫ tu hūiliatus fueris. nō potes tm̄ deſcende qͣntū dn̄s tuus Qualis differentia ponit̉ inter attributa diuina.Capitulum. .pͥmū.Reſcientia diuina. Circa p̄ſcientiā dīnā tria debemꝰ ꝯſiderare. ſcꝫ drām. exigētiā. materiā ꝓpriā. Prīo circa p̄ſcientiā diuina cōſiderare debemusdrām. Nā mgr̄ ſentēciaꝝ ponitoram int̓ iſta attributa diuina. q̄ ſūt ſapiētia vel ſcientia preuidentia vel p̄ſcientia. diſpoſitō. ꝓuidentia. p̄deſtinatō. reprobatō. Vbi nota. ꝙ in iſtisdmibus nomībꝰ vel attributis diuinis q̄ hic ponūt̉eſt talis dr̄ia. Quia vnum ſe habet ad additōnemIroſcionad diuijiaꝑ aliud. non ꝙ ſit additō ex ꝑte ſcientis ſꝫ ex ꝑtē ſcitoꝝ q̄ diu̓ſimode ad ſcientiā ſe habent. Verbi gr̄aHoc em̄ nomē ſcientia vel ſapientia abſolute cognitōnem dicit cū conditōne certitudinis. Vn̄ ſcientia vel ſapientia dei eſt reſpectu oīm ſiue pn̄tiū ſiuefuturoꝝ ſiue etiā temꝑaliū ⁊ eternoꝝ. Sꝫ preuide̓tia vel p̄ſcientia addit ordinem duratōis q̄ pt̄ eſſeeternitatis ad tempus. et ideo eſt tam reſpectu tēꝑaliū bonoꝝ qͣꝫ maloꝝ. Sꝫ diſpoſitō adhuc additordinem cauſe ad cauſatu in eſſendo. vn̄ diſpoſitōdiuina eſt reſpectu faciēdoꝝ. Prouidentia adhucplus addit ſcꝫ ordinem cauſe conẜuātis ⁊ ordinantis in finem. et ideo prouidentia ad gubernatōneꝫꝑtinet. vn̄ ꝓuidentia dei eſt reſpectū gubernādorūSꝫ p̄deſtinatō addit ſupͣ ꝓuidentiā det̓mīatū finēvn̄ eſt em̄ reſpectu eoꝝ q̄ ad gloriā ordinātur. Etideo dicit̉ de bonis ſalubribꝰ eſſe. et ſic predeſtinatōdei dicit̉ reſpectu ſaluandoꝝ. Reprobatō aūt cumſit reſpectu maloꝝ nihil ad ſcientiā ꝑtinens additſupͣ p̄ſcientiā. Hec mgr̄ ſen. diſ. xxxv. in textu. etbe. tho. exponit p̄dicto mō. pͥ. ſcrip. ſen. di. xxxv.in expoſitōne lr̄e in fine diſ. Vbinota. ꝙ reprobato cū ſit maloꝝ non addit aliquid ex ꝑte reprobati ſupͣ p̄ſcientiam. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ nihil cauſat̉in ip̄o reprobato ꝑ quod malus fiat. et ideo apropriat̉ ei nomen cōmune. Addit tn̄ aliquid ex partedei reprobantis. ſcꝫ volūtatem ordīs pene ad culpāita ꝙ reprobatō eſt tm̄ p̄ſcientia culpe ⁊ non cauſaquia culpa eſt tm̄ pͥſcita ⁊ non intenta neqꝫ cauſataſed pene ꝑ quā culpa ordinat̉ reprobatō eſt p̄ſcientia ⁊ cauſa. qꝛ pena eſt p̄ſcita intenta cauſata ⁊ ordinata. An maloꝝ culpe vt fiant deus habꝫ ſciētiānoticie ſimplicis. ſed vt ordinent̉ ſcꝫ ꝑ penaꝫ deushabꝫ ſcientiā approbatōis. ⁊ hͦ nomē reprobatōnisimptat. Hec bea. tho. pͥmo ſcripto ſen. diſ. xl. artiv. Vtrū reprobatō aliquid ponat in volūtate dei.in cor. ſolu. in fine ⁊ in ſolū. pͥmi. et. ij. argū. Re.infra reprobatō. Vtrum ſi nullafutura fuiſſent p̄ſciētia in deo fuiſſet. Ca. ij.VEcūdo pͥncipalit̓ circa p̄ſcientiā conſiderare debemꝰ coexigentia. Nam p̄ſciētiaeſt noticia futuroꝝ. vt patꝫ capi. p̄cedo̓ti. Ex quo dicto magiſter ſentenciaꝝ q̄rit. vtrumſi nulla futura fuiſſent p̄ſcientia indeo fuiſſet. et arguit ad vtraqꝫ ꝑtem. Primo ad ꝑtem negatiuamſic. Preſcientiā dicit̉ ꝑ reſpectu ad futura ſcꝫ cognito futuroꝝ. gͦ vbi nulla eſſent futura in deo nullaeſſet p̄ſcientia ſiue fuiſſet p̄ſcientia. ¶Secundo arguit ad ꝑtem oppoſitā. ſic. Preſcientia dei idem eſtqd̓ ſcientia dei. et ſtientia dei idem eſt qd̓ eſſentia deigͦ ſi ſine futuris nō eſt p̄ſcientia in deo. p̄ſciētia deia futuris dependꝫ gͦ eſſentia dei. quod eſt incōueniens. Et cōfirmo hanc ratōneꝫ tali diſtinctōe. Preſcientia quocūqꝫ modo accipiat̉ idem eſt quod deꝰVerbi gr̄a. Preſcientia dei accipit̉ tribus modis.Primo em̄ p̄ſcientia dei aſſignata abſtracte ideꝫ eſtqd̓ eſſentia dei. Secūdo p̄ſciētia dei ſignata ꝯcrete