Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

O maiorem tn̄ euidentiā precedentis capituli eſt ſciendū. ꝙ in lege veteri ordinaNbatur. tam affectus qͣm effectus. id eſttam affectus vel actus interior mētis. qͣꝫ actus exterior corporis: ſed non ẜm ꝑfectā ordinatōeꝫ ſic̄in lege noua ſcꝫ in euangelio. qd̓ ſic ꝓbo. Duobꝰmodis eſt poſſibile homine ordinare. Vno modoprocedendo ab exterioribꝰ ad interiora qualis ordinatio erat in lege veteri. Intendebat em̄ lex vetus ꝑ actum exteriorē ordinare affectū interiorē.Vn̄ ibi pͥmo ꝓhibetur manus. ſcꝫ actus exteriormalus dicēs. Nō occides. Nō mechaberis ⁊ huiuſmodi. Deinde ſcd̓o ꝓhibet̉ animꝰ ſcꝫ interioraffectus malus dicēs. Nō ꝯcupiſces. Et hec eſtimꝑfecta ordinatio. qꝛ incipit a timore pene. Aliomodo ē poſſibile ordinare hominē ꝓcedēdo ab inteioribꝰ ad exteriora: et hec ē intētio euāgelij. ut perordīatōeꝫ affectus interioris ordinet̉ actꝰ exteriorvn̄ Math̓i. v. Qui vide̓it mulierē ad ꝯcupiſcēdūeā ⁊cͣ. Et qͥ iraſcitur fratri ſuo. et hec eſt ꝑfecta ordinatio. qꝛ incipit ab amore iuſticie. Vn̄ qͥa precepta legis veteris pͥncipaliter ordināt et reſpiciūtactū exteriorē: ꝑfectio nō eſt in lege. Et ꝑ oppoſitum: qꝛ p̄cepta euangelij pͥncipaliter ordinat affectū interiore mentis. ideo ꝑfectio eſt in euāgelio.Vn̄ Chriſo. ſuꝑ Math̓. v. ſic ait. Qm̄ legis qͥdēmādatamagis ad opus qͣꝫ ad affectū reſpiciebātCū em̄ p̄cipiebat̉. nō occides. nō furaberis ⁊cͣ.Ideo chriſtus ad ſupplemētū ip̄oꝝ mādata ſpūalia introduxit reſpiciētia magis ad affectū interiore̓: qͣꝫ ad actū exteriorē. Hec Alex. iij. parte ſumme. q. xxxvij. arti. Vtꝝ lex euāgelij ſit eadē cumlege moyſi. in. ſolu. iiij. argū. Ꝙ lex nouaet lex petus differūt ſic̄ ꝑfc̄m ⁊ imꝑfc̄m Ca. cxix.Varto et vltimo pnͥcipaliter circa legēdiuinā ꝯſiderāda eſt ꝑfectōis ſb̓limitaˢCū em̄ lex diuina ſit duplex. ſcꝫ lex vetꝰret ſex noua. ut ſu patet. Iſte que leges nodiffe.rūt qͣi om̄mo diu̓ſe vel qͣi ꝯtrarie qd̓ dupliciter ꝓbo. Primo ex parte latoris. qͥa lator vtriuſqꝫ ſcꝫnoue et veteris eſt vnus ſcꝫ deꝰ. ut dicit apoſtolꝰad Ro. iiij. et. Iaco. iiij. Scd̓o ꝓbo hoc idē exparte finis. qͥa finis vtriuſqꝫ eſt vnꝰ ſcꝫ ut hom̄iesſb̓dant̉ deo. Et ideo he due leges ſcꝫ vetus et noua differūt ſic̄ ꝑfectū et imꝑfectū qd̓ ſic patꝫ. Precepta legis dātur de actibꝰ virtutū. Ad oꝑandaaut virtutū oꝑa aliter inclinātur imꝑfecti et aliterperfecti. verbi gr̄a. In vna et eadem ciuitate alialex dat̉ pueris q̄ ſūt inſtruēdi qualiter oꝑa viroꝝpoſt modū exequātur. et alia lex dat̉ viris qͥ ſtatīpoſſunt exequi ea que pertinet ad bonū cōmune.Sic a ſimili ad agenda virtutū opera aliter inclinant̉ ꝑfecti et aliter imꝑfecti qd̓ patꝫ. Nam perfecti ad opera virtutum agenda ex cauſa intrinſecaet propria ſcilicꝫ per virtutis habitum. Imperfecti vero qui nondū virtutis habitū habēt ad agēda virtutis oꝑa ex aliqͣ cauſa extrinſeca inclinant̉ſcꝫ vel ex cōminatione pen̄aꝝ: vel ex promiſſionevel ex remuneratione aliquoꝝ bonoꝝ temporaliūputa honoꝝ diuitiarū etcͣ vel huiuſmodi. Et hocmodo differunt lex vetus et lex noua. quia lex vetus dabatur quaſi pueris et imꝑfectis. id eſt nondū ſpūalem gratia cōſecutis. Lex vero noua data eſt quaſi viris et perfectis. ſcꝫ ſpiritualē gratiācōſecutis. Qd̓ probo triplici ratione. ſcꝫ ex parte vocabuli. officij. et pr̄emij. Prima ratio ē exparte vocabuli. quīa lex vetus que imꝑfectis. ideſt nondū ſpiritualē gratiā cōſecutis dabat̉: vocabatur lex timoris inquātum inducebat ad obẜuantiā preceptoꝝ: vel cōminatione penaꝝ vel promiſſione bonorum temporaliū. qūe ſūt extraneaab obiecto virtutis. Lex vero noua que data eſtperfectis. id eſt iam ſpiritualem gratiam conſecūtis: dicitur lex amoris. eo ꝙ tales ad obſeruantiam preceptorum ex cauſa intrinſeca et propria. ſcilicet ex virtutis habitu inclinabantur. Secundo hoc idem probo ex parte officij. quia lex vetꝰdicitur cohibere manū. id eſt actum exteriore malum: et hoc metu pene inquātum ille qui timore pene ab aliquo pct̄o abſtinet. Et talis imꝑfecte abſtinet: quia ſimpliciter non a peccato recedit. Lexvero noua dicit̉ cohibere animum. id eſt affectūinteriorem malū inqͣntum ille amore iuſticie abſtinet a pct̄o. Et talis ꝑfc̄e a pct̄o recedit: eo ꝙ ſimpliciter abſtinet a pct̄o. Tercia ratio ē ex ꝑte mōtiui vel p̄mij quia in lege veteri mouebātur illi adobſeruatīa preceptoꝝ ſolo iituitu temporaliū ſeucorporaliū bonoꝝ que ſola in lege veteri promittebatur Et hoc erat imperfectum. quia omnia bona temporalia ſit extranea ab obiecto virtutis.Sed in lege noua mouentur om̄es ad obſeruantiam preceptorum ſolo intuitu bonoꝝ ſpiritualiūet eternorum: que promittūtur in lege noua Et hͦeſt perfectum. quia ſola bona eternalia ſunt premia conueniētia et propria virtuti caritatis. Decbeatus thomas pͥma ſcd̓e. q. cvij. articū. primoVtꝝ lex noua ſit alia a lege veteri. iij. cor. ſolū. Ꝙ lex vetus reſpectu legis noue eſt virtutoimperfecta.Capitulū CēteſimuiceſunūT quia omēs differentie que aſſignant̉inter legē nouam et vetere accipiunturẜm ꝑfectū et imꝑfectū ut patet ꝑ beatūThoma ex tribꝰ rationibꝰ capi. p̄cedēti. Ideo ē notādū ꝙ lex noua differt a lege veteri. ſcꝫ In virtute. In veritate. In ſeue̓itate. In bonitate. In adimpletōe. In ꝓmiſſiōe vel remuneratōe. Primo eidico qd̓ lex ve̓tꝰ differt a lege noua in virtute eoꝙ lex vetꝰ ē imꝑfecta in v̓tute. qd̓ ꝓbo triplici ratione. Prima eſt. qꝛ per eam non confertur adiuuans gratia. Secunda eſt: quia per eam nulluˢliberatur vel iuſtificatur a culpa. Tercia eſt qͥaper eam non fit operatio meritoria. Et propterhec tria lex vetus tripliciter nominat̉. ſcilicet egena et infirma ab apoſtloo: et oneroſa apelro.