et nihil mali vult. ut dicit Auguſ. xiij. de trini. itaꝑ oppoſitū de rōne miſerie eſt ꝙ ſit conͣria volūtati. ſcꝫ ꝙ homo que nō vult patiat̉. Et ſicut bonaaliqua appetūtur tāqͣm ꝯueniētia. ita mala tāqͣmnociua et volūtati conͣria reſpuuūtur. Appetūturaūt aliqua tribo modis ſcꝫ naturaliter. rationaliteroccaſionaliter ¶ Primo appetunt̉ aliqua appetituvel volūtate naturali. ſcꝫ eſſe et viuere. Nam oēshomines naturaliter appetunt eē et viuere. Et cōtrariū ſcꝫ non eē nō cadit in appetitu. eo ꝙ nō app̄hendit̉ ab intellectū. ¶ Scd̓o appetūtur aliquaappetitu rōnali puta qͣndo ex p̄meditatōne aliquaintellectꝰ homo eligit bona aliqua. ¶ Tercio appetunt̉ bona aliqua appetitu vel volūtate ꝯdicionali.puta quādo aliqͥs vult aliqͥd ad qd̓ ꝯſeqͥtur aliudSicut qͥ vult comedere nocuia dicimꝰ eū velle infirmari. Econͣrio aūt malū eſt conͣriū volūtati. etqͥa de rōne miſerie eſt ꝙ ſit mala et ꝑ ꝯſequēs conͣriat̉ volūtati. qͥa ille eſt miſer qͥ patit̉ qd̓ nō vult.Miſericordia aūt eſt cōpaſſio cordis de malo alteteriꝰ. ut patet ſupͣ. Tria mala conͣria volūtati inducūt et mouent homines ad alteriꝰ miſerēdumſcꝫ mala naturalia. caſualia. irrōabilia. ¶ Primoem̄ mala naturalia. Illā ſi aliqͥs mala patit̉ naturocorruptiua et ꝑ ꝯſeques ꝯtriſtatiua quoꝝ conͣrianaturaliter homīes appetūt. tūc talia ad miſcd̓iamſūt ꝓuocatiua. Vn̄ ph̓s. ij. rethorice dicit. ꝙ miſericordia eſt triſticiā quedā ſi ꝑͣ apparēti corruptiuo vel ꝯtriſtatiuo. ¶ Scd̓o mala caſualia vel for.tuita ſūt etiā magis ad miſcd̓iam ꝓuocātia. ita dicit ph̓s. ij. rethorice. Ꝙ illa mala ſunt miſerabiliaquoꝝ fortuna eſt cauſa. puta ꝙ aliqd̓ malū eueniat: vn̄ſperabat̉ bonū. ¶ Percio mala irrationabilia et iniuſta ſūt etiā magis ad miſcd̓aꝫ ꝓuocātiaputa ſi aliqͥs ſemꝑ ſectatꝰ eſt bona ⁊ eueniūt ei mala. Qn̄ ph̓s. ij. rethorice dicit. ꝙ miſcd̓ia eſt maxīeſuꝑ malis eiꝰ qͥ indignꝰ patit̉. Si vero aliqͥs miſeriā aliquā vel mala aliqua patiat̉ ex culpa ſua qꝛeius culpa eſt volūtaria. tūc non habꝫ rōne miſerēdi eius qui volūtarie cōmiſit culpā ex qua in miſeriā incidit ſed magis eū puniendi. et culpa eo ꝙvolūtarie eſt cōmiſſa nō ꝓuocat ad miſcd̓iam velcōpaſſionē. ſed magis ad irā et indignatōem velpunitōnē. Ex alia vero parte. qͥa culpa poteſt eoaliquo modo pena inquatum culpa habet annexūaliqd̓ qd̓ eſt contra volūtatem peccātis qͣntū adhoc poteſt habere rationem miſerabilis ſicut dicitGrego. in quadā omelia. ꝙ vera iuſticia nō habꝫdedignatione ſcꝫ ad peccatores. ſed cōpaſſionemqd̓ exemplo ſaluatoris oſtenditur. Marci. vj. vbidicit̉. Ꝙ videns ieſtis turbas miſertꝰ eſt eis. ſcꝫquia erant vexati et iacentes ſicut oues nō habentes paſtorem. Hec beatus thomas ſcd̓a ſcd̓e. quꝫſtione. xxx. articulo primo in corpore queſtioniset in ſolū. primi argumenti.¶ Ꝙ tria ſunt ex parte miſerentis prouocantiaad miſericordiam.Capitulū Secundum¶ Ecūdo dico ꝙ tria ſunt inducentia admiſericordiam ex parte eius qui miſeretvel ex parte miſericordiā impendentis.ſcilicet Dilectio. Coniūctio. Aſſimilatio. ¶ Ratioaūt quare hec tria ad miſericordiam mouent et inducunt eſt iſta. Iſta eſt differentia inter triſticiamet miſericordiā. Quia dolor ſeu triſticia eſt de inlo proprio. Miſericordia vero eſt cōpaſſio nō mniſerie ꝓprie ſed aliene. qd̓ patet ꝑ ſimile de iuſticioQuia ſicut iuſticia ꝓprie non eſt ad ſeip̄am ſed adalteꝝ. ita miſericordia ꝓprie nō eſt ad ſeip̄am ſedad alteꝝ. In tātū gͦ aliqͥs de miſeria aliena triſtat̉ve jdolet inqͣntū miſeriā alienā apprehēdit ut ſuā.Iſtiꝰ aūt app̄hēſiōis. ſcꝫ miſerie aliene tāqͣm ꝓprieeſt triplex ratio ſeu cauſa. ¶ Prima ⁊ dilectio. Nāamans reputat amicū ſuū taqͣm ſeip̄m. et ideo ſicbonū aniici reputat tāqͣm ſuū. ideo de bono amicigaudet. vt dicit apo. ad Ro. xij. Gaudere cumgaudentibus. Similiter quia amas: malū amicireputat tāqͣm ſuū. ideo de malo amicidolet ſicutde ſuo. Ita dicit apo. Ibidē. flere cū flentibꝰ. Vn̄ph̓s dicit in. ix. ethi. ꝙ ꝓpriū amicoꝝ eſt adinuicem ꝯgaudere de bono et cōdolere de malo. eo ꝙquilibet amās: bonū vel malum amici ſui reputatſuum. ¶ Scd̓a cauſa ad miſericordiā ꝓuocās etinducens eſt ꝯiunctio. et ſic cōſanguinei de malocōſanguineoꝝ ſtioꝝ miſericordiā habent. Cuiusratio eſt. quia cū malū amicoꝝ eſt nobis propinquū fit nobis exiſtimatio ut ab eis ad nos tnͣſeat.ita etiā ꝙ nos poſſumus pati ſimilia. Vnde dicitph̓s. ij. libro rethorice. ꝙ homines miſerentur ſuper illos qui ſunt eis conſanguinitate ꝯiuncti: eſtimantes ꝙ propter talem cōſanguinitatē malūcōſanguineoꝝ ſuoꝝ et propinquoꝝ ad eos traſeat. ¶ Tercia cauſa ad miſericordiā alterius prouocans ⁊ inducens eſt aſſimilatio. Nam quādo alioeſtimant et opinantur. ꝙ ip̄i etiam poſſunt pati ſimilia illis bui ſunt actualiter in miſeria ſuper illosmiſerentur. Et inde eſt. ꝙ ſenes ſapientes debileˢet formidoloſi qui conſiderat ſe poſſe in mala incidere ſunt magis miſericordes. Hec beatus thomas ſcd̓a ſcd̓e. q. xxx. arti. ij. in cor. q.¶ Ꝙ quinqꝫ ſunt genera hominū qͥ alioꝝ nō miſerentur ut p̄ſumptuoſi ⁊cͣ. Capi. .iij.Ecundo pͥncipaliter cōſideranda ſunt.a miſericordia retrahētia. Namquinqꝫgenera hominū ſunt qui aliorum non miſerentur. ſcilicet Preſiimptuoſi. Deſperati. Timidi. Iracundi. Superbi. ¶ Primo em̄ preſumptūoſi non miſerentur. Cuius ratio eſt. quia defectꝰin quem homo putat ſe poſſe incidere eſt ratio alterius miſerendi. ut patet capitulo precedenti.Sed preſumptuoſi in tm̄ ſe putant eſſe felices etin tm̄ potentes ꝙ nihil mali putant ſe poſſe pati.per quod aliorum non miſerentur.
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten