precepto legis affirmatiuo. vbi nota ꝙͣ ſi aliquisnō agat qd̓ agere oportet. oportet eſſe aliqua cauſam. ſi auto cauſa fuerit totaliter extrinſeca. talisomiſſio nō habꝫ ratōneꝫ peccati ſicut ſi aliqͥs a ladide cadente opp̄ſſus impediat̉ ne ad eccleſiam vadat. aūt ſi aliquo ſibi ſia bona furante impedit̉ neelemoſinam det. Tunc gͦ ſolū omiſſio imputat̉ homini ad peccatū. cum habꝫ cauſam intrinſecā nonquācumqꝫ. ſꝫ voluntaria. qꝛ ſi impediret̉ a cauſa intrinſeca nō voluntaria puta febre. eadeꝫ ratō eſſetſicut de cauſa extrinſeca involūtaria. Ad hoc gͦ utomiſſio ſit peccatuꝫ requirit̉ ut omiſſio cauſet̉ exaliquo actu voluntario. Hec beatꝰ tho pͥma ſcd̓e.q. lxxxi. arti. v. in cor. q. et in qͣſti. diſpū. de malo.q. j. de peccato. vtrū in om̄ī peccato ſit aliqͥs actꝰQuarto cōſiderandus eſt ex ceſſus. nam inaiꝰ peccatum eſt peccatū cōmiſſionis uel tranſgreſſionispeccato omiſſionis. qd̓ tali exemplo oſtendo. Arbor q̄ malum fructū facit pcior eſt ⁊ plus nocet qͣꝫilla q̄ nullū fructum facit. MAodo gͦ cōmiſſio eſt ſic̄arbor qͥ facit malū fructum. omiſſio autē ſicut arbor q̄ non facit frūctū aliquē uel q̄ nō facit fructūbonū. gͦ ⁊cͣ. Re. de hoc ratōnes ſupͣ. abſtinentia infinē. Vbi eſt ſciendū ꝙͣ ſicut peccato cōmiſſionisdebetur non ſolum pona damni ſcꝫ carentia viſio.nis diuine. ſed etiā pena ſenſus ſcꝫ gehenne. ita etiam peccato omiſſionis. quod paꝫ ex verbo dominimath̓. vij. Omīs arborq̄ non facit fructum bonuꝫexcidet̉. ecce pena damni ſcꝫ excluſio ⁊ pͥuatō viſionis diuine. et ſuibdit̉. ⁊ in ignem mittetur. ecceperia ſenſus ſcꝫ pena gehenne. ¶ Nota tn̄ hic quatuor propter ſolutōnes argunnentoꝝ. Primū eſtꝙ peccatū poteſt contingere ſiue aliquis faciat qd̓non debꝫ. ſiue non faciendo qd̓ debꝫ. ſꝫ meritū nōpoteſt eſſe niſi ꝙ aliquis faciat voluntarie qd̓ debetvn̄ meritū non poteſt eſſe ſine actū. ſꝫ peccatuꝫ poteſt eſſe ſine actū. Ratio huiꝰ eſt. qꝛ plura reqͥruntur ad bonum qͣꝫ ad malum. vel ad meritū qͣꝫ ad demeritum. pͥma ſcd̓e. q. lxxxj. arti. v. in ſolū. j. arguSecundum eſt ꝙ aliquid dicitur voluntarium nōſolum. qꝛ cadit ſuper ipſum actum voluntatis. ſedquia eſt in poteſtate noſtra ut fiat uel non fiat. vtdicit̉. i. iiij. ethicoꝝ. vn̄ ⁊ ip̄m non velle pt̄ dicivoluntarium in qͣꝫtum in poteſtatē hominis eſt velle ⁊ non velle. ibidem in ſolutōne ſcd̓i argumenti.Tercium eſt ꝙ peccatū cōmiſſionis uel trāſgreſſionis non eſt pura priuatō. ſed eſt actus priuatꝰ debitō ordinē. ſicut furtum uel adulterium. eſt qui.dam actus mordinatus. peccatum aūt omiſſioniseſt ſola priuatō. in q̄ſtionibo diſputatis de malo. qjͣ. diſt. de peccato. vtruꝫ in omni peccato ſit aliqͥsactus in ſolū. iiij. argū. Quartum eſt ꝙ peccatuꝫomiſſionis tam dui durat actu qͦꝫ diu durat tem.pus ad qd̓ ordinat preceptum affirmatiuum. quotranſeunte tranſit actu ⁊ remanet reatū. et iterumredeunte tali tempore iteratur omiſſio. qd̓ tali exemplo declarat dicens. Ꝙ homo nō obligat̉ ad hͦꝙ ſemꝑ inſiſtat ꝑntibo obediendum aut honoran.du. ſꝫ tn̄ obligatur homo ut ꝑntes honoret tempedebito. qd̓ ſi non facit peccat peccato omiſſionistranſeūte aūt temꝑe tranſit peccatū actu ⁊ rema.net reatū. et iterū redeūte tꝑe honorādi. ſi non bonorat reiterat̉ omiſſio. ibidē in ſo. xj. ar. ¶ qdifferētia eſt inter pct̄m mortale et veniale pct̄mExto ⁊ vltimo pͥncipalit̓ pct̄m ¶ Ca. xix.diuidit̉ vel diſtīguit̉ ex ꝑte receſſꝰ a deovel contēptus. vt cū diuidit̉ pct̄m ī mortale et veniale. Qualit̓ aūt diſtinguat̉ mortale a peniali eſt diu̓ſitas int̓ doctores. eo ꝙ quidā aſſigͣntdr̄am penes ſb̓iectū. alij pencs effectuꝫ. alij penesreatū. alij penes ꝑfectū ⁊ imꝑfectū. Primo em̄ alqͥ aſſignant differentiā penes ſubiectum. vn̄ dicutꝙ peccatum mortale habꝫ eſſe in ratōne. veniale pero habꝫ eſſe in ſeniſualitatē. Sꝫ iſta differētia nōvidetur eſſe ſufficiens. qꝛ in voluntate ⁊ ratōne poteſt eſſe veniale peccatum. nam actus moralis malus cū non eſt deliberatus. ſꝫ ſubitus ꝑquandamſurreptōem indeliberate ratōnis. eſt peccatū peniale. Secundo alij aſſignant differentiam penes effectum. vn̄ dicunt ꝙ peccatum mortale priuat gratia. peccatum vero veniale non. ſꝫ iſta differētia eſtapoſteriori ⁊ ꝑ accidens. prius em̄ eſt conſiderarepeccata in ſe diſtincta qͣꝫ eorum effectus. Tercioalij aſſignant differentiam penes reatum. vn̄ dicut ꝙ peccatū mortale eſt cui debetur pena eternapeccatū vero veniale eſt cui debet̉ pena temꝑalisſꝫ iſta differentia eſt apoſterior. ⁊ ꝑ accidens. Iteꝫſcd̓m quoſdam ſi homo moreret̉ in peccato venialipeccatū veniale nūqͣꝫ ei remitteret̉. ⁊ ita mīppetuūſentiret periā. Hec beatꝰ tho. inq̄ſti. diſpū. de malo. q. de peccato veniali. vtꝝ peccatū veniale cōuenient̓ diuidat̉ contra mortale in cor. q. circa principiū. Et ideo quarto beatus tho. dicit ꝙ peccatūdiuidit̉ in mortale ⁊ veniale tamqͣꝫ in aliquod perfectum ⁊ imp̄fectū. Sicut em̄ ens diuidit̉ in ſubſtantiam ⁊ in ens actutamqͣꝫ i id qd̓ habꝫ ꝑfectaratōne entis. et ſimilit̓ ens diuidit̉ in accidens etin ens in potētia tamqͣꝫ in id qd̓ habꝫ imꝑfecta rationē entis. ita peccatum diuiditur in mortale tari.qͣꝫ in id ꝙ habet perfectam rationem peccati. etin veniale tanqͣꝫ in id qd̓ nō habꝫ cōpleta ratōneꝫpeccati uel culpe. ex duobꝰ. Prīo qꝛ directe opponit̉ gr̄e vt mortal̓e. veniale aūt nō opponit̉ gratieniſi idirecte. ſcꝫ vt q̄dā diſpō ad mortale. ibideꝫ inſo. iiij. argū. Scd̓o pct̄m mortale ht̄ rōne copletā pct̄i ex hͦ ꝙ oīno a fine deodinat. a qͦ pct̄m̄ veniale deficit ex hͦ ꝙ non oīno a fine deordinat. ſꝫ aliqͣmō a fine retardat ordinē ad finē ſaluato. ibidē dixxxv. arti. ij. inſo. ij. argū. ¶ Ꝙ pct̄m mortaledr̄t a veniali ī qͥnͥqꝫ. ⁊ pͥmo ī corruptōe i. ca. eO maiorē tn̄ euidentiā capituli p̄cedētisIeſt ſciēdū ꝙ pct̄m mortalē in qnͥqꝫ precipue differt a veīali. ſcꝫ ī corruptōe. auſionē. trāſmutatōne. remiſſione. punitōe
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten