Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Notandū etiā ꝙ actus matrimonialis circa me.ritū et demeritū diſtinguit̉ quadrupliciter. Aliquādo em̄ nec eſt meritoriꝰ nec demeritoriꝰ. Aliquādo eſt meritoriꝰ. aliqͣndo eſt demeritoritoriusvenialiter. aliqͣndo eſt demeritorius mortaliter. Primo em̄ actꝰ matrimonij nō eſt meritoriꝰ necdemeritoriꝰ. ſcꝫ quādo qͥs accedit cauſa prolis ꝓcreande et cauſa debiti reddēdi qd̓ eſt iuſta cauſaaccedēs tamen non eſt incaritatē. Scd̓o actusmatrimonij tūc eſt meritoriꝰ quādo accedens exiuſta cauſa eſt incaritate. Tercio actꝰ matrimonij eſt demeritoriꝰ venialiter qͣndo qͥs accedit cauſa incōtinētie vitāde in ſeip̄o. vel cauſa libidinis fruende et habēde ſiſtētis intra limites mr̄imonij. puta qͣndo vir delectatōnē querit in ſia vxorē tm̄ etmodo legitimo. Quarto actus matrimonij ē demeritoriꝰ mortaliter. qͣndo accedit cauſa delectationis habede in vxore propria ut in qualibꝫ aliamuliere. Hec magiſter romanꝰ. iiij. ſcri. ſen. di.xxxj. de quibꝰ nifra magis patebit.octo ſūt que p̄cipue actu mr̄imonij dehoneſtant.Vinito circa mr̄imoniū Ca. .xiij.tōſiderāda ſūt dehoneſtātia. Nā octomodis actꝰ matrimonij eſt pc̄tm̄. Primo accedere ad cōuige cauſa fornicatōis vitandēeſt pc̄t̄m̄ veniale Vbi nota ꝙ ſi aliqͥs accedit adcōuuigem intedes fornicatōeꝫ vitare in ꝯtigē nōpeccat. Cuiꝰ ratio eſt. qͥa hoc eſt quēdā redditioqd̓ ad bonū fidei ꝑtinet. Sed ſi accedit ad cōuigēintendēs vitare fornicatōeꝫ in ſe venialiter peccatCuiꝰ ratio eſt. qͥa vbicūqꝫ in actu cōuigij bonummatrimonij eſt motiuū actꝰ ꝯiuigij om̄mo excuſatur a pc̄to. Vbi vero eſt aliud motiuū nō excuſat̉om̄ino. Vn̄ cū in actu matrimonij qͥ ſit cauſa fornicationis vitande ſit aliud motiuū a bonis matrimonij. ſcꝫ aliqua incōtinētia nō excuſat̉ omninoqͥn ſit ibi veniale pc̄tm̄. Hec bt̄s tho. iiij. ſcri. ſen.di. xxxj. arti. ij. in ſolū. ij. argū. Scd̓o accedēre ad ꝯiugem cauſa ſanitatis acquirēdē vel cōſeiuande eſt veniale pc̄tm. qd̓ tali rōne oſtendo. Illeqͥ indebito modo intendit ſanitatē acqͥrere et cōſeruare peccat. ſed accedens ad vxorē cauſa ſanitatis acquirende vel cōſeruande indebito modo ſanitatē intendit. gͦ venialiter peccat. verbi gratia.Sicut qui ex ſacramēto baptiſmi tm̄ quereret corporalē ſanitatē. Dn̄ qͣmuis intendere ſanitatis adeptionē vel cōſeruationē mō debito nō ſit peccatūtamē indebito mō eſt pc̄tm. ut patꝫ Ibidē beatustho. in ſolū. iiij. argū. Tercio accedere ad vxorēcauſa delectatōis ꝯſequēdē ſemꝑ eſt pc̄tm. Vbinota. ꝙ quere delectatōe in ꝯiuige ꝯtingit duobꝰmodis. aut in ꝯiuge ſiſtendo infra limites mr̄imonij qͣndo cū alterā muliere nō q̄reret. et tūc ē pc̄tmveniale. Aut in conuigeūt in muliere extra limitesmatrimonij qͣndo etiā ſi nō eſſet vxor idem quereret et tūc eſt pcͣtm̄ mortale. Vn̄ Hiero. ꝙ voluptates q̄ de meretricū amplexibꝰ capiūtur ſūt dānateMAAtnomiūVocat aūt Piero. voluptates meretriceas qn̄ nihil aliud intendit̉ in cōtuge qͣm in metricē. Ibidēbt̄s tho. arti. iij. in cor. q. Quarto accede̓ ad ꝯuigem impregnatā eſt pc̄tm̄ mortale. cū ꝓbabiliter timetur de ꝑiculo aborſiis. alias eſt pc̄tm̄ veniale. Vn̄ Diero. vitupat talē acceſſum. Hec. b. t.in exoſitōe lr̄e. Quinto accedere ad cōuigē conͣnatura ꝯiugis. ſcꝫ qͣndo vas debitū p̄termittiturſemꝑ eſt pc̄tm mortale. qͥa ꝓles ſequi nō pt̄. Vn̄totaliter intētio nature fruſtrat̉ vſis aūt ꝯiuigisconͣ debitū modū a natura inſtitutu non ſemꝑ eſtpc̄t̄m mortale ut dicūt quidā. ſed pt̄ eē ſignū mortalis ꝯcupiſcentie. Qn̄doqꝫ etiā talis modi acceſſis pt̄ eſſe ſine pc̄to qͣndo diſpoſitio corporis aliūmodū non patit̉. Alias tanto eſt pc̄tm̄ grauiꝰ qͣnto magis a modo naturali recedit. Hec bt̄s tho ibidem in expoſitione lr̄e. Sexto accedere ad mulierem iēſtruatā aliqͣndo nō eſt pc̄tm̄ aliqͣndo ſic.Vbi nota ꝙ fluxus menſtruoꝝ aliqͣndo eſt mnaturalis. aliqͣndo vero eſt naturalis Primo ſi fluxus menſtruoꝝ in muliere eſt innaturalis. utputacū mulier ex aliqua infirmitate fluxū ſanguinis ꝯtinue patit̉. tūc debitū petere et exigere nō eſt prohibitum lege noua. et p ꝯſequēs nō eſt pc̄tm̄ et hͦduplici rōne. Prima qͥa ꝓpter talem infirmitatēꝯtinua mulier in tali ſtatū non pōt ꝯciꝑe. Scd̓aratio eſt qͥa talis fluxus eſt ꝓpetuus vel diuturnꝰvn̄ oporteret ꝙ vir ꝑpetuo abſtineret. Si vero fluxus menſtruoꝝ eſt naturalis puta mulieres qͣndoſunt ſane determinatis temporibꝰ. ſcꝫ ſemel in mēſefluxū ſanguinis patiūtur tūc acccedere eſt prohitum. vn̄ ſi ſcienter vir petit debitū vel vxor libentdebitū reddit conͣ p̄ceptū facit et mortaliter peccat. Tum qͥa talis fluxus non durat niſi ad modicum. tum qͥa tali tꝑe mulier pt̄ cōcipere. et ꝯceptifiunt deformes. Vn̄ Hiero. ſuꝑ illud Iſaie. lxiiij.Om̄es iuſticie veſtre pānis mēſtruate. ſic ait. Tucviri debēt a mulieribꝰ abſtinere qͥa tūc cōcipiūturmēbris damnati ſcꝫ ceci. claudi. leproſi. Et hͦ ideout qͥa parētes nō erubuerūt in ꝯclaui miſceri eoꝝpatꝫ pc̄tm etiā aꝑte a cūctis reducat̉ in paruulis.Dec bt̄s tho. vbi ſupͣ. di. xxxij. arti. pͥmo. q. ij. incor. q. Si vero vir debitū ſciēter exigat ab vxorētūc vxor debet eū auertere p̄cibꝰ et monitis nō itaefficaciter ꝙ ex hoc poſſit ei eſſe occaſio incidendiin alias damnabiles corruptelas. Si vero igno.ranter exigat dobitū ab vxorē tūc vxor pt̄ aliquāoccaſione p̄tendere vel infirmitate allegare ne virdebitū petat. Si vero vir a petitōe nō deſiſtat̉ debet mulier poſcenti debitū redde. paſſione aūt velinfirmitate ſtīa nō ſemꝑ eſt tutu viro indicare. neforte vir ad eam abhomīatōeꝫ cōcipiat niſi de viriprudentia p̄ſumat̉. Hec bt̄s tho. vbi ſupͣ. q. iij. incor. q. Septimo debitū exigere ab vxorē et ad eam temporibꝰ ſacris vel diebꝰ feſtiuis accedere ē peccatū. Cuiꝰ ratio eſt. qͥa tales dies ſūt deputati advacādū ſpūalibꝰ. Sed delectatio carnalis rōnē