Vn̄ et in diffinitōe matrimonij dr̄. ꝙ matrimoniūindiuidua vite cōſuetudinē retinet. Cōſenſus aūtad tempꝰ tali indiuiſibilitati repugnat. ergo ⁊cͣ.Hec Petrꝰ de tarāta. iiij. ſcri. ſen. di. xxviij. circaſcd̓m ꝓbleum. arti. iij. in cor. q. Et magiſter ibidē¶ Septimꝰ caſus eſt an cōſenſtis cōdicionatꝰ faciat matrimoniū: ¶ Rn̄deo et dico. ꝙ ꝯdicio appoſita cōſenſu expreſſop verba. aut eſt de preteitoaūt eſt de p̄ſenti. aūt de futuro ¶ Primo em̄ cū eſtcōdicio de p̄terito. ut cū dr̄ ſic. Conͣho tecū ſi maritus tuus eſt mortuus. tūc ſtante cōdicōne ſtatmatrimoniū: et nō ſtante nō ſtat. ¶ Scd̓o cū ꝯdicio eſt de p̄ſenti. ut cū dr̄. Conͣho tecū ſi tu es virgo. tūc etiā in iſto caſu eſt ſicut in pͥmo ¶ Terciovero cū cōdicio eſt de futuro. tūc aut cōdicio eſtneceſſaria. ut cū dico conͣho tecū ſi ſol orit̉ cras.et tūc eſt matrimoniū. qͥa talia futura iam ſūt preſentia in cauſis ſuis. Vn̄ talis cōdicio pro impleta hab̓etur et ſtatim eſt matrimoniū. Si vero cōdicio futurā ſit vel ſit impoſſibilis. utputa cū dicoconham tecū ſi celū manū cōtigeris. tūc cōdiciopro non adiecta habet̉ et ſponſalia conͣhunt̉ nonmatrimoniū. Si vero cōdicio futurā ſit cōtingēstunc aūt talis cōdicio eſt honeſta. ut cū dico conͣham tecū ſi patri tuo placuerit. vel ſi dederis mihitantā pecunia. tūc talis ꝯdicio nō facit mr̄imoniūſed ſponſalia. Sed conſenſus qui fit ꝑ v̓ba de futuro. Si vero cōdicio ſit honeſta. aūt eſt ꝯtra naturam mr̄imonij. ut cū dico conͣham tecū ſi venena ſterilitatis ꝓcuraueris. et tūc non valēt ſponſalia. Aut talis cōdicio non eſt conͣ naturā mr̄imoiiij. ut cū dico ꝯtraha tecū ſi homine occideis vel ſitū es ſortilega. tūc ſponſalia valet et cōdicio pronon adiecta habetur. Hec bt̄s tho. iiij. ſcri. ſen. dixxic. arti. iij. in cor. q. Et pe. de taran. vbi ſupͣ.¶ Octauꝰ caſus ē. An ꝯſenſus coactꝰ ꝑ verba depn̄ti exp̄ſſus facit mr̄imoniū. Rn̄d̓o ⁊ dico ꝙ nōqd̓ triplicit̓ ꝓbo. ſcꝫ rōe. autoritate. et ſignificatione. ¶ Primo hoc ꝓbo ratione ſic. Matrimoniū exlibertate volūtatis conͣhi debꝫ. Sed cōactio vel violentia libertatē volūtatis cogit ſeu tollit. gͦ matrimoniū impedit. ¶ Scd̓o hoc idem ꝓbo autoritate. Nam in decretis dr̄ ſic. Tū conſenſus locū nōhabeat vbi mētus vel coactio interdicit neceſſe eſtvbi ꝯmūis ꝯſēſis requirit̉ ꝙ coactōis matēia repellat̉. Sꝫ in mr̄imonio ꝯmuis reqͥrit̉ ꝯſenſus. gͦ⁊cͣ. ¶ Tercio ꝓbo hoc idē ex ſignificatōe ſic. Matrimoniū chriſtiſignat ꝯiūctionē chriſti ad eccleſiam. ſed talis cōiunctio fit ꝑ libertate amoris. gͦnō poteſt fieri matrimoniū ꝑ ꝯſenſū coactū. Hecbt̄s tho. iiij. ſcri. ſen. di. xxix. arti. iij. q. j. in duo.bus argumētis conͣ et in cor. q. ibidē. ¶ Ad cuiuseuidētia circa cōactione nota hic qͥnqꝫ. ¶ Primūeſt ꝙ duplex eſt coactio vel violentia. Vna eſt ab.oluta que a ph̓o in. iij. ethicoꝝ dr̄ violētia ſimpliciter ut cū quis aliū impellit corꝑaliter ad motū ſicut quando manus alicuiꝰ violenter trahitur addabi lōradimmolādū dijs. et talis violentia nō poteſt caderein cōſenſū qui eſt actus volūtatis. Alia coactio velviolentia eſt cōdicionata quā ph̓s vocat ibidē violentū mixtū. vt qͣndo volūtas de ſe nollet aliquidqd̓ tamē vult ratione inſtantis coactōis vel violetie. verbigrā. Vt cū quis proijcit merces in mare ne piclitetur. Sed eſt violētū ẜm qͥd et volūtarium ſimpliciter. qͥa actus ſūt in particularibꝰ. ettalis violentia pt̄ eſſe in cōſenſu qͥ eſt actus volūtatis. Hec bt̄s tho. ibidem. arti. pͥmo in cor. q.¶ Scd̓m eſt. ꝙ coactio ꝑ mētū eſt qͣndo aliquis timore alicuiꝰ mali cogit̉ aliquid faciēdū vel dimittendū: circa quē aliter ſe habet cōſtās et incōſtāstrepidus et pertinax. ¶ Primo em̄ ꝯſtans. id eſt ſapiēs et virtuoſiis ſeqͥtur rectā rōne ꝑ quā ſcit qͥdſit pro alio dimittēdum. minꝰ bonū pro maiori bono. et quid ſit pro alio faciendū. id eſt ſuſtinendūſcꝫ minꝰ malū pene pro vitando maiori malo culpe. ¶ Scd̓o incōſtans. id eſt inſipiēs vel vicioſuˢcogitur leui eſtimatione ad faciendū qd̓ nō licꝫ fieri vel dimitti. verbi gra. Talis em̄ cogit̉ ad faciodum maius malū ꝓpter mētū minoris mali ſicutad peccādū ꝓpter mētum corporalis pene ¶ Tercio intrepidꝰ d̓r eſſe cōſtās. nō qͥa omnino nō ti.met. ſed qͥa non timet que non oportet vel vbi nōoportet. vel qͣndo nō oportet timere ¶ Quarto vero pertinaꝝ eſt econͣrio. qͥa talis non pt̄ cogi etiāad minus malū ſuſtinendū vel faciendū. ut vitetmauus malum ibidem bt̄s tho. arti. ij. in cor. q.¶ Terciū ē. ꝙ peccata ſūt maxima maloꝝ. et id̓oad hec non pt̄ homo cōſtans. id eſt virtuoſus cogi: imo magis debꝫ homo mori qͣm talia ſuſtinerout etiā ph̓s. iij. ethi. dicit. Hec bt̄s tho. ibidē. inſolū. ij. argū. ¶ Quartū eſt. ꝙ timor infamie nōreputat̉ timor cadēs in ꝯſtantē id eſt virtuoſumvirū. Cuiꝰ ratio eſt quia qͣmuis infamīa ſit magnū damnum. tn̄ ei defacili occurri pt̄ ibidē. in ſoiij. argū. ¶ Quintū eſt. ꝙ coactio vel violentia q̓ex metu leui ꝓcedit non impedit matrimoniū. ſedilla que libertate tollit et que ex mētu maioris periculi prouenit: in cōſtāte virū cade̓ pt̄. Et hec matrimoniū impedit. MMetus aūt maioris periculi imminentis cui ꝯſtans. id eſt virtuoſis cedit eſt metus occiſionis. vel mutilationis. vel ſeruitus. veldefloratōis que his v̓ſibus cōtinētur. Stupri ſiue ſtatus verberis atqꝫ necis. Excuſare mētꝰ hoˢtu reputa quia neſcis. Ibide̓. arti. ij. in cor. q.¶ Nonus caſus vtꝝ cū aliquis inuitus conſentitin aliquam et illa voluntarie conſentit in eum ſitmatrimoniū. ¶ Rn̄deo et dico ꝙ non. Cuius ratio eſt. Quia ſi non eſt matrimoniū ex vtraqꝫ parte. ſed ex aliqua parte claudicat non debet iudicari ex vtraqꝫ parte eſſe matrimoniū ꝑfectū. In caſu aūt p̄dicto. ſcꝫ qͣndo vnus volūtarie ꝯſentit etalter non vel inuitus dicēdū eſt nō eſſe matrimonium. Cuiꝰ ratio eſt. qͥa licet iſte qui volūtarie cōſentit qͣntum eſt in ſe ſe obligauerit. tn̄ obligatio
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten