piſdprius detegat vulnus mentis ⁊ cōſequent̓ diſcernat vulnus opis. ita ꝙ illud vulnꝰ hoc eſt peccatum occultū ⁊ nulli fetidū. non eſt publice ncidendū. ſꝫ tamen in occulto eſt medicādū. De publicoaūt eſt diſcernendū aliqn̄ occulte. aliqn̄ publice.Quinto ſacerdos penitenteꝫ ab illicitis ſuꝑflius ⁊nociuis p̄cipit abſtinere. ⁊ hoc ne aliquid deteriusſibi cōtingat. ¶ Sexto poſt curatōneꝫ ſacerdos debet inducere penitētes. vt habeant balnea lacrimarum. electuaria meditatōnū ſanctaruꝫ ⁊ exerciciabonorum oꝑm. ꝑ que de p̄teritis ſatiſfacient. et defuturis cauebūt ⁊cͣ.¶ Quō ꝑiuriū diffinitur ⁊ ꝙ cōmittit̉ tribus modis. Capi. pͥmū.Eriurium ¶ Circa ꝑturiū cōſideranda ſūt ꝑ ordinem qͥnqꝫ.ſcꝫ. diffinitō. offenſio. cōꝑatōiniunctō. punitō. ¶ Primo ꝯſideranda eſt diffinito. Nam ꝑiuirium ſic diffinit̉. Periuriuꝫeſt mnnedacii iuramento firmatū. Cōmittitur aūttribus modis. vt dicit hiero. hieremie. iiij. primocum veritas deeſt. ſecundo cum abeſt equitas. ter.cio cū adeſt temeritas. Ita ꝙ propt̓ defectū veritatis equitatis diſcretōnis quilibꝫ iurando ꝑiuratPrimo ꝑiuriū cōmittitur qn̄ turamento deeſt veritas. Sic̄ enim veritas eſt de ratōne iuramenti. itafalſitas de ratōe ꝑturij. ¶ Vbi nota. ꝙ falſū aliqn̄app̄hendit̉ vt verum. ⁊ verū aliqn̄ app̄henditur vtfalſum. et falſū aliqn̄ apprehendit̉ vt falſum ¶ Primo em̄ cum falſū app̄hendit̉ vt verū. puta cum aliquis turat falſum credens veruꝫ eſſe ꝓ quo iurat.tunc eſt materialit̓ falſū ſꝫ formaliter verum. ſcꝫ relatum ad intellectū ⁊ volūtatem. ¶ Scd̓o cū veruꝫapp̄hendit̉ vt falſum. puta cū iuras verū illud opinatur ⁊ credit falſū. tunc eſt materialit̓ veꝝ ſcꝫ innaturā ſua. ſed formalit̓ falſum. ſcꝫ relatū ad intellectū ⁊ volūtatē. Sꝫ qꝛ in vnoquoqꝫ potius eſt illud qd̓ eſt formale qͣꝫ illud quod eſt materiale. nōita eſt ꝑiurus ille qui falſum iurat qd̓ putat eſſe verum. ſicut ille qui turat verū quod putat eſſe falſūSic̄ em̄ dicit augꝰ in ẜmone de v̓bis iacobi apoſ.Intereſt quēadmoduꝫ v̓bum procedat ex animo.qꝛ ream linguā non facit niſi rea mens. ¶ Terciocū falſū apprehendit̉ vt falſum. puta cum quis iurat falſum quod opinatur ⁊ credit falſū. tunc taleiuramentū materialiter ⁊ formalit̓ eſt falſū. et ē ceteris grauius. ſcd̓a. ſcd̓e. q. xcviij. arti. pͥ. argū.contͣ. in cor. q. ⁊ inſolu. iij. argumenti ꝑ totum.¶ Secundo modo ꝑiuriū cōmittit̉ cum abeſt eqͥtas. cū enim quis iurat illicituꝫ ſe facturum. putaadulteriū vel homicidiū. incurrit ꝑiurtum propt̓ defectum iuſticie. et tunc ſi talis iuramentū ſeruat velimplet. duplicit̓ peccat. Primo qꝛ illicitū ⁊ iniuſtoturauit. Scd̓o quia illicitū turamentum ſeruauitſi aūt non ſeruat piurium non incurrit. qꝛ hoc nōerat tale quid. quod poterat cadere ſub iuramēto.Vn̄ talis eſt obligatus ad hͦ ꝙ ꝯtrariū faciat eiusqd̓ iurauit. vbi ſupͣ. arti. pͥmo. in ſolu. pͥmi. arguet arti. ij. in ſolu. pͥmi argū. ¶ Tercio modo ꝑuirium cōmittitur qn̄ iuramēto adeſt temeritas. qſcꝫ in iuramento eſt defectus diſcretōnis. ſicut cūquis iurat ſe nō intraturū religionē aūt elemoſinānon daturū. In tali caſu cum quis ꝯtrarium eiusquod iurauit facit non eſt ꝑiurus. qꝛ quod meliꝰeſt facit. Nam cōtrariū eius quod facit. ſcꝫ elemoſinam non dare ⁊ religionem nō intrare ſub iuramento non poterat cadere. vbi ſupͣ. arti. ij. in ſoluij. argumenti ꝑ totum.¶ Ꝙ qͣtuor mod inducit̉ quis ad ꝑiuriū faciēdū ⁊ ꝙ ex ſuo genere eſt pc̄tm mortale. ¶ Ca. ij.Ecundo pͥncipalit̓ circa ꝑiurium conſideranda eſt offenſio. Naꝫ ex ſuo genereeſt peccatū mortale. ¶ Ad cuiꝰ euidentiam eſt ſciendū. ꝙ quatuor motiuis quis inducit̉ad ꝑiurium faciendū. Naꝫ aliquis turat qn̄qꝫ ſpōte. coacte. iocoſe. lapſulīgue. ¶ Primo em̄ ille qͥſcient̓ falſum iurat ſponte mortalit̓ peccat. quodprobo ꝑ duas ratōnes ¶ Prima eſt propt̓ p̄ceptirepugnantiā. ſic. Peccatū mortale contrariat̉ diuino p̄cepto. ſed ꝑturiū contrariat̉ diuino p̄cepto. ita dicit̉ leuitici. xix. Non ꝑ iurabis in nomīemeo. gͦ ⁊cͣ. ſcd̓a. ſcd̓e. q. xcviij. arti. iij. argū. ꝯt¶ Secunda ratō quare ꝑturium eſt peccatū mortale. eſt propt̓ dei irreuerentiam. ſic. Om̄e illud qd̓ꝑtinet ad dei cōtemptū eſt peccatum mortale. ſꝫ pturium de ſui ratōne imꝑtat cōtemptū dei. gͦ ⁊cͣ.vbi ſiipͣ arti. iij. in cor. q. Ꝙ autem ꝑiurium imꝑtet cōtemptum dei ſic probo. Dicere ꝙ deus nō eſtcognitor veritatis. vel ſit teſtificator falſitatis eſtdeū ꝯtemnere ⁊ ei irreuerentiā exhibere. ſꝫ ita facitqui ſponte ſcient̓ turat falſū. gͦ ⁊cͣ. vbi ſupͣ arti. iijin cor. q. ⁊ arti. ij. in cor. q. ¶ Secūdo ille qui ꝑurat coacte mortalit̓ peccat. ſi non impleat qd̓ coactꝰ iurauit. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ coacto non aufertiuramento ꝓmiſſorio vini obligandi reſpectu eiꝰquod licite pt̄ fieri. vn̄ ſi non impleat qd̓ promiſitꝑiuriū incurrit ⁊ mortalit̓ peccat. Vt̄ tn̄ ꝑ autoritatē ſūmi pōtificis abſolui. p̄cipue ſi coactus fuerit tali mētu qui cadere poſſet in cōſtanteꝫ virum.vbi ſupͣ. arti. iij. in ſolū. pͥmi. argū. ¶ Tercio illequi iocoſe p̄ruirat non excuſat̉ a peccato mortali.eo ꝙ talis non vitat diuinā irreuerētiam. imo qͣntum ad aliquid magis auget. Ibidem in ſolū. iij.argū. in pͥncipio. ¶ Quarto ille qui ꝑiurat falſumex lapſū līgue ſi adu̓tat ſe turare ⁊ falſuꝫ eſſe qd̓ iurat non excuſat̉ a peccato mortali. ſicut nec a contemptū dei. ſi aūt hoc non aduertat non videt̉ habere intentōneꝫ turandi. et ideo a crimīe ꝑturij excuſat̉. Ibidem in ſolū. ij. argū.¶ Ꝙ ꝑiurium homicidio comꝑatū eſt grauius.Ercio pͥncipalit̓ circa. Tapi. .ijꝑiuriū ꝯſideranda eſt comꝑato. Nlā ꝑiū.riū homicidio comꝑatū gͣuiꝰ eſt. qꝛ ꝑiurare nomē dei videt̉ q̄dam diuini nomīs denegato
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten