Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Iudiciatudicat. id eſt diſcernit om̄ia ſcꝫ que excedunt humanam rōem. omīa que cognoſcunt̉ ꝑ fidem. velom̄ia que ſciunt̉ ꝑ dinam reuelatōem. vel omnia q̄ſunt neceſaria ad ſalutem. Scd̓o iudictum eſt a.ctus prudentie vel ratōnis tanqͣm dirigentis ⁊ diffinientis. ita dr̄ ꝓuerbio. viij. Per me reges regnant. et legū cōditores iuſta decernūt. In quo r̓bo tangunt̉ tria que ad verum iudicium exigunt̉.ſcꝫ autoritas. poteſtas. ſagacitas. Primo tan.git̉ cōferētis autoritas. ibi. ꝑ me reges. pͣs. Egoaūt cōſtitutus ſum rex ab eo. Scd̓o tangit̉ pſidentis pt̄as. ibi. regnāt non tyrāniſant. Nam poteſtas tyrānorum bene eſt a deo. vt dr̄ ioh̓is. xviijNon hr̄ēs mine poteſtatē ⁊cͣ. ſꝫ pt̄atis abuſio nōeſt a deo. ita dr̄ ozee. viij. Ip̄i regnauerūt ⁊ nonex me. et qͣmuis pt̄atis abuſio non ſit effectiue adeo. eſt tamē ꝑmiſſiue a deo. Iob. xxxiiij. Qui facit regnare ypocritam ꝓpter peccata populi.Tercio tangit̉ iudicatis diſcernētis vel dirigentisſagacitas. ibi. ꝑ me. id eſt ꝑ ſapīam. cōditoreſ legum iuſta decernunt. ſꝫ ſine me. id eſt ſine ſapīa etprudentia condūt iniuſta. yſaie. x. De qui cōdūtleges iniquas. Tercio iudicium meritoriuꝫ eſtactus iuſticie tanqͣm inclinantis imꝑantis vel p̄cipientis. ideo dicit̉ ſapientie pͥmo. Diligite iuſticiāqui iudicatis terram. Glo. non ſolum dicit facitotuſticiam ſꝫ diligite iuſticiā. eo ꝙ opꝰ iuſticie n̄ eſtmeritoriuꝫ niſi fiat amore iuſticie. ita ꝙ ille qͥ vultiudicare tria in ſe debet habere. Primo intellectuꝫilluſtratum prudentia. Scd̓o affectum depuratuꝫmūdicia. Tercio effectuꝫ rectificatu iuſticia. ſcd̓aſcd̓e. q. lc. arti. pͥmo per totū. et p̄cipue in ſolu. j.⁊ .ij. ar Vel dicas. ꝙ ad iudiciū rectū faciendūreqͥrunt̉ tria. Primo reqͥritur autoritas pt̄atis.Ecc̓. vij. Noli q̄rere fieri iudex niſi valeas v̓tuteirrumpere iniqͥtates. Secundo requiritur v̓itasrectitudīˢ. vt non ex odio vel liuore. ſꝫ zelo et amore tuſticie ꝓferat iudicium. prou̓. iij. Quem dili.git deus corripit. Tercio requiritur claritas ſapientialiſ ẜm qua format iudicium. Ecc̓. x. Iudex ſapiens iudicabit populū ſuum. hec auteꝫ tria ꝑfectiſſime fuerunt ī chriſto. Re. ſupͣ iudicare ꝑ totū Ꝙ iudicium gn̓ale futurū ē in fine mundi.Udicium generale. Circa gn̓ale iu Ca. v.diciū cōſideranda ſunt qͣtuor. Primo ꝯuenientiadīni examis. Scd̓o ignorātia extremi tꝑis. Tercio ſentencia extremi iudicis. Quarto pnna vel ſtipendia cōmiſſi operis. Primo cōſiderāda ē circagn̓ale iudictum cōuenientia dini examis. Ilampoſt iudicium particulare qd̓ agit̉ in p̄ſenti. cōueniens et neceſſarium eſt vltimū iudicium gn̓ale. ⁊hͦ ſpālit̓ ꝓpt̓ qͣtuor ratōes. Prima eſt ꝓpter incertitudinem. Scd̓a ꝓpter plenitudinem. Tercia ꝓpt̓vtilitatē. Quarta ꝓpter mutabilitateꝫ. Primaeſt ꝓpt̓ incertitudinē. ſic. Licet em̄ cuilibꝫ homī an̄extremū iudiciū ſit certa noticia de ſua dānatōnevel p̄mio. non tamē om̄ibꝰ oīm danatio ſeu pͥmiuꝫinnoteſcit. Et ideo vt qͥlibꝰ de alterius ſtatu ſit certus neceſſariū eſt tudicium gn̓ale. qͣrto ſcrip. ſen.di. xlvij. arti. j. q. j. in ſolū. iij. ar. Scd̓a ratō ēpropt̓ plenitudinē. Ilā penitētia que ante iudiciūcōpleta non fuerit cōplebit̉ ī extremo iudicio poſtqd̓ impij cruciabunt̉ qͦ ad corpꝰ et quo ad aīam ſꝫmul. qͣrto ſen. ibidē in ſo. j. ar. in fine. Tunc eni.reaſſumptis corꝑibꝰ augebit̉ intenſiue et extenſiue p̄miū bt̄oꝝ. ⁊ damnatō pel ſuppliciū danatoꝝ.qͣrto ſcri. ſē. vbi ſupͣ ī ſo. ij. ar. Terciaro ē ꝓpevtilitatē. Nā ꝓpt̓ ꝓfectū bonoꝝ mō comitim iusniunt̉ mali bonis et ecōuerſo. et iō mō differt̉ p̄miatio vniꝰ ꝓ alioꝝ vtilitate. vtꝫ ad hebre. ij. Et pene vnius ad ꝓfectum alterius cedunt. Sed tūcvlterius non erit locus vt maliꝑ bonos vel boni ꝑmalos ꝓficiāt. et ideo tūc erit vniu̓ſalis ſeꝑatō benoꝝ a malis et econuerſo. vbi ſupͣdi. xlvij. artij. in corꝑe. q. Quarta rō ē ꝓpt̓ mutabilitatemIudiciū em̄ de homīe dari nō pt̄ qͣmdiu pt̄ mutari. ſed anteqͣꝫ vita hominiſ termietur multipli pimutari de bono in malū vel ecōuerſo. ſcꝫ de malo inbonū. a̓ de bono ī melius. a̓ de malo ī priꝰ. gͦ reſtatiudiciū gn̓ale pꝰ qd̓ nullꝰ mutaripoterit. t̓ciā ꝑteſum. q. lix. arti. v. in cor. q. Sꝫ forte dicēs. ꝙvita hoīs termiat̉ ꝑ mortē. et ideo poſt mortē nondebꝫ eē iudiciū aliqd̓. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ qͣmuis vta hoīs ꝑ mortē termīet̉ ī ꝑte. non tn̄ ī toto. eo qhō mortuꝰ aliqͣliter viuit. Naꝫ hō mortuus poteſtcōſiderari qͣntū ad qͣtuor. ſcꝫ quo ad memoria. familiā. oꝑa. fortuna. Primo pt̄ conſiderari quo adnemoria. ẜm ꝙ homo mortuꝰ ī memorijs hoīm viuit et remanet bone et male famē. Scd̓o pt̄ cōſiderari homo mortuuſ qͦ ad familiā inqͣntuꝫ boni pr̄isſūit mali filij. et mali pr̄iſ ſūt boni filij. et boni ſūt boni. et mali ſūt mali. Tercio homo mortuus poteſtconſiderari quo ad opeꝝ efficaciam. inqͣntū bonorū et malorū opera nō fuerūt ꝑfecte remunerata.Quarto poteſt cōſiderari quo ad fortuna inqͣntūmmpij in pn̄ti vitā ſūt ꝓſperati et boni afflicti. Iteꝫfrequēter videmuſ ꝙ corpora tiranorum tradunthonorifice ſepulture. corpora vero ſāctorum vel cōburunt̉ vel inſepulta relinquunt̉. Ibidē in cor. q.ꝑ totum. Ꝙ iudicium generale poſt deum omnibꝰ eſt incertum. Capitulū. vj.Ecundo pͥncipaliter circa gn̓ale iudiciūconſiderāda eſt ignorātia extremi tꝑis.Non em̄ ab aliquo intellectu creato puro poteſt cognoſci vel determiari tempus futuri iudicij. ſcꝫ qn̄ ſit futurum. nec quo ad diem. ſcꝫ quedie debeat eſſe. nec quo ad menſeꝫ. nec quo ad annū. nec de centum nec de mille annis. vt dicit auguſtinus in quadā epiſtola d̓ die iudicij. qͣrto ſcripto ſententiaꝝ vbi ſupͣ. q. iij. in ſolutōe. iij. argumienti. Ꝙ autem tempus determinatum futuri ſidicij a puro intellectu creato cognoſci non poſſiquinqꝫ rationibus. probo .ſ. rōne poteſtatis. multitudinis. ſimilitudinis. qͥetudiniˢ. ſolicitudinꝰ.