Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

li pruēiaſūt ſimul cū ꝯcupiſcētia. Primo mō cū ſēſus p̄cedūt deſideriū vel ꝯcupiſcētiā. tūc ſēſiis occaſiōeſſūt pc̄toꝝ. Sed tn̄ nō in ip̄is ſenſibꝰ peccat̉. Etſic intelligit̉ illud Iere. ix. Ingreſſa eſt mors ꝑ feneſtraˢ Nō ꝙ mors ſit in ip̄is niſi occaſionaliter.ſed ꝑ ſe mors ē in ip̄is deſiderijs illicitis. Scd̓omō cū oculꝰ mouet̉ ad nutū volūtatis vel cordis.tūc ip̄is peccat̉. vn̄ Iob. .xxxj. dr̄. Si ſecutꝰ ē oculꝰ meꝰ cor meū et in manibꝰ meis adheſit macula. ſerā et aliꝰ comedet. Tercio mō cū deſideriūillicitū ē ſimul cū ip̄o ſenſu. tūc ſimul ip̄is peccat̉. Quarto mō cū deſideriū illicitū ſeqͥt̉ ſenſū. tūcpc̄tm poſteriꝰ ē ip̄o ſenſu. Vn̄ Math̓. v. Qui viderit mulierē ⁊cͣ. Vbi Hiero. ſic di. Qui mulieremviderit ⁊ anima eiꝰ fue̓it titillata nō tn̄ ꝯſentiat hicꝓpaſſione ꝑcuſſus eſt. Sigͦ ꝯſenſerit de ꝓpaſſi.one tnͣſmittit ad paſſionē: huic nō volūtas deeſt.ſed peccandi facultas. ergo bt̄us ath̓. ſic dicit.Quicūqꝫ vide̓it muliere ad ꝯcupiſcēdū. id eſt quiſic aſpexeit ut ꝯcupiſcat ⁊ facere diſponat. iſte rocte dr̄ mechatꝰ in corde ſuo. Scd̓o mō nicitatet ꝓuocat ad luxu̓iā ẜmo lubricꝰ vt em̄ dr̄ Math̓xij. Ex abundātia cordis os loqͥtur. Vn̄ cū v̓būſit nūcius cordis. Sic̄ bonꝰ homo: de bono theſauro cordis ſui ꝓfert bona. ita malꝰ de malo theſauro cordis ꝓfert mala. Luxurioſus aūt qͣtuor mōdis peccat in loquēdo. vt dicit Iſidorꝰ. Loqͥtur eīturpia. leuia. ludicra. ſtultiloqͥa. Primo em̄ corluxurioſi eſt turpibꝰ ꝯcupiſcētijs plenū. et ſic defacili ad turpia v̓ba ꝓrumpit. Scd̓o luxuria p̄cipitatione et incōſideratōnē cauſat. ſic luxurioſusloqͥtur v̓ba leuia Tercio luxurioſus delectatōeꝫquerit et v̓ba ſia ad delectatōeꝫ ordinat et ꝓrumpit in v̓ba ludicra ſeu ſolacia. Quarto luxuriacecitate mentis cauſat ꝓpter quā luxurioſis prorūpit in ſtultiloqͥa inqͣntū cū ſuis v̓bis ꝓfert delectatōes qͣs appetit qͥbuſcūqꝫ alijs v̓bis. Hec. b. tſcd̓a ſcd̓e. q. cliij. arti. v. in ſolū. iiij. argū. Tercio incitat et ꝓuocat ad luxuria tactus lubricuſ.Vn̄ apoſ. pͥme ad corni. vij. ſic di. Bonū ē hom̄imuliere nō tāgere. Ratio aūt huiꝰ ē. qͥa res immūda tāginō pt̄ qͥn inqͥnet̉ tangēs Mulier aūteſt res immūda. ꝓuer. vj Qui ingredit̉ ad vxorēꝓximi ſui nō erit mūdꝰ: cū tētigerit eā ſꝫ immūdꝰerit. Vn̄ ecͣci. xiij. Qui tētigerit pice connqͥnabitab ea. In quo v̓bo facit tria. Primo implicat ꝯtactū Ibi. Qui tetigerit ⁊cͣ. Iſaie. lij. Pollutū nōlite tāgere Scd̓o reſerat infectiuū Ibi. pice̓. queeſt calida. amara. nigra. et feda. Sic̄ mulier vel luxuria. Tercio cōmīatur cōtagiū Ibi. coinqͥnabit̉. Nam ẜm bt̄m Tho. tactus. cōplexus. oſcula.et huiuſmodi ſi fiāt ꝓpter delectatōeꝫ vel malū fi.nem ſunt pc̄tm̄ mortale. ſcd̓a ſcd̓e. cliiij. arti. iiij.in. cor. q. Quarto modo incitat vel proucat adluxuriam ornatus indebitus ſumptuoſis. Re. infra. Deſtis. et ſupͣ. Habitus. Ꝙ quatuorſūt remedia cōtra luxuria.Ca. .iiij.Varto circa luxuriā pͥncipaliter cōſiderare debemꝰ retractatōne. Nam inter alia: quatuor p̄cipue ſūt remedia quibꝰpoſſumus vitare luxuriā. Elemoſina. Oratio deuota. Abſtinentia. Fuga Primū remediū ad fugandum luxuriā eſt miſcd̓ia vel elemoſina. VndeAmbro. Siquis miſericordiā ſequitur ſi lubricūcarnis patitur vapulabit quidē ſed non peribit:Qd̓ verbum ſic debet intelligi ẜm beatūᶜ ThomāꝘ ꝑ opera pietatis ille qui lubricum carnis patitur liberabitur a perditione. Inqͣntum per huiuſmobi opera diſponit̉ ad hoc ꝙ gram ꝯſequitur ꝑquā peniteat. Et inquātum per huiuſmodi opeſatiſfacit de lubrico carnis cōmiſſo. Non autemita. ꝙ ſi in lubrico carnis perſeueret impenitensvſqꝫ ad mortem per opera pietatis liberetur. ſecūda ſcd̓e. q. cliiij. arti. ij. in ſolū. v. argumnenti. Secundum remedium contra luxuriam eſt oratio deuota vel feruida Sapientie. viij. Non poſſum eſſe continens niſi deus dederit. Cuius ratioeſt. quia donum quod eſt excellentiſſimum ſingulari oratione debet impetrari a deo. Sed continētia inter omnia bona vel dona videtur eſſe potiſſimum. Ita dicitur Ecͣci. xxvj. Omnis ponderationon eſt digna continentis anime. id eſt om̄is restemporalis quatuncūqꝫ ſit ponderis vel valorisnon eſt digna ad comparationem anime continē.tis. ergo ſi temporalia et minima debent a deo impetrari oratione. nulto magis continentia contra lucuriam. Re. ſupͥ. Continentia. Terciumremedium eſt abſtinentia. Sicut em̄ ignis naturalis extinguitur lignorum ſubtractōe et aqua infuſione. Sic luxuria duobus modis extinguitur Primo extinguitur ciborum ſūbtractione. ſicutem̄ qui ligna ab igne ſubtrahit ignem extinguit.Sic qui cibum corpori ſubtrahit luxuria refrenatet impedit. Bernardus. Carnem oportet reſtringere non extinguere. reprimere non opprimere.Seruiat non ſeuīat. ancilletur non dominetur.Alioquin qui ẜm carnem vixerit morietur. Secundo ſicut ignis materialis extinguitur aquarūnifuſione. ſic luxuria velincendium carnis extinguitur lacrimarum emiſſione. Quartum remedium contra luxuriami eſt fuga. Nam peccata carnis vincimus fugiendo. Vnde prime ad corni. vjffugite fornicationem. Re. ſipͣ Accidia. et ſūpraCogitatio peccati. Et notandum ꝙ quatuor ſūtfugienda. ſcꝫ Solacia vt choree loca dona cōſortia mulierum. Cuius ratio eſt. quia ſicut ignis etſtuppa male ſtant ſimul. Sic homo et mulier ecci.xxj. Stuppa collecta ſynagoga peccantiū. Cō.uerſantur tamē aliqui cū mulieribus confidentesde tribus. Primo de ſanguinis vel generis propinquitatē. contra quos Hieronimus ſic dicit.Si generis gr̄a iudicas mulieres nullo mō dimittēdas. memēto ꝙ thamar ſit corrupta a freluo.