Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Primo quia illuminatio ē actio a corpore lucēte ꝓueniens ꝑ neceſſitatem nature. Et ideo oportet ꝙ ſemꝑ illuminet corꝑa ſibi oppoſita niſi forteponeret̉ habere aliqua cooꝑcula ſicut ſunt palpebre oculis quibꝰ tegeretur qd̓ eſt ridiculū dicere.Vn̄ natura corporis luminoſi non habet ut retrahat lumen in ſui preſentia. Scd̓o qͥa nulla eſſetratio huiuſmodi viciſſitudinis emittendi et retrahendi luminis et faciēdi diemēt noctem. qͥa nōdūeſſet creatus homo et animalia quoꝝ vſibus hec.ſcꝫ dies et nox deſeruiret Tercio qͥa non inuenitur aliqd̓ exemplū talis emiſſionis et cōtractionisin alijs rebꝰ. Quarto qꝛ non poteſt poni hoc miraculoſe fuiſſe factum. quia in pͥma inſtitutōe reꝝnon querit̉ miraculum. ſed qͥd natura rei habeat.ut Auguſ. dicit. Et pͥmū exemplū de paſſione nōeſt cōueniens. quia illa obſcuritas non fuit factaper cōtractionē radioꝝ ſolis. ſed ꝑ interpoſitionēcorporis lunaris. vt Dioniſiꝰ dicit in epiſtola adPolicarpū Sicut etiā nunc fit eclipſis ſolis: qͣmius tūc tꝑis eclipſis n̄ eēt nat̉aliˢ Vn̄ tūc ſcꝫī paſſione dn̄i eclipſis miraculoſa fuit. Et ideo dicēdumeſt. ut dicit Auguſ. et alij doctores latini ꝯmunitꝙ dies et nox tūc fieba̓t ſicut modo fiunt p̄ motūcirculare illiꝰ lucis q̄ accedebat ⁊ recedebat. vn̄ ſicut mō ſol circulariter mouet̉. et qnͥ eſt in vna ꝑteemiſperij facit ibi diem. et quando eſt in alia parteemiſperij. facit alibi noctem. ita tūc lux motu ſuocirculari faciebat. Et ideo dico. ꝙ in celo eſt duplex motꝰ. Dnꝰ cōmunis toti celo qui facit diemet noctem. Alius aūt eſt qui diu̓ſificat̉ ꝑ diuerſacorpora ẜm quos motus fit diuerſitas dieꝝ adinuicem et menſiū. tempoꝝ. et annoꝝ. Hec. b. t. ij.ſcri. ſen. di. xiij. arti. iiij. Vtꝝ cōueniēter lucis ꝓductio pͥma die recitet̉. in. ſolū. iij. argū. Et iteꝝpͥma parte ſūme. q. lxvij. arti. iiij. ſub eodē tituloin ſolū. iij. argumēti. Ꝙ de lucedanturquinqꝫ ſpiritualia docunienta. Ca. .xij.D muiorem aūt euidentiā predictoꝝ eſtſciendū loquendo ſpūaliter. ꝙ deus primōfecit lucem. Scd̓o approbauit luce̓¶ercio diuiſit lucem. Quarto nominauit lucem.Quinto integrauit die Primo dico deꝰ pͥmo fecit lucē̓. Incipiens em̄ deus oꝑa ſira ut perficeret Primo fecit lucem ut om̄ia poſtmodū faceret inluce. Significauit em̄ in ſe nobis nō amare operaſtia que non fiunt in luce. ſed in tenebris quoniāmala ſūt. Ioh̓. iij. Om̄is qͥ male agit odit luce̓ ⁊cͣ¶Scd̓o deus vidit luce̓. ſed ſi cetera oꝑa que facit in luce vidit. qꝛ nihil ſine luce videt̉. Sed neqꝫ etiā tenebre ſine luce vident̉ lucē quā vidit in qͣvel qua luce vidit. certe vidit luce̓ creatā in luce increata. cū lux non videatur niſi in luce vidit. id ēindicauit lucem. Qui em̄ in ſe lucem habet de luce iudicat. talis eſt ſpūalis qui non ſolū iudicatinter lucem et tenebras. ſed etiā inter luce̓ et lucēet ip̄e a nemine iudicatur. ẜm apoſtolū. corni. ij.Spūalis homo iudicat om̄ia ⁊cͣ Tercio diuiſitluce a tenebris. ſcꝫ pc̄tm mortale a gr̄a. Sol in eodē emiſꝑio non patit̉ vel cōtinet noctem. ſed qꝛnox eſt ſuꝑius ſol eſt inferius. quia dū pc̄tm mortale regnat in homine homo ſolē neſcit. id eſt gr̄aꝫchriſti cōtemnit et cōculcat pedibꝰ ſuis. Et ſic̄ ſonebulā continet. ſic gr̄a veniale pc̄tm. Quartodeus vocauit lucem diem: et tenebras nocte. ergo cū dies eſt oꝑamini. quia veniet nox in qua nemo poterit operari. Ioh̓. ix. Vbi Chriſo. ſic ait.Donec dies ē. id ē donec licꝫ credere hom̄ibꝰ in medonec vita hec ꝯſiſtit. Dna veniet nox. id ē morsvel vita alia vbi nemo poterit oꝑari. ſed recipereqd̓ oꝑatus eſt. vn̄ ſubdit. Cū viuis fac qͥdqͥd facturus es. vltra eſt neqꝫ fides neqꝫ labores nec penitentia. Hec Chriſo. et moralitas magiſtralis p̄dicta. Ꝙ factū eſt mane ⁊ veſpere diesvnus et exponit̉ ſex modis. ¶Capi. .xiij.Vinto dico ꝙ deus integrauit vel perfecit diem. Gen̄. pͥmo. Et factū eſt manoet veſpere dies vnus. Qd̓ verbū exponitur ſex modis. Primo lr̄alitter ſic. Nam luce aacedente ad occidentem ad modū ſolis factū eſt veſpere: et eadem migrāte ſub terra et veniēte ad orientem factum ē mane. Sed querit̉ quare priusdixit veſpere qͣm mane dicens. factū eſt veſpere etmane cū naturaliter ſit oppoſitū Rn̄deo et dico.ꝙ p̄mittit veſpere mane. qͥa cū a luce dies incepitprius occurrit terminꝰ lucis. qd̓ eſt veſpere qͣꝫ terminꝰ tenebraꝝ et noctis. qd̓ eſt mane. Scd̓a ratio ē ẜm Ghriſo. ut deſignetur. ꝙ dies naturalisnon terminat̉ in veſpere ſed in mane. Sed forte queres quare non dixit dies pͥmus ſicut in ſeqͥntibus dixit dies ſcd̓s et terciꝰ ⁊cͣ. ſed dixit vnus.factum eſt inqͥt veſpere ⁊ mane dies vnus Rn̄deo et dico. ꝙ dr̄ dies vnus et non primꝰ ẜm Baſilium triplici rōne. Prima eſt ad deſignādū. ꝙvigintiqͣtuor horaꝝ ſpacia ꝑtinent ad vnū diem.Vnper hoc ꝙ dicit̉ dies vnꝰ p̄figitur menſura diei naturalis que eſt ex vigintiqtuor horis. Scd̓aratio eſt ut ſignificaret diem cōſūmari per reditūſolis ad vnū et idem pūctum. Tercia ratio eſt.quia cōpleto ſeptēnario dieꝝ redit̉ ad pͥmū diemqui eſt vnus cū octaua Et has tres rōnes Baſilius aſſignat ut dixi quare dixit dies vnꝰ et nonprimꝰ. Hec. b. t. pͥma parte ſūme. q. lcxiiij. arti.iij. Vtꝝ ſcriptura vtatur cōueniētibꝰ verbis ad exprimendū oꝑa ſex dieꝝ. in. ſolū. vj. et. vij. argumenti. Scd̓o mō exponit̉ ſic ẜm bt̄m Auguſ.qui dicit ꝙ per veſpere et mane intelligitur duplexcognitio angelica quā angelus habꝫ de creatura.vna in ſua eſſenti a. alia in ſua cauſa. ſcꝫ in verbo.Nam per veſpere intelligit̉ cognitio quā angeluˢhabet de creatura in ſua eſſentia. Per mane verointelligit̉ cognitio quā angelꝰ habꝫ de creatura inſiia cauſa ſcꝫ in verbo. Hec. b. t. vbi ſupͣ. in. ſolu.vj. argumēti. 4. Sed conͣ ẜm hāc expoſitionem