Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Eſt aūt ſciendū ꝙ or̄o mentalis excedit or̄onemvocalem in tribo. ip̄a em̄ eſt affectuoſior. virtuoſior. cōuenientior. Primo oratio mētalis eſt affe.ctuoſior. Vn̄ Iſaie. xxvj Anima mea deſiderat tein nocte. Scd̓o eſt virtuoſior. Iob. xxxiiij. Sidirexerit homo ad deū cor ſuū ſpiritū eius et flatum ad ſe trahit. Tercio eſt cōuenientior. Ioh̓.iiij. Apiritꝰ eſt deꝰ. et eos qͥ adorāt eū in ſpirituet veritate oportet adorare. et qͣmuis ſit nobiliortamē oratio vocalis orationi mentali adiungiturꝓpter quatuor rōnes Prima ut mentis deuotioexcitet̉. Vn̄m ſecreta or̄oē tātū vocibꝰ eſt vtendūqͣntū ꝓficit ad excitandū deuotionē mentis. Vn̄Auguſ. in libro de cura ꝓ mortuis agēda ſic dicitAmuis inuiſibilis voluntas orantis deo ſit notanec vllis indigeat indicijs ut ei animꝰ pandaturhūanus. qui locutionē cordis cognoſcit tamē homo vocibꝰ et membris ſui corporis vtit̉. ut ſic o.rando affectꝰ hominis humilior. deuotior. feruen.tior creſcat. Si vero ꝑ hec exteriora mens homīsdiſtrahat̉ vel qualitercūqꝫ impediat̉ a talibꝰ ē ceſ.ſandū. Sicut faciūt ille ꝑſone que ſine ſignis talibus ſūt ſufficienter deuote. Vn legimꝰ de Annarp utꝭ. viijprimi Re. pͥmo. ꝙ loquebat̉ in corde ſuo. Gloſa.quia deus nō tm̄ inuenit̉ in voce ſed in corde: tm̄qꝫ labia ip̄iꝰ mouebātur. id eſt ſuum deſideriū ferebat̉ in deū. qͥa deſideriū paupeꝝ exaudiuit dn̄serecogrtioEt vox ſcꝫ petitionis eius non audiebat̉ exteriuset tam exaudiebat̉ ſuꝑiꝰ. Scd̓o oratio vocaliſnentali adiungit̉ ut cordis cogitatio vel attentiocōgreget̉. Nam cogitatio et attētio magis tenditad vnū ſi verba orātis affectui cōiūgātur. Vndelicet verba inutilia et imptinētia mentē diſtrahantet deuotionē impediāt. verba tn̄ ſpūalia et deuotanentē deo cōiungūt Tercio oratio vocalis mētali adiungit̉ ut deus membris om̄ibꝰ honoretur.debitū nāqꝫ eſt et iuſtum ꝙ homo reuerētiā exhibeat deo et ei ſeruiat ẜm illud totū qd̓ habꝫ a deoſcꝫ non ſolū mente qd̓ fit ꝑ oratione mentalē. ſedetiā corpore qd̓ fit ꝑ orationē vocalē. Vn̄ Ozee vltimo. Omne aufer iniqͥtatē. gloſa. ſcꝫ que verſat̉in corde ut nihil lāguoris nihilqꝫ ruine priſtine relinqͣs. ne plantaria mali ſeminis pullulent. Et ſubdit. accipe bonū. id eſt bonā cōfeſſionē. et ſic reddamꝰ vitulos labioꝝ noſtroꝝ. id eſt victimā labiorū noſtroꝝ te laudando et tibi gratias agendo. Quarto oratio vocalis mentali adiungit̉ ut ſꝑritualis dulcedo corpori diriuet̉ et cumulet̉. nā exvehemēti affectione et mētis deuotione vox ſeqͥt̉ex qua delectatio ab anima redūdat in corpꝰ. Vn̄cū mens orātis ꝑ deuotionē acce̓ditur in fletus etſuſpiria et iubilos et voces in cōſiderate ꝓrūpitVnm pſal. Letatū eſt cor noſtꝝ et exultauit lingua mea. Gloſa. exultatio ſpūalis pͥmo eſt in coItationibꝰ meis. et poſtea in verbis. E ſubdit ꝙhec eſt plena leticia que et corde hilari ꝑcipit̉ et aacri ſermone ꝓfert̉. ſcd̓a ſcd̓e vbi ſupͣ. arti. xij.in cor. q. ꝑ totū. Et iiij. ſen. di. xv. arti. ij. q. pͥmain cor. q. Re ſupͣ. Delectatio. quare delectatio ſpiritualis omnē delectationē excellit. Ꝙ inor̄one requirit̉ attentio mentis. Capi. vj.Ercio pͥncipaliter circa or̄onē cōſiderāda eſt mentis attētio. Vbi nota. ꝙ attentio que or̄oni vocali adiungit̉ pt̄ haberi ad tria. Primo ad verboꝝ ordinē vel tenorēne ille qui orat erret in ꝓferedo verba. Scd̓o pihaberi attentio ad verboꝝ ſignificatōeꝫ. ut ſcꝫ il.le qui orat verba oronis et petitionis intelligat. ethe due attentōes ſcꝫ ordinis et ſignificatōis verboꝝ nō ſūt neceſſarie. Tū qͥa ſimplices et ydeoteeas habere nō pn̄t. tum qͥa ſi in ſingulis verbis velit homo cogitare qualiter ſūt verba formāda ⁊ intelligēda mentis euagationē incurreret. Terciopt̄ haberi attētio ad finē et hec ē maxīe neceſſariaCuiꝰ ratio eſt. qͥa finis or̄onis eſt duplex. ſcꝫ Deꝰqui oratur. et vita eterna ꝓ qua oratur. Hac aūtattētōnē etiā ydeote et ſimplices habere poſſuntimo qd̓ pluꝰ eſt attentio qua mens fertur in deumqͣndoqꝫ intm̄ abundat ut mens obliuiſcat̉ omniūalioꝝ ſicut dicit Hugo de ſancto victore. ſcd̓a ſecūde vbi ſupͣ. arti. xiij. ꝑ totū. Et. iiij. ſcri. ſen. dixv. arti. ij. q. v. in ſolū. ij. argū. Eſt aūt notandum ꝙ duplex eſt attentio. Vna qua mens actualiter vel p̄ſentialiter fertur in deū Alia eſt habitualis vel virtualis que licet tnͣſeat: tam̄manet invirtute pͥme attentionis ſicut in exemplo de proiectione lapidis patꝫ. Cū em̄ aliqͥs actū lapide proijcit. tūc motio ꝓijcentis eſt actu dūmanū apponit lapidi eū mouendo. cū vero actu non mouetlapidē virtus motionis manet in lapide ex virtute pͥme impulſionis Prima attētio mētis actualisnō ſemꝑ eſt neceſſaria. quia nō eſt poſſibile in hacvita ꝙ mens ſemꝑ actualiter ferat̉ in deū. Re. dehͦ qͣtuor rōes ſupͣ. Caritas. iij. ca. in fine. Scd̓av̓o attētio mētis ſcꝫ habitualis vel v̓tualis in or̄oeeſt neceſſaria: qd̓ ꝓboſi ꝯſiderētur bona et fructꝰorationis. Namoratio inter alia habet facere triabona. ſcꝫ delectare. mereri. et impetrare. Primoor̄o habꝫ delectare. eo ꝙ oro eſt quēdā ſpūalis refectio mentis et qͣntum ad iſtud bonū de neceſſitate in orone requiritur actualis mentis attentio.Vn̄ apoſ. pͥma ad corini. xiiij. Si orē lingua mēsmea ſine fructu eſt. Scd̓o oratio facit mereri. Tercio oratio facit premiari que duo bona facit oratio ꝓut a caritate ꝓcedit. Et qͣntū ad iſtaduo non requirit̉ actualis attentio. ſed habitua.lis vel virtualis. Qd̓ bt̄s tho. duplici exēplo ꝓbat. Primo exemplo viatoris dicēs. ꝙ nō oportet ꝙ ille qui peregrinat̉ ſemꝑ cogitet de terminoſue peregrinatōis. Scd̓o ꝓbat exemplo miſeri.cordie dicēs. ꝙ non oportet ꝙ ille qui dat elemoſinā ſemꝑ cogitet de deo ꝓ cuiꝰ amore dat elemoſinā ſed ſufficit ſemel ſcꝫ in pͥncipio cogitaſſe virtute cuiꝰ attentionis elemoſina eſt meritoria. Si