Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

differentiā. cauſam. culpaꝫ ⁊. Primo nota differentiā. Nam differūt iſtatria ſcꝫ neſcientia. error⁊ ignorantia. Vleſcientia em̄ ſimplicem ſcientie ne.gatōnem importat qͥ de ſe nec ratōnē culpe nec pene habꝫ. Ꝙ em̄ aliquis neſciat ea que ad eū non ꝑtinent. vel que nō eſt natus ſcire. nec culpa nec pe.na eſt. Vn in angelis beatis eſt neſcientia. vt dio.niſiꝰ dicit. ca. vj. ecc̄iaſtice ierarchie. Error autēeſt approbare falſa ꝓ veris. vn̄ actum quēdam importat ⁊ qꝛ peccatū in actu cōſiſtit. ideo error manifeſte habꝫ ratōneꝫ culpe. Cuiꝰ rato eſt. qꝛ non eſtabſqꝫ p̄ſūptōe ꝙ aliqͥs de igͦratis ſciētiā ferat. ⁊ maxime in quibꝰ ꝑiculū conſiſtit. Re. ſupra error. Ignorantia vero ſignificat ſcientie pͥuatōneꝫ. nec iportat actum ſicut error. poteſt em̄ ignorātia eſſeſine hoc ꝙ aliquis ferat ſcientiā. ⁊ tūc eſt ignorās⁊ non errans. Vn̄ nihil aliud eſt ignorantia qͣꝫ carere ſcientia quā quis natꝰ ē habere. Vn̄ ignorā.tia de ſe ratōnem pene habꝫ. Hec bea. tho. in qͥſti.onibꝰ diſputatis de malo. de ignorātia. q. arti. vijvtrum ignorantia ſit peccatū. in cor. ſolū. Ꝙ ignorantia eſt cauſa peccati. et nota ꝙduplex eſt cauſa peccati. Capitulū. lxvj.Ecundo nota circa ignorantiam cauſā.Nam ignorantia eſt cauſa peccati. Vbinota ꝙ duplex eſt cauſa peccati. Vna e̓cauſa ꝑ ſe. que ꝓpria virtute mouet. ſicut gͣuitaseſt cauſa mouens grauia ⁊ lcuia. Alia eſt cauſa paccidens. ſicut remouens ꝓhibens. vel ſicut ipſaremotō ꝓhibentis. Et hͦ modo ignorantia eſt cauſa peccati ꝑaccidens. inqͣntum ignorantia eſt pͥuatō ratōnis vel ſcientie que ꝓhibꝫ actū peccati inqͣntum dirigit hūanos actus. Vbi nota ꝙ homo ꝓhibetur ab actū peccati duplici ſcientia. ſcꝫ ſcientiavniuerſali ⁊ ſcientia ꝑticulari ſeu ſingulari. vt v̓bigratia. Homo ꝓhibetur ab actu patricidij ⁊ ꝑ hocꝙ ſcit homicidiū non eſſe cōmittendū. qꝛ peccatumecce ſcientia vniu̓ſalis. et ꝑ hoc ꝙ ſcit hūc eſſe patrem ſuū. ecce ſcientia ſingularis. Et ꝑ oppoſituꝫpͥuatō duplicis ſciētie q̄ eſt ignorātia eſt cauſa peccati. Primo priuatō ſcientie vniuerſalis. ſicut cūſcit aliquis aliquem actum eſſe delectabilem. neſcittrī eum eſſe peccatum. Secundo pͥuatō ſcientie ſingularis. ſicut cū aliquis ſcit hunc que occidit eſſehomīem. ſꝫ neſcit eum patrem ſuū eſſe. Hec beatꝰtho. pͥ. ij. q. lcxvj. arti. j. vtrū ignorātia ſit cauſapc̄ti. in cor. ſolu. ⁊ in ſolū. iij. argū. Quō ignorātia ſe habꝫ ad pc̄tm excuſādo a tanto a toto aggͣnota culpā. Nā ignorātia vel a pc̄to a toErcio circa ignorantiam. Ca. lxxvijto excuſat. vel a tanto pc̄tm excuſat. velpc̄tm augm̄tat. Ita ꝙ q̄daꝫ ignorātia eſt q̄ totalita poccato excuſat. quedam vero ignorātia eſt quoin ꝑte a peccato excuſat ⁊ peccatuꝫ alleuiat. qͥdamvero ignorantia eſt que peccatum aggrauat. Hocaūt ſciri poteſt ex ꝑte cauſe vel pͥncipij peccati. Cūem̄ cauſa peccati ſit voluntas. eo ꝙ peccatum ideopeccatū eſt qꝛ voluntariū. vt dicit augꝰ. Sicut ionorantia ſe habꝫ erga volūtatē. ita ſe habꝫ ad peccatum. Eſt em̄ q̄dam ignoruntia omnino inuolū.taria. quedā indirecte voluntaria. q̄dam dixectvoluntaria. Primo dico ꝙ eſt q̄dam ignorātiaque nullo modo eſt voluntaria. ſicut ignorātia inuincibilis q̄ totaliter vſum ratōnis excludit. ſicutpatꝫ in amētibꝰ. in furioſis. Et dicit̉ talis ignorātia municibilis. qꝛ ſcꝫ ſtudio ſuꝑari non poteſt. Etpropt̓ hoc talis ignorantia cuſit om̄ino inuolūtaria: eo ꝙ non eſt in poteſtate noſtra eam repellerefacit actum ſeq̄ntem totaliter inuolūtariū. ⁊ ſic extoto peccatū excuſat. Secūdo eſt q̄dam igno.rantia indirecte in volūtaria. Et dicit̉ indirecte mvolūtaria. qꝛ non vult aliquid ad quod ſequit̉ h̓peccatum. vt v̓bigratia. Puta cū aliquis laborarenō vult inſtudio ad cognoſcendū. ex quo ſequit̉eū eſſe ignorantē. Vel cū aliqͥs vult bibere vniuꝫimmoderate ex quo ſequit̉ eū mebriari ⁊ indiſcre.te agere. Et hec eſt igrātia negligētie. vel ignorātiacuris q̄ ad negligentiā reputat̉. vt v̓bigra. Sic̄qui emittit ſagitta in aliquo loco vbi homīes ſolēttranſire ad negligentiam reputat̉. ſi non ſtudeatſcire an aliquis trāſeat. Ialis negligētia vel ignorātia diminuit volūtariū ⁊ ꝑ ꝯſequēs peccatū. Cūem̄ nō cognoſcit̉ eſſe peccatum. nō poteſt diciꝙvoluntas directe ⁊ ꝑ ſe feratur in peccatū. ſed indirecte ⁊ ꝑ accidens. ſcꝫ ratōe negligētie. vt dixi. vn̄eſt ibi minor cōtemptꝰ ⁊ ꝑ cōſequens minꝰ peccatum. Vn̄ apoſtolus pͥme ad thi. j. dicebat. Miſericordiam dei cōſecutꝰ ſūqm̄ ignorās feci. In quoverbo tangunt̉ duo. Primo dei pictas ibi. miſericordiā dei cōſecutꝰ ſū. Secundo motiui congruitas ibi. qm̄ ignorans feci. Vbi augꝰ inglo. ſic aitRemiſſionē peccatoꝝ ſum cōſecutus ꝑ dei miſericordiam nō ꝑ inerita mea de peccato qd̓ ignorantcōmiſi. quaſi diceret. Etſi n̄debitū fiit tn̄ fuit cōgruū. eo ꝙ nō ſciens ſꝫ ignorans feci. Vbi nota ꝙaliud videt̉ eſſe ꝙ aliquis oꝑetur aliquid propt̓ ionorantia. ⁊ aliud ꝙ aliquis oꝑetur ignorans. Qn̄em̄ aliquis ignorans. ſed nō propt̓ ignorantiā aliquid oꝑatur. ſicut ebrius veliratus nō oꝑat̉ ꝓptignorantiā ſꝫ propt̓ ebrietatem vel iram. et tn̄ neuthorū oꝑatur ſciens ſꝫ ignorās. qꝛ ex ebrietate ⁊ iracauſat̉ ignorantia ſimulcū tali oꝑatōne. Et ita īgnorantia ſe habꝫ vt cōcomitans oꝑatōreꝫ. ⁊ riō ficut cauſa eius. Ex hoc aūt cōcludit ph̓us. ꝙ ſicutiratus oꝑatur ignorans non autem propter ignorantiam ſed propter iram. ita om̄is malus oꝑatnō quidē propt̓ ignorātiam. ſꝫ ignorans in ꝑticulari que bona oporteat eum facere. ⁊ a quibꝰ malisoporteat eum fugere. inqͣntū ſcꝫ eſtiniat hͦ maluſibi nō eſſe faciendū. et ab hoc bono ſibi eſſe ceſſandū. ⁊ ꝓpt̓ hͦ eſt pc̄tm̄. qꝛ ſi oꝑat̉ q̄ nō oportꝫ. ignorantes om̄es vniu̓ſalit̓ fiūt iniuſti quo ad alios ⁊in aliqͦ ad ſeip̄os. Ex qͦ ptꝫ ꝙ ex hͦ aliqͥs facit ig̓norās ⁊ nō ꝓpt̓ ignorātia cauſat̉ non inuolutariū