Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

OciumTria vero alia cōueniūt ſcꝫ gula. id eſt ſaturitaspanis. ociū corporis. et abominatio luxurie intelligitur. Vel hec fuit iniqͥtas ſodomē ſororis tue.due fuerūt ſorores. ſcꝫ ſodomā et ſamaria. Samaria eſt ſoror maior et ſignificat clericos ſecula.res. Sodonia eſt ſororminor ⁊ ſignat religioſoˢet clauſtrales ſed vtraſqꝫ excedit malicia prelati.dicit gͦ hec fuit iniquitas ſodomē ſororis. id eſt religionis tue ſuꝑbia conͣ obediētiā. ociū eius et filiaꝝ eius conͣ ꝯtinētiam. Saturitas panis conͣ abſtinentiā. Abundātia reꝝ conͣ pauptatē volūtariāet manū egeno nō porrigebāt conͣ hoſpitalitate etmiſcd̓iaꝫ. Et abomīatōes fecerūt cora me conͣ bonā cōſciētiā vitā et famā ꝑ luxuriā. Hec Alexā. ij.parte ſūme. q. xxxij. de ocio. arti. j. Vtꝝ ociū ſitpc̄tm. in cͣor. ſolū. Et Albertꝰ pyſanꝰ ordinis p̄dicatoꝝ in poſtilla ſuꝑ Ezechielē vbi ſupͣ. Ꝙ ociū cauere debemꝰ quia vel eſt peccatumveniale vel mortale.Gapi. ij.Ecūdo pͥncipaliter ociū vitare et cauere debemꝰ rōne circūſtātie vel gͣuedinisEſt em̄ ociū qͣndoqꝫ pc̄t̄m mortale qͣndoqꝫ veniale. Nā tūc ociū eſt pc̄tm veniale cū qͥs quieſcit et delectat̉ in aliquo bono delectabili creatocitra deū. Tūc vero ociū eſt pc̄t̄m̄ mortale cū qͥesin aliquo bono cōmutabili p̄ponit̉ bono incōmūtabili qd̓ eſt deꝰ. ut dicit Alexan. vbi ſupͣ. arti. ij.in cor. ſolū. Vn̄ qͥ ocioſus ē tꝑe quo oꝑari tenetpeccat mortaliter nō faciendo illud qd̓ tenet̉ face̓Qd̓ tali rōne oſtēdo. Illud qd̓ opponit̉ p̄cepto affirmatiuo ⁊ negatiuo ē pc̄tm̄ mortale. Sed ociūopponit̉ p̄cepto affirmatiuo qd̓ ē de oꝑe. qͥa ocioſus nō facit qd̓ ex p̄cepto tenet̉ face̓. Et opponitur p̄cepto negatiuo qd̓ eſt de ſabb̓o ſācto. qͥa ocioſus nō facit qd̓ in ſabbato tenet̉ face̓. Et id̓o ocioſi ſabbatū nō eſt ſanctū. Vn̄ tren̄. pͥmo dr̄ Viderūt eā hoſtes et deriſerūt ſabb̓a eitis. qd̓ verbūexponit̉ tribꝰ modis. Primo ſic. Sabbata deriſibilia ſūt. qͥa ociū ꝑ qd̓ debemꝰ deo vacare ꝯuertimꝰ in luxū et turpitudinē. Scd̓o mō exponitgloſa colla. ſic. Deriſerūt ſabbata nr̄a. Tunc demones ſabb̓a nr̄aderidet cū a bonis nos feriari vident. Tercio mō moraliter vel ſpūaliter ſic. Aliagloſa colla. exponit ſic dicē̓s Viderūt ⁊cͣ. maligniſpiritꝰ vacatōis vr̄e ocia ad cogitatōes illicitasꝯtrahūt: et ſic deludūt. Et ſubdit ꝙ canonicis etnonchis ⁊ om̄ibꝰ dei miniſtris valde cauēdū ē utnō ſolū ab interno iudice ſabb̓a eoꝝ exprobretur.ſed etiā ne ab hoſtibo derideātur. Si aūt ꝓ vaniscogitatōibo nr̄is: nr̄a ſabb̓a irridetur quid de illisputādum eſt qui cū deo vacare debent etiā flagitioſa committere non formidant. Et concludit.Si gͦ deo vacare volumus ipſi ſoli corde et corpore vacemꝰ. In pſal. Vacate ⁊ videte qm̄ ego ſumdeꝰ. Hec in gloſa vbi ſupͣ Et Alexā. vbi ſupͣ. articulo. iij. in cor. ſolū. Ꝙ ocium oꝑe qͣndoꝙ ē maiꝰ pc̄tm qͣꝫ ociū in ẜmone et aliqnecōnu̓ſoVppoſito aūt ꝙ ociū Capi. iij.ſit pc̄tm̄ mortale. ut patet ca. p̄cedentiforte queres vtꝝ equaliter ſit culpabileocium ſermone et oꝑe. Rndeo et dico. ꝙ cū homo abſtinet a bono oꝑe et a ſermone bono ociando qͣtum eſt ex parte eiꝰ a quo abſtinet exiſtētibuˢparibꝰ alijs circūſtantijs magis eſt culpabile ociūoꝑis qͣꝫ ociū ſermonijs. Cuiꝰ ratio eſt. qͥa ſi opuseſt meliꝰ qͣm v̓bum. gͦ ociū oꝑis eſt magis culpabile qͣm ociū ſermonis. Scd̓o vero ex parte diſpoſitionis eiꝰ qͥ abſtinet maiꝰ pc̄tm̄ eſt ociū ſex.monis qͣm oꝑis. Guiꝰ rō eſt. qͥa plus eſt in poteſtate noſtra ſermo qͣm opus. Vn̄ Grego. ſic ait.Quāto ſūt leuiora p̄cepta tāto maiꝰ pc̄tm et ſutpliciū eſt his qui non ſeruāt. Sed leuiꝰ p̄ceptumeſt de vtili ſermone qͣm de vtili oꝑe. ſicut ſermo leuior eſt qͣm opus. ergo maiꝰ culpabile eſt vel ma.ius pc̄ti ociū ſermonis q̄m ociū oꝑis et p conſe.quens maior pena nō obſeruātibꝰ. Hec Alex. vbiſipͣ. arti. iiij. in cor. ſolū. Ꝙ ociū orit̉ex defectu trium et quoꝝ.Capi. iiij.Ercio principaliter ociū cauere et vitare debemꝰ rōne cauſe vel originis. Nāociū orit̉ ex defectū Dilectōis. ActōnisRatōnis. Primo dico. ꝙ ociū orit̉ ex defectu dilectionis. Vn̄ Grego. in omelia ſtiꝑ Ioh̓. ca. xiiij.ſic ait. Caritas non eſt ocioſa. aut em̄ ꝓficit autdeficit. Vn ſubdit. Oꝑatur em̄ magna ſi eſt. Siaut oꝑarideſinit iam amor non eſt. Vbi nota. ꝙautoritas Grego. ſic debet intelligi. Caritas noneſt ocioſa. id eſt moraſa in ocio. qͥa et ſi habes caritatē aliqͣndo cadat in ociū. tamē a caritate citoexcitat̉. Si ergo fieret vis in hoc v̓bo ocioſa ſimpliciter dicēdum eſſet ꝙ caritas nō eſt ocioſa. id ēplena ocio. verba em̄ huiuſmodi ī plenitudīeꝫ ſonant. Scd̓o dico. ꝙ ociū orit̉ ex defectu actōisNam ocioſitas opponitur actioni vel oꝑatōi. qd̓ſic ꝓbo. qͥa in operibꝰ vel actibꝰ virtutū ſunt perordinem iſta tria. ſcꝫ. Scire. Velle. Oꝑari. Priꝰeſt ſcire. Scd̓o velle. Tercio et vltimo oꝑari. Cōtra hec tria ſūt tria peccata. Verbi gr̄a. Nam cōtra primū ſtꝫ contra ſcire eſt ignorātia. ſtꝫ quādohomo tenetur ſcire aliqd̓ et non ſcit illud. Contraẜm actum ſcꝫ velle eſt omiſſio vel ociū. ſcꝫ quandoaliquis tenetur velle aliqd̓ et non vult illud. Conterciū actum ſcꝫ contra oꝑari eſt cōmiſſio. ſcꝫ qndo aliquis facit aliqd̓ qd̓ non tenet̉ facere nec debet facere. ita ꝙ ocioſitas ex defectū debite actionis cauſatur Vbi nota. ꝙ licet in omiſſione velocio ſit remotio vel negatio actus exterioris. eſttamē ibi poſitio actus interioris. qͥa negatio ſemper affirmationē preſupponit. Verbi gratia. Iſtenon vult facere qd̓ tenetur facere. quia vult facetre qd̓ non debet facere. vel vult omittere qd̓ terſetur facere. Hec Alexander vbi ſupra. articulo. ij.et. v. ad autoritatem Gregorij de amore.