Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Nam ẜm forū cōſciētie non eſt matrimoniū. eo ꝙnō eſt ibi cōſenſus mētis in pn̄s ſed in futuꝝ. Secūdū vero iudiciū eccleſie in quo iudicat̉ ẜm ſignaexteriora. cū nihil poſſit exp̄ſſius ſignificare ꝯſenſum qͣꝫ carnalis cōpula. Ideo carnalis cōpula ſequeijs ſponſalia matrimoniū face̓ iudicat̉. niſi aliqua ſigna doli vel fraudis appareant. vbi ſiip. dixxviij. arti. ij. in cor. q. Quartꝰ caſus eſt an illequi poſt v̓ba de futuro aliquā deflorauerit et poſtv̓ba de p̄ſenti idē ꝯtraxit cū alia prima duce̓ teneatur. Rn̄deo et dico. ꝙ talis aūt nō duxit ſcd̓amcū qua ꝯtraxit de p̄ſenti aūt eam atea duxit. ſi nōduxit ſcd̓am tenet̉ pͥma ducere. Si vero aliā duxit. ſcꝫ ſcd̓am iā factus eſt impotens ad ſoluendūillud in quo tenebat̉. Et id̓o ſufficit ſi pͥme de nuptijs ꝓuideat. Hec beatꝰ tho. in ſolū. iiij. argū.Ibidem. Ꝙ cōſenſis expreſſus perverba de p̄ſenti efficit matrimoniū. Ca. viij.Ecūdo pͥncipaliter circa matrimoniumcōſideranda ſūt efficiētia matrimoniū.Nam cōſenſus expreſſus per v̓ba de p̄ſenti eſt cauſa efficiēs mr̄imoniū. Ita ꝙ tria efficiant mr̄imoniū. ſcꝫ cōſenſus. exp̄ſſus. de preſenti. Primo dico. ꝙ cōſenſus efficit matrimoniū. qd̓tripliciter probo. ſcꝫ Ratione. autoritate. ſimilitūdine. Primo ratione ſic. Vnus nō accipit poteſtatem in eo qd̓ libere eſt alterius: niſi ꝑ aſſenſumalterius. Sed per matrimoniū vterqꝫ ꝯiūgū accipit poteſtatē in corpꝰ alteriꝰ. vt patꝫ ꝑ apoſtolūpͥma ad corn. vij. Cum pͥus vterqꝫ haberet ſuicorporis liberā pt̄atē. ergo cōſenſus ⁊cͣ. Scd̓ohoc idem ꝓbo autoritate Ioh̓is chriſo. qui dicitꝙ mr̄imoniū non facit coitꝰ ſed volūtas. Terocio ꝓbo hoc idem exempli ſimilitudine. Quia interMariami et Ibſeph fuit veꝝ mr̄imoniū. Sed ſi inmr̄imonio requirit̉ aliud p̄ter cōſenſū: in eis veꝝinr̄imoniū non fuiſſꝫ. qd̓ eſt falſū. ergo ⁊cͣ Adcuiꝰ euidentiā nota hec tria. Primū eſt ꝙ ſoluscōſenſus non facit matrimoniū ſed requirit̉ pͥncipaliter diuina inſtitutio. qd̓ tali rōne on̄do. Matrimoniū ein̄ realiter nihil aliud eſt qͣꝫ mutue poteſtatis traditio. Tradere aūt poteſtatē ſui non poteſt qui ſui poteſtatē non habꝫ. Vn̄ ſicut ſeruusnon poteſt dare poteſtatē ſuā alteri ſine conſenſudn̄i. ſic nec homo ſine autoritate dei. Ad hoc ergo vt homo poſſit ſe alteriꝰ poteſtati tradere requiritur diuina inſtitutio. ad actū vero traditōisrequiritur volūtatis libertas. Et ideo cū in mr̄imonio diuina inſtitutio ſemper aſſit. per nihil aliud efficitur matrimoniū niſi per ꝯſenſū qui liberāvolūtatem oſtendit. ita ꝙ duo cōcurrunt ad cauſandā mr̄imoniū ſcꝫ inſtitutio diuina tāqͣꝫ pͥncipalis cauſa. et cōſenſus vtriuſqꝫ. ſcꝫ viri ⁊ mulieristāqͣm ſcd̓a cauſa. Alie vero cōmunicationes velſocietates negociatoꝝ et ꝯmilitātiū ſolo ture hūanō ſūt inſtitute. ꝯmūicatio aūt vel ſocietas mariset mulieris eſt inſtituta ture diuino et humano vthatinoniāpatꝫ. Hec bt̄s tho. iiij. ſcri. ſen. di. xxvij. arti. j.q. iij. in cor. q. infine. Scd̓m eſt. ꝙ matrimoniū non eſt ip̄e cōſenſus. ſed ē quedam vnio ordinatoꝝ ad vnū qua vnionē cōſenſus facit. Terciū eſt ꝙ ſi conſenſis niatrimoniū facit ut patet.non ſequit̉ ꝙ diſſenſis matrimoniū ſoluat ꝑ illaꝫregulam. ſcilicet Si propoſitū eſt cauſa ꝓpoſiti.ergo oppoſitū eſt cauſa oppoſiti. ¶Ratio huiꝰ eſtduplex. Prima eſt qͥa quedā eſt cauſa rei qͣntumad fieri. quedam vero qͣntū ad eſſe. Ceſſante autēcauſa rei qͣntum ad fieri non oportet ip̄am rem ceſſare. ut v̓bi gr̄a. Geſſante edificatore manet domꝰGōſenſus gͦ cū ſit cauſa mr̄imonij quo ad fieri nōoportet ceſſante cōſenſū ceſſare mr̄imoniū. Se.cūda ratio et melior ad idem ē. Quia ille ꝯſenſisetſi actu tnͣſierit ſemꝑ tamē manet in v̓tute. nūqem̄ eſt quin cōſenſus vnitus ſemꝑ remanet vnitꝰEt ita qͥa ſemꝑ manet cauſa ſemꝑ manet effectusDec bt̄s tho. ibidē. arti. ij. in duobꝰ argunentisconrijs. et in cor. q. et in ſolū. arguinētoꝝ. Secūdo pͥncipaliter cōſenſis qui eſt cauſa mr̄imonijoportet ꝙ ſit expreſſus ꝑ v̓ba vel ꝑ aliqd̓ aliud qd̓teneat locū v̓boꝝ. qd̓ ꝓbo tali rōne. Matrimoniūeſt ſacramētū qd̓dam. ſed in om̄ī ſacͣmento requiritur aliqd̓ ſenſibile ſignū. ergo in mr̄imonio oportet eſſe verba expreſſa tāqͣm ſigna ſenſibiliter exprinentia cōſenſū. ¶Scd̓o cōfirmo hoc idē excplo. Quia ſicut ablutio exterior ſe habꝫ ad batiſnium. ita expreſſio v̓boꝝ ad mr̄imoniū. Si em̄ aliqui eſſent muti vel diuerſaꝝ linguaꝝ qͥ ꝯſenſi ſuūnon poſſent ꝑ verba exprimere. tūc loco verboꝝrequirūtur ſigna vel nutus. et talia cōputant̉ proverbis. Similiter cū puella deſponſat̉. ſi taceretpr̄e verecūdia verba parentū ea viro tradentiumcōputant̉ ac ſi eſſent puelle. ſi puella in deſpon.ſatione non cōtradicat. Vlam verba parentū ſūtſufficiēs ſignū ꝙ ſunt puelle ex quo ip̄a nō conͣdicit. Hec bt̄s tho. ibidē. arti. ij. q. ij. inſolū. argunientoꝝ Tercio pͥncipaliter cōſenſis qui ē cauſa efficiens matrimoniū oportet ꝙ ſit expreſſus p̄v̓ba de p̄ſenti. qd̓ dupliciter ꝓbo. ſcꝫ rōne et ſimilitudine. Primo rōne ſic. Quia ſicut differt ꝓmiſſio et ſolutio: ſic ſponſalia et mr̄imoniū. Et ſimiliter conſenſus de futuro et de p̄ſenti. Sicut em̄ ꝓmiſſio obligatione parit vel facit. ſolutio vero abilla obligatōe liberat quia cōplet qd̓ ꝓmiſſum eſt.Sic ſponſalia obligationē pariūt de matrimoniōconhēdo. matrimoniū aūt eſt impletio illiꝰ ꝓmiſſionis. Nn̄ ſicut cōſenſis de futuro facit ſponſaliaita cōſenſus de p̄ſenti facit matrimoniū. Scd̓oprobo hoc idem tali exemplo vel ſimilitudine. Aliquis eſt qͥ conſentit in aliquā per verba de futuroet poſtea idem cōſentit cū alia per verba de p̄ſenti. talis ẜm iura debꝫ habere in vxorem ſcd̓aꝫ ⁊ nōpͥmā. Hec bt̄us tho. iiij. ſcri. ſen. di. xxvij. de matrimonio. arti. ij. q. iij. argū. pͥmo conͣ. Re. infraSpōſalia in pͥnci. Et Pe. de tarā. ibidē di. xxviij