Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

hoc non dicit deus ꝙ maliciam aliqͣm in cor peccatoris inducat cuiꝰ deus opus habeat. ſed qͥa gr̄aꝫque habet cor emollire ſb̓trahit. et patiens fuit ſuper eum et ẜuos eius. Quāto eī patiētia dei eſt maior. tanto malꝰ animus fit obſtinatior. Scd̓ocum dicit̉. deus excecare. hoc dicitur nō aliquidmali immittēdo. ſꝫ gr̄am q̄ illumīare ht̄ ſb̓trahēdoVndegloſa ibidem dicit. ꝙ non eſt crudelitas ſedmiſericordia et pietas. infidelibus excecatis humiles illūiare. vt videntes non videant vel cecifiantet non videntes videant. Tercio cum deꝰ dicit̉facere errare. hoc nō dicitur eoꝙ maliciam aliqͣmimmittat. ſed ꝙ gr̄am que in vitam eternam habꝫdirigere ſb̓trahat. Quarto cum dicit̉ reprobare: hoc non dicit̉ ꝙ deus aliquā culpam imimittat.ſed quia gratiā quē eſt p̄deſtinatōnis pͥncipiuꝫ velcauſa non cōferat. Que eſt cauſa ſecū.da peccati.Capitulum ſextum.Ecunda cauſa peccati eſt ꝑſuaſiua vel ꝑA modumſuadētis ſicut dyaboluſ. Reqͥreinfratemptatō. que modum tenet dya.bolus in temptando. Tercia cauſa peccati eſt inclinatiua vel ꝑ̄ modū inclinātis. et eſt appetitꝰ ſenſitiuꝰ. Vbi nota ꝙ appetitꝰ ſenſitiuꝰ cōcupiſcibilisvel iraſcibilis. ſic̄ amor. odiū. ꝯcupiſcētia. ira. ⁊ ſt̓milia. obnubilat rōeꝫ ad ꝯſiderādū. inclīat volūtatē ad peccandū. non tn̄ cā neceſſitat ad peccandū Primo enim paſſio appetitꝰ ſenſitiui impedit etobnubilat iudiciū rōnis ad conſiderandū. hoc aūttripliciter ꝓbo. ſcꝫ autoritate. rōne. ſimilitudine. Primo autoritate dan. xiij. Concupiſcētia ſubuertit cor tuū. Scd̓o probo rōne ſic. cum enimom̄es potentie anime in vna eſſentia radicent̉ anime. oportet ꝙ cum vna potētia in ſua oꝑatōne velactu intenditur. alia potentia in ſuo actu vel remittatur vel totaliter impediatur. Vnde paſſio appetitus ſenſitiui circa vnam rem vehementer int̓cta. impedit actuale iudicium rōnis circa aliam rem. naꝫin operibus auime reqͥritur quedam intentio. Etideo quādo vna potentia vel operatio aime vehemēter applicatur ad vnum. non poteſt altera circa aliūd vohementer intendere. quia omnis virtus adplura diſpſa fit mīor v̓ſus. pluribꝰ initctꝰ minor ēad ſingula ſenſus. Iercio ꝓbo ſic idem ſimilitūdine. ſicut eniꝫ iudiciū guſtus ſeqͥtur diſpoſitōeꝫlingue. ſic apprehenſio imaginatōnis ⁊ iudiciū eſtimatiue ſequitur paſſionem appetituˢ ſenſitiuūi Vn̄videmus ꝙ homīes in aliqua paſſione exiſtentes n̄de facili imaginatōem auertūt ab his circa que afficiuntur. Et ſic paſſio plerumqꝫ ligat et impeditactuale iudicium rōnis. Hec bt̄us tho. pͥma ſcd̓e.q. lxxvij. arti. j. in cor. q. ꝑ totuꝫ. Icd̓o paſſioappetitus ſenſitiui qn̄qꝫ inclinat voluntatem hominis ad peccandū. Nam ex paſſione appetituſ ſen.ſitiui immutat̉ homo ad aliqͣm diſpoſitōem. vndeſcd̓m ꝙ homo eſt in aliqͣ paſſiōe videt̉ ſibi aliqͥd cōueniens vel bonū. qd̓ non videtur extra paſſionempniqexiſtenti. ſicut irato videt̉ bonum qd̓ non videturbonū qͥeto. vbi ſupͣ. q. ix. arti. ij. in cor. q. Ꝙ aūtpaſſio inclinet voluntatē homīs ad peccandū ꝓboduplici rōe. Prīa eſt talis. volūtas nata eſt ſeqͥcudicium rōnis. ſed paſſio plerumqꝫ ligat iudicium rōis. ergo etiā inclinat motū voluntatis. vbiſupͣ. q. lxxvij. arti. j. in cor. q. in fine. Nam errorvel pct̄m in volūtate. p̄ſupponit errorē defectū pepct̄m in rōne. Scd̓a rō eſt talis. ph̓us em̄. vijethi. dicit. ꝙ incōtnes habet ꝓpōes qͣtuor. duasvniu̓ſales quarū vna eſt rōnis. puta nullā fornicatōem eſſe cōmittendam. Alia ꝓpoſitō eſt paſſionis. puta delectatōem eſſe ſectandam. paſſio igit̉ligat rōem ne aſſumat et cōcludat ſb̓ pͥma. vndeea dn̄ante aſſumit et cōcludit ſb̓ ſcd̓a. vbi ſupͣ. q.lxxvij. arti. ij. in ſolutōne. iiij. argū. Ad vide.dum aūt quomodo incōtinens agat contra rōnēet ꝓpoſitōnem vniuerſalem. oſtēdit ph̓us quartoethicorū. ca. iij. ī medio. aſſignās tres differctiaseiuˢ quod eſt ſcire. Prima dr̄ia eſt. ꝙ aliquādohabēs habitū. ex paſſione vel non operat̉ ſcd̓m illum habitū. qꝛ non vtitur habitū. vel qꝛ actu facitꝯtra id qd̓ habitū ſcit. vnde talis peccat. Scd̓adifferētia eſt. ꝙ aliqn̄ habitus eſt ſolutus. et ſic hōpoteſt exire in actuꝫ quādo vult. aliquādo habitꝰeſt ligatꝰ aliqͣ paſſione. ita ꝙ non poteſt exire in actum qn̄ vult. vtꝫ in dormiente vel amente. Nantales paſſiones qn̄qꝫ ſūt ita vehementes ꝙ tranſmūtāt corpus alterādo et calefaciēdo ip̄m. Aliquādovero trāſmutāt mentem inqͣntum qͦſdam ad inſaniaſ deducūt. Tercia differētia eſt. quia aliqn̄conſiderat aliquis et ſcit in vniuerſaliet non in ſingulari. et tunc paſſio facit in ſingulari operari aliquid contra illud quod ſciebat in vniuerſali. ſicutverbi gratia. Ratio vniu̓ſalis dicit nulluꝫ dulce eēguſtandum extra horam. Cōcupiſcentia dicit omne dulce eſſe delectabile. paſſio ergo concupiſcentie que ligat rōnem. dicit hoc dulce eſſe delectabilehoc dulce eſſe guſtabile. Tercio paſſio appetitꝰſenſitiui voluntatem non neceſſitat ad peccandūquod dupliciter probo. ſcꝫ rōne. et autoritate.Primo ratione ſic. cum enim in homīe ſint due nature. ſcꝫ intellectualis et ſenſitiua. quandoqꝫ parſenſitiua totaliter ſb̓icitur ratōni: ſicut continguin virtuoſis. quādoqꝫ ecōuerſo ratio totaliter abſorbetur a paſſionē. ſicut accidit in amētibus. Siautem ratio aliquando non abſorbetur totaliter apaſſione. remanet tamen aliqͥd rōnis. Et ſecun.dum hoc poteſt vel totaliter voluntas paſſione repellere. vel ſaltem ſe tenere ne paſſionem ſequatū Scd̓o ꝓbo hͦ idem autoritate gen̓. iiij. Sub teerit appetitꝰ tuꝰ. et tū dn̄aberis illiꝰ Qd̓ verbū duobꝰ mōis exponit̉. Primo ſcd̓m glo. ſic. ſb̓ te eritappetitus tuuſ. id eſt poteſtate. voluntate libertate tua erit appetitus tuus ſenſitiuꝰ. qꝛ liberi arbi.trij es. Et qͥa liberi arbitrij es. ideo moneo ne peccatū dn̄etur tibi. ſed tu peccato. vnde ſubditur.