Et licet nō ponat̉ a luca qui cauſa breuitatis omiīſit. eſt tamen de ip̄a oratione domīca. ſicut patetmathei. vj. et in gloſa luce. xi:. ponitur. Vnde ieronimꝰ dicit. Amen enim qd̓ in fine conſtat ſcriptumſignaculum eſt domīce or̄onis. qd̓ aquila interpretatus eſt fideliter Et ideo vere poſſumus dicere.Ad cuius intellectū nos cōſiderare poſſumꝰ tria.ſcꝫ originem. ordinem. ſignationem. ¶ Primopoſſumus conſiderare ſue cognitōnis originem.Nam beatus iohānes euangeliſta refert ſe ſpirituſancto vidiſſe et audiſſe vocem celeſtis exercitustanqͣꝫ vocem aquaꝝ multarum tonitrumqꝫ vali.dum dicentem. amen et alleliia Et per hoc oportetin terris vtraqꝫ dici. ſicut in celo. vnde nec grecūnec latinum eſt ſed hebreum. Et qͣmuis poſſet diciverum. hoc tamen nec grecus nec latinus inter.prēs auſus eſt facere. vnde qͣmuis poſſet interp̄tari. non tamen niutari. tum propter ſanctioremauctoritatem. tum nō nudatum vileſceret. ſed honorem haberet velamento ſecreti. vt dicit auguſtinu̓s. ¶ Secūdo cōſiderare debenius prolatōnisordinem. Naꝫ differentia eſt inter poſitōeꝫ dn̄i etdiſcipuli. qͥa dn̄s in pͥncipio ẜmoniˢ poſuit amen.ita dr̄ jo. vj. Amen amen dico vobis. Diſcipulꝰ vero poſiit in fine. apoc̓. j. Plangent ſe ſuꝑ eum ⁊cͣ.etiam amen. Ratio aūt huiꝰ eſt ſic̄ ioachmm dicit.Quia cum amenidem ſit qd̓ vere. dn̄s in pͥncipioẜmōis poſuit amē tanqͣꝫ actor vel pͥncipium veritatis. cuiꝰ nota vel ſignū eſt amē. Io. xiiij. Ego ſuꝫvia veritas ⁊ vita Diſcipulꝰ vero poſuit in fine. qdiſcipulus debet credere et ſequi mgr̄m ſuum.Tercio pͥncipaliter conſiderare debemuſ ſignatō.nis diſtinctōem vel cōditōem. Nam iſtud verbumamen eſt ſignum affirmantis. affectātis. acceptā.tis. ita ꝙ ille qui ꝓfert et dicit amen. affirmat velaffectat vel acceptat. ¶ Primo amen eſt ſignumaffirmantis. quia dicitur in miſſa a ſacerdote ſubmiſſe et in forma eadem qua proferebatur a xp̄o.¶ Primo inqͣntum amen eſt ſignum affirmātis dr̄a ſolo ſacerdote. poſtqͣm enim ſacerdos finiuit pater noſter. clericis rn̄dentibꝰ. Sꝫ libera noſ a ma.lo. ſacerdos ſb̓iungit amen. Rō autē huiꝰ eſt. qͥacum ſacerdos ſit mediatorinter populum ⁊ deumcuiꝰ officiū eſt vota populi offerre deo. et volūtatēdn̄i nunciare populo. magis eſt congruum ꝙ ꝓferatur et confirmetur a ſacerdote id qd̓ petitur ſitconceſſuꝫ ſi obẜuetur a quolibet qd̓ p̄miſit. Vndegloſa math̓. vj. dicit. Amenſignat in om̄ibus petitōibꝰ indubitāter a dn̄o tribiū id qd̓ petit̉ ſi vltime conditōnis pactū ſeruare n̄ negligimꝰ. vn̄ ſb̓dit. ¶ Si dimiſeritis indubitanter eſt a dn̄o conceſſum quod petimus. ¶ Scd̓o amen a ſacerdote ꝓfertur ſb̓miſſe. et hoc duplici rōne. Prima eſt propter vitatōeꝫ p̄ſumptōnis. ſcꝫ ne dum aliquis ſciret ſe exauditum eſſe a dn̄o p̄ſumeret. Scd̓a ratōeſt propter vitatōem oſtentatōnis. ſcꝫ ne aliquisſe oſtentet et exaltet et gloriet̉. ¶ Tercio ꝓfertura ſacerdote non ſb̓ alia forma. puta vere vel fiet peīfideliter. ſed ſb̓ eadē forma vocis ſb̓ qua ꝓferchasa dn̄o. Et hoc fit inſignum firmitatis et in paria.bilitatis ꝓmiſſionis diuine. Nam per hoc qd̓ dicoamen prolatum a dn̄o inſinuabat dominū firmiterſpōpodiſſe et exaudiuiſſe illoˢ qui cum orant ſi exparte ip̄oꝝ non eſſet impedimentum. Beatus perogregrius in canone miſſe hanc or̄onem ſuper hoſtiam cenſuit recitari. ¶ Scd̓o hoc verbum ameneſt ſignum affectantis. et ſic ꝓfertur ab oratore.Nam quicunqꝫ orat dicendo. amē. affectat pel optat vt que in or̄one petit valeat impetrare. Vndeauguſtinus ad probam ſic dicit. Et hoc vltimumquod in or̄one dn̄ica poſitum eſt tam late patꝫ vthomo xp̄ianꝰ qui ī qualibet tribulatione conſtitu.tus in hoc gemitus edat. in hoc lacrimas fundat.hinc exordiatur. ad hoc terminet or̄onem. vndeſequitur amen. quo deſiderium orantis expͥmiturIn quibus verbis auguſtinus tangit tria quibuˢinſinuatur deſiderium habendi de impletiōe huiꝰpetitōnis. Vnde dicit. hinc exordiatur. in hoc moretur. ad hoc t̓nm et or̄onem. Primo dicit hincexordiatur qͣntum ad cognitōem. Scd̓o dicit inhoc moret̉ quantum ad affectionem. Tercio dicitin hoc terminet qͣntum ad ꝓlationem. Ita ꝙ in.tentio augꝰ in his verbiſ eſt. qd̓ in omni tribulatōne exaudiamur cogitando affectando inuocandodeum pro illo bonio quo modo caremus. et quod īfine obtinebimꝰ ad impleta hac petitōne. ¶ Ter.cio iſtud verbum amen eſt acceptantis et ſe volūtati alterius conformantis. Nam quando aliquisvoluntati ⁊ dicto ſuperioris aſſentit. tunc dicit a.men et fiat. Qd̓ quidem contīgit vel accipitur taꝫin malo qͣm in bono. vel tam in maledictione qͣmin benedictione. Ilam in veteri teſtamento maledictionibus ſb̓iungebatur amen. eo ꝙ lex vetus e.rat lex timoris et ẜuitutis. In nouo vero teſtamē.to in benedictionibus ſubiungebatur amen. quialex noua eſt lex gratie amoris ⁊ libertatis. Primoergo in veteri teſtamento maledictōnibus reſpo.debatur amen. Vbi nota ꝙ in veteri lege erat ꝓnitas ad committendum malum et omittenduꝫ bonum. Et hoc propter quinqꝫ cauſas. ¶ Prima ēpropter conſuetudinem. erant enim proni ad ydolatriam. vnde aurum et argentum conflabant inſculptile ad adorāduꝫ. ¶ Secūda cauſa erat pro.pter deſpectōem dei vel eius contemptum. yſaiepͥmo. filios enutriui et exaltaui. ip̄i autem ſpreuerunt me. ¶ Tercia erat propter obliuionem dei.deutronomij. xxxij. Oblitus es domini creatoristui. ¶ Quarta erat propter cupiditatē ex qua filij parentibus nō obediebāt. ¶ Quinta erat ꝓpt̓fomitem concupiſcentie ex qua eorum affectus exrat pronus ad malum. ¶ Sexta propter defeccione et corruptionem propter quam volebant ſeipſos ſaluari et ſuſtentari in alio et multiplicari. exqua ꝓducebat̉ vel cōmittebat̉ actꝰ in ordinatꝰ
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten