Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Orimo em̄ ſuꝑbia qꝛ vult omnes p̄cellere dolet ſialiquis ei eqͣtur. ⁊ ſic ex ſūꝑbia inuidia naſcitur.Secundo vero qꝛ inuidia de facili iraſcit̉ ei cui inuidet. ideo ex inuidia naſcit̉ ira. Tercio ira cū vindicare non poteſt triſtatur. ideo ex ira naſcitur accidia. Quarto accidia cōſolatōnem in rebꝰ exterio.ribꝰ q̄rens facit auariciam. Quinto qꝛ auaricia inrebꝰ temꝑalibꝰ abundat magis poteſt exerce gulāSexto gula ꝓpter ventris repletōneꝫ de facili mnlibidinē ſpumat. ⁊ ita luxuriam generat. Ꝙ vnū peccatum oritur ex alio qͣtuor modisIvero aliter vis pro Ca. xxxj.cedere dicas. ꝙ peccatum ex pct̄o oritquatuor modis. Primo ꝑ modū auerſionis. ſcd̓m ꝙ vnum peccatū mortalepriuat gratia. qua p̓uata hō in peccatū ruit. Secūdo ꝑ modum conuerſionis. ſecūdū ꝙ ex actu peccati derelinquit̉ habitus. ⁊ ex habitu iterum ꝓcedit actus. Iercio ꝑ modum aminiſtratōnis. ſicutgula adminiſtrat materiam luxurie ⁊ econuerſo.Quarto ꝑ modum ordinatōnis ſcd̓m ꝙ vnū peccatum ordinat̉ in finem alterius. ſicut cum quisad habendam pecuniam furat̉. furtū ex auaricianaſcit̉. Et qꝛ ī moralibꝰ ſpecies a fine eſt. ideo heceſt formalis et completa origo peccati ex peccato⁊ ſecuūdum hanc originem dicit̉ vicium capitale Vbinota ꝙ vicium capitale dicitur tribꝰ mo.dis. vel qꝛ punit̉ pena capitis. et ſic om̄ia peccataq̄ capite puniuntur poſſent dici peccata capitaliavel capitale dicit̉ qꝛ eſt principium alioꝝ. et ſic ſu.perbia dicit̉ peccatū capitale. vel capitale dicit̉ ꝙeſt principale reſpectu aliorū. et ſic ſeptem vicia capitalia dicunt̉. Et ſaluatur ibi methaphora capitis. ſcd̓m ꝙ principem alicꝰ exercitus caput exercitus dicimus. qꝛ princeps exercitus eſt ad cuiꝰ bonu̓m totus exercitus ordinatur. vt ait ph̓us. xj.nietha. vn̄ qꝛ ex eis tamqͣꝫ ex principijs alia oruuntur. ideo capitalia vocāt̉. hec beatus tho. ſecūdoſcripto ſentenciarū diſ. xlij. arti. viij. vtrū diuiſioviciorum capitalium q̄ ponit̉ in lr̄a ſit ſufficiēs incor. ſolutōnis. Ꝙ peccatū eſt cauſa pe.ne ⁊ pena peccati ⁊ quō. .Ca. xxxij.Ercio principaliter peccatum mortaledolore applicat. Nam pct̄m vel eſt cauſa pene. vel eſt pena. Primo dico ꝙpeccatum eſt cauſa pene. qd̓ probo perlocum ab oppoſitis ſic. ſi oppoſitum in oppoſito ⁊propoſitumin ꝓpoſito. ſꝫ ſi nulla culpa in hominepreceſſiſſet nec in natura nec in perſora nulla penafuiſſet. gͦqꝛ preceſſit culpa uel in natura vel in perſona. ideo ſecuta eſt pena. et ſic peccatum uel nature uel ꝑſone eſt cauſa pene. hec beatꝰ tho quartoſcripto ſentenciarū diſ. xv. arti. iiij. q. ij. in ſolū.iij. ar. Secūdo dico ꝙ peccatū eſt pena pecca.ti. Vbi nota ꝙ peccatum ꝑſone non eſt pena. qd̓probo triplici ratōe. Prima eſt qꝛ pena habꝫ rationem boni non aūt culpa. Secunda eſt. qꝛ deuˢ eſtauctor pene nō aūt culpe. Tercia eſt. qꝛ pena eſt cōtra voluntatem. peccatum aūt a voluntate proce.dit. Alio vero modo ſcꝫ ꝑ accidens peccatum eſt pena. hoc aūt probo ad preſens ſex rationibo. ſcꝫ ratione inordinatōnis. afflictionis. deformatōnis. pmiſſionis. cōmiſſionis. priuationis. Primo ꝙpeccatum eſt pena ratōne mordinatōnis ſic probat̉. Inordinatio animi eſt peccatum. ſꝫ mordinatio animi eſt pena. ita dicit aūgꝰ in libro cōfeſſi.Iuſſiſti domine ⁊ ſic eſt vt ip̄e ſibi pena ſit om̄is inordinatus animus uel affectus. gͦ ⁊cͣ. Ratō autēhuiꝰ inordinatōnis eſt talis. quia quicumqꝫ contra alique̓ ordinem peccat. cōueniens eſt ⁊ iuſtūꝙ ab ordine depͥmatur ⁊ puniatur. Triplex auteꝫordo naturaliter in homine debꝫ eſſe. Primus ratōnis ad diuinam voluntatem. Secundꝰ paſſionisad ratōnem. Tercius hominis inferioris ad ſutumſuꝑiorem. Aodo igit̉ q peccatum iſtum ordineꝫ puertit. ideo triplicem penaꝫ incurrit. Primo incurrit penam ſt̓ipͥmam. ſcꝫ diuine ire odium. ecc̓. xij.Qm̄ altiſſimus odio habꝫ peccatores. Secūdo incurrit penam intrinſecam a ſeip̄o. ſcꝫ ꝯſcientie ſti.mulum uel remorſum. vn̄ augꝰ. ij. ſolilo. Con.ſcientia aūt rei in pena ſemꝑ eſt. nunqͣꝫ ſecurus eſtreus. mens enim mali conſcia proprijs ſtimulisagitat̉. Tercio peccator ex peccato incurrit penāextrinſecam. ſcꝫ a proximo uel a mundo. ſcꝫ guerre detrimentum. Nam peccatū aufert pacis ſola.men. qꝛ non eſt pax impijs. hec beatus thopͥma.ſcd̓e. q. lxxxvij. arti. j. in cor. q. Secundo peccatum eſt pena afflictionis. ſunt em̄ qͥdam peccata quorum actus paſſionem ⁊ laborem habent. vtira vel inuidia vel aliquod huiuſmodi. qꝛ ex mordinato vindicte deſiderio corpꝰ imiaginatōni obediens affectus quadā paſſione concitat. ſimilit̓ actꝰpeccati ſine labore non exercetur. propter qd̓. ſap̄qͥnto ab impijs dicit̉. ambulauimꝰ vias difficiles Tercio peccatum eſt pena ratōne deformatōiˢnulli em̄ dubium eſt quin ex cōiunctione inconuenientum q̄dam pena ſit homini. vtꝫ. Siquis magͣne auctoritatis indecenti ⁊ deformm habitū indueretur hͦ ſibi pena eſſet. A ſimili non poteſt eſſe ſineperia ꝙ actio deformis ⁊ rectitndine ratōnis pͥua.ta in ip̄a veri ratōne inueniatur. et ideo facere talēactionem deformem eſt qd̓dam penale uel qͥdam pona. hec beatus tho ſtd̓o ſcripto ſentenciaruꝫ diſxxxvi. arti. iij. in cor. q. Quarto peccatum eſtpena ratione ꝑmiſſionis. nam aliqͥ puniunt̉ a deodum deꝰ eos ꝑmittit in aliqua peccata profluereſeu ruere. qd̓ deꝰ facit uel ad bonū ip̄oꝝ uel alioꝝpͥmo ad bonū ip̄oꝝ qͥ peccant. ſcꝫ cū poſt peccatūꝑ̄ prīaꝫ reſurgūt. huiliores. cautiores. ⁊ feruētio2eſ. Secūdo ꝑ mittit deꝰ aliqͦs rue̓ in pct̄m ad bonum aliorum. qm̄ videntes aliquos de peccato inpeccaitum rure magis formidant peccare. ibidemarti. ij. inſolū. j. argū. Quinto peccatū eſt pena ratione commiſſionis. nam propter meritum