Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Verbi gr̄a. Nam ſi conſideret̉ cauſa inſtitutōnisſcr cauſa quietis diei ſabbati. dico ꝙ inſtituta eſtad ſignandū quietem mētis et pacem aīarū cū deoet ſic ratōne talis ſignatōnis obẜuatō diei ſabbati eſt ceremonialis. Si aūt cōſideret̉ ratō oꝑatōisvel oꝑandi aliquid quod eſt in aliquo genere virtūtis. tunc talis obẜuatio eſt moralis. Sic gͦ obẜuatō diei ſabbati ratione ſignificatōnis eſt ceremonialis. et ratōne alicuius virtuoſi oꝑis eſt moralis.His gͦ p̄miſſis ⁊ intellectis exponendo hoc p̄ceptūtercium dico. ꝙ in precepto de ſanctificatōne ſabbati tres clauſule vel ꝑticule continent̉. Prima p̄cipit ſanctificatōne ſabbati diei cum dicit. Memēto ⁊cͣ. Scd̓a p̄cipit ſex dieꝝ oꝑatōnem. cum ſubditur. Sex diebꝰ oꝑaberis. Tercia int̓dicit omnēſeruilem oꝑatōnem. cum ſubiūgit. Om̄e opus nōfacies in ea. Prima gͦ clauſula precipit diei ſabbati ſanctificatōnē. id eſt vacatōnem ad deū dicēˢNemento ⁊cͣ. Nam p̄ceptum ſanctificatōnis vel deſantificando ſiue de ſanctificatione ſabbati. eſt deſepando animū a curis ſuꝑfluis et mācipādo eumdeo ſiue diuinis. Qd̓ facimus tribus mod. ſcꝫ generalit̓. ſpecialit̓. ⁊ ſpecialiſſime. Primo generaliter ſeꝑando nos a vicijs et intentōnem nr̄am habendo. dirigēdo. ⁊ eleuādo ad ſabbatū glorie. id ēad requiē eternitatis. Secūdo ſpecialiter ſcꝫ tēporibus diebꝰ et horis determīatis vacatōni diuine intendentes meditando orando et ſeꝑando nosetiam ab vtilibus ⁊ neceſſarij. oꝑibus. et hͦ eſt ſabbatum ſanctificare. Tercio ſpecialiſſime vt eſt inviris cōtemplatiuis. qui ſe ab om̄ibꝰ mūdanis ſeꝑant. vt totalit̓ deo vacent. Prima ſanctificatio.ſcꝫ a vicijs eſt neceſſaria. Secūda ſanctificatō ſcꝫa licitis eſt debita. Tercia ſanctificatō ſcꝫ a ſolicitudinibꝰ eſt ꝑfecta. Secunda clauſula vel ꝑticulap̄cipit oꝑatōnem cū dicit̉. Sex diebus oꝑaberisEt hoc duplici ratōne. Prima eſt lrālis. vt p̄cipiatur hic cuilibꝫ oꝑari contͣ ocioſitatem. Secūdaeſt ſpūalis. vt p̄cipiat̉ ſex diebus oꝑatio ſcd̓m ſexoꝑa miſericordie contͣ immiſericordiaꝫ. Terciaclauſula vel ꝑticula int̓dicit omnē ẜuilem oꝑatōnem in eo dicēs. Non facies in ea om̄e opus. Qd̓p̄ceptum intelligit̉ duobꝰ modis. ſcꝫ lr̄alit̓. et ſpūaliter. Primo quidem lrālit̓. et ſic p̄cipit̉ vacareaib̓ oꝑibus q̄ impediūt vacatōnem ad deū in ſolennitatibꝰ. vt negociatō ⁊ huiuſmodi. Secundoſpūalit̓. vt accipiat̉ quies iſta ꝑ deſignatōnē quietis a vicijs. Vbiſciendū. ꝙ iſtud p̄ceptū de ſanctificatōne ſabbati. mirabilit̓ ordinat homīem ad ſūma bonitatem qua p̄cipit̉ ſanctificatō. Secunda clauſula miūgit imitatōnem ad ſūmā bonitatē.qimitatō eſt ꝑ oꝑa miſericordie. Vn̄ eſtote miſeri.cordes. Non em̄ illa ſūma bonitas eſt ocioſa. imodfradit radios bn̄ficiorū ſuorū ſuꝑ bonos et ma.ꝯs: math̓. v. Tercio iniūgit omnis malicie decliſſatone qua p̄cipit̉ quirtudo a vicijs. Hec. alexādet tercia ꝑte ſūme. q. xxv. arti. vj. de explanatōepeeptūtercij mandati. in cor. ſolū.Vtrum obẜuatō diei ſabbati ſit artior obẜ.uatōne diei dominice.Capi. .xxvj.Ed forte q̄res gr̄a p̄dictorū. Vtrum obẜuatio diei ſabbati ſit artior obẜuationediei dn̄ice. Rn̄deo et dico. ꝙ obẜuatō diei ſabbati apud iudeos fuit artior. qͣꝫ ſit modo obẜuatō diei dn̄ice apud chriſtianos. Que obẜuatōdiei dn̄ice in noua lege ſuccedit obẜuatōni diei ſabbati in lege veteri. nō ex vi p̄cepti legis. ſed ex cōſtitutōne eccleſie. et ex conſtitutōne populi chriſtiani. vnde nec eſt huiuſmodi obẜuato diei dn̄ice figuralis. ſicut fuit obẜuatō ſabbati in lege veteri.Et ideo non eſt ita arta prohibito in die dn̄ica. ſic̄in die ſabbati. Vn̄ q̄dam prohibebātur. ſic̄ coctōciborū et alia huiuſmodi que quidem cōcedunt̉ indie dn̄ica. Vn̄in die dn̄ica cibi cōquūtur ⁊ itine.rant ⁊ piſcant̉ homīes et alia multa faciūt q̄ in veteri lege erant prohibita. et etiā in quibuſdā oꝑibꝰprohibitis facilius ꝑ neceſſitatem diſpenſat̉ in noua lege qͣꝫ veteri. quia figura ꝑtinet ad proteſtatōne veritatis. quā nec ī modico pͥterire oportꝫ. oꝑaaūt ſcd̓m ſe ꝯſideata mutari poſſunt pro loco ⁊ tꝑoHec bea. tho. ſcd̓a. ſcd̓e. q. cxxij. arti. iiij. Vtruꝫp̄ceptum terciū de ſanctificatōne ſabbati cōuenienter tradat̉. in ſolū. iiij. argū.De quarto p̄cepto honora inquit patrem.⁊cͣ. et quare ſit quartum.Capi. .xxvij.Vartū p̄ceptū decalogi eſt de honoratōne pentū. honora inquit pr̄em tuū ⁊ mātreꝫ tuā. vt ſis longeuus ſuꝑ terrā quādn̄s deus tuꝰ dabit tibi. exodi. xx. Ratō aūt huius p̄cepti eſt. quia p̄cepta decalogi ad dilectōneꝫdei ⁊ ꝓximi ordinant̉. Inter ꝓximos aūt maximeꝑentibꝰ obligamur. et ideo poſt tria p̄cepta primaordinantia nos ad deū. ponit̉ pͥmū p̄ceptum ſcꝫ ꝙͣtum ordinans nos ad ꝑentes qui ſūt ꝑticulare pͥncipiū nr̄i eſſe. ſicut deus eſt vniu̓ſale pͥncipiū. et ſicquedā ē affinitas huiꝰ p̄cepti ad tria p̄cepta pͥmetabule. Vn̄ ſic precipit̉. honora pr̄em tuū et ma.trem tuā. In quibꝰ verbis tāgunt̉ duo. Primo debiti obligatō ⁊ ſolutō. ibi. Honora pr̄em tuū ⁊cͣ.Secūdo p̄mij ꝓmiſſio. ibi. vt ſis longeuus ſuperterrā ⁊cͣ. Primo tangit̉ debiti obligatō ⁊ ſolutōibi. Vonora. Vbi nota. ꝙ in hoc p̄cepto intelligunt̉ tria. ſcꝫ a contrario ceſſatio. honoris exhibitō. ſuſtentatō corꝑalis. Primo in hoc p̄ceptohonora ⁊cͣ. intelligit̉ a contrario ceſſatō. ſcꝫ ab iniuria et leſione pr̄is que fit corde. vel ore. vel opere.ſcꝫ ꝙ filius non offendat pr̄em corde odiendo. orecōuiciando et maledicendo. oꝑe vulnerādo. v̓berādo. occidendo. et hec obligant filiū ſemꝑ ⁊ ad ſemper Scd̓o in hͦ p̄cepto intelligit̉ honoris exhibitō vel impenſio. et hͦ pͥncipalit̓ ⁊ ꝑ ſe. Nlā filijs pͥncipaliter et ꝑ ſe p̄cipit̉ honoratō ꝑentū. et hoc ratōeeius ſcꝫ eſſe quod filius apentibꝰ recepit. Cuꝫ emjfilius ꝑentibꝰ non poſſit repende eqͣle ei qd̓ recepit