Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

IudiiūNam in nobis boni oꝑis pͥnciptum eſt intentō velvolūtas. vn̄ cū incertum ſit qūo aīmo vel qua intotōne opus ſit factū nō debemus temerarie iudicare. Contingit em̄ qn̄qꝫ. ꝙ opus ē̓ malū et tn̄ volū.tas nō eſt mala. vt qn̄ aliqͥs hoīem occidit non volens. qn̄ v̓o opus eſt bonum et volūtas vel intentiomala. ſicut qn̄ aliqͥs facit opus mīe nō ꝓpt̓ honorēdei. ſꝫ vt ab homībꝰ cōmendet̉. Scd̓o eſt nobisaliquid dubiū vel incertū ex ignorātia medij. Sicut em̄ opeꝝ quedā ſūt mala ex ſua materia. quedāſunt bona. Ita quedaꝫ ſunt opera indifferentia deqͥbus ludicare nō poſſumus vtꝝ ſint bona vel mala. Tercio eſt nobis aliquid dubiū vel incertum oex ignorantia termi. ita dicit augꝰ cōtra manicheeos li. ij. Incertū eſt nobis qualis futurus ſit quinunc bonꝰ vel malus apparet. Et ideo temerariūeſt ꝓpter aliqd̓ bonum pn̄s vel malū d̓ aliquo iudicare. hoc em̄ ſolius eſt dei. vt dicit appꝰ ad ro. ij.Scimus qm̄ iudiciū dei eſt ẜm veritatē. et hoc ꝓpt̓plures cauſas. Re. infra. Scd̓o nota dubitationis diſtinctōem. Nam aliud eſt iudicare d̓ rebunaturalibꝰ. et aliud de meritis alienis. aliud d̓ meritis proprijs. Primo em̄ cum iudicamꝰ et dubitamus de rebus naturalibuſ bonum vel malumverum vel falſū. non attendit̉ ex parte rerum iudicataꝝ. ſꝫ potius ex parte nr̄a qͥ iudicamus. Nāveꝝ vel falſū exiſtūt in iudicāte. Scd̓o cum dehomībus iudicamꝰ eſt ecōuerſo. qͥa bonū vel malum eſt ex parte hoīm quos iudicamus. Si em̄ bn̄iudicamus de homīe. tunc homo reddit̉ honorabilis. Si v̓o dicimus ꝙ eſt malus. tūc redditur cōtemptibilis. Et ideo ad hoc debemus ten& ⁊ conari ꝙ hoīem iudicamus bonū niſi manifeſta ratō appareat in cōtrariū. ſcd̓a ſcd̓e vbi ſupͣ arti. iiij. ī ſo.ij. ar. ꝑ totū. Tercio cum de meritis noſtris dubitamus tunc ſi volumꝰ nr̄is malis remediū adhibere. ſecurius et magis expedit vt ſemꝑ de nobisqd̓ deterius eſt interptemur et ſipponamus. vbiſupͣ in ſolū. iij. ar. Tercio nota dubitatōis velq̄ſtionis declaratōem. Poſſet em̄ aliqͥs dicere ꝙ n̄debemꝰ iudicare bonū de hoīe. eo ꝙ ita decipit̉ illeqͥ bonū iudiciū vel bonā opinionē habet de homineiudicando hoīem bonū malū vel ecōuerſo: ſic̄ ille qht̄ malā opimionē. Rn̄deo et dico. ꝙ melius ē ꝙde malo homīe qͥs fallat̉ habēdo de eo bonā opinionē. et malū iudicando bonum: qͣꝫ ſi fallat̉ de bonohomīe habēdo de eo malā opinionē. qꝛ ex hoc alterique male iudicat facit iniuriā. non auteꝫ ex pͥmo.vbi ſupͣ in ſolū. pͥmi ar. Ita ꝙ loq̄ndo gn̓aliter primo dubia aliena in meliorē parte̓ ſūt interp̄tāda.Dicit glo. ſuꝑ illud ad ro. xiiij. Qui nō māducatmāducantē nō iudicet. Scd̓o dubia ꝓpria in peiorem partem debet homo interpretari. ẜm ꝙ dr̄ iobix. Verebar omnia oꝑa meā ſciens ꝙ non parce.res delinquenti. et hoc modo ſupponendo quod eſtdeteriꝰ ꝓpt̓ remediū apponēdum. Tercio ī dubijsreꝝ nat̉aliū debꝫ qͥlibꝫ niti ad hͦ vt iudicꝫ vnūqd̓qꝫẜm qd̓ eſt. vbi ſupͣ. in ſo. iij. ar. in fine ꝑ totū. Ꝙ eſt iudiciū p̄ſumptuoſum et temerarium.Ecundo pͥncipaliter dico. ꝙ Ca. ij.eſt iudiciū p̄ſumptuoſū vel ſuſpicioſū ꝓcedēs ex defectu bonitatis. puta cū quisex ſuſpitōne alterius vel ex malis proprijs iudicatalium eſſe malū. qd̓ dn̄s ꝓhibet dicēs math̓. vij.Nolite iudicare. Chriẜ. hoc v̓bum exponens dicitNolite iudicare. vt ex ſolis plerūqꝫ ſuſpitōmibꝰ odientes ceteros cōdemnetis et iudicetis. Re. infraSuſpitio. Hec bt̄us tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lix. arti. iij.ꝑ totū. Qui em̄ ex eo ꝙ eſt pct̄or alium iudicat ecōdemniat mortaliter peccat. qd̓ iudicium dn̄s rep̄hendit dicens math̓. vij. Quid vides feſtūcaꝫ inoculo fratris tui: trabem aūt que eſt in oculo tuonon vides? Aut quomō dicis fratri tuo: ſine fratereijciā feſtucā de oculo tuo?ypocrita extrahe trah̓pͥmum de oculo tuo. et poſtea vade eijcere feſtu.cam de oculo fratris tui. In quo verbo rep̄henditdn̄s p̄ſumptuoſum de tribꝰ. Primo de falſa conſideratōne. Scd̓o de falſa locutōne. Tercio de falſa ſimulatōne. Primo rep̄hendit eū de falſa cōſideratōne cum dicit. Quid vides feſtūcam ī oculo fr̄is tui: trabem aūt que eſt in oculo tuo non vides? Qd̓ verbū exponit̉ qͣtuor mōis. Primo ſicꝑ feſtucam intelligit̉ peccatum veniale et leue. pertrabeꝫ vero mortale et graue. Eſt gͦ ſenſtis. qͥd tuvides. id eſt quid cōſideras in oculo. id eſt intentōne fratris tui peccatuꝫ veniale qd̓ defacilipoteſtcōſum vt feſtuca paruo igne materiali. ita et illudignē ſpūali ſeu caritatis. et trabem in oculo tuo.id eſt. peccatum mortale in mente tua non vides:quaſi diceret. Cur oculum habes apertum ad videndum minima que ſunt in alio. et clauſium ad videndum magna que ſunt in te. Scd̓o hieronimus ſic exponit. Quid autem vides ⁊cͣ. quaſi dicat. Quanta differentia eſt inter feſtucam et trabem. tanta differentia eſt inter irāet odium. Odium enim eſt ira inueterata. poteſt auteꝫ fieri vt ſiiraſceris homini velis eum corrigere. non aut ſi eroderis. Tercio mō hilariuſ ſic exponit. Quata differentia eſt inter trabem et feſtucam. tantumexcedit peccatum in ſpiritūſanctum condicionercriminum ceterorum. ergo qui non videt ī ſue metis acie tanqͣꝫ trabē grauia qͣlia ſūt peccata infidelitatis et deſperatōnis. et odij ſummi boni: delicta leuia vt feſtūca exprobrat alijs. Quarto modochriſoſtomus ſic exponit. dicens. Omne peccatūdiiudicatur modicum aut magnum ẜm perſonampeccantis. Nam peccatum layci modicū eſt ⁊ br̄eue vel leue quaſi feſtuca. ſed peccatuꝫ ſacerdotis egͣue ⁊ trabi comꝑat̉. Quid gͦ ⁊ tu ſacerdos videleue pct̄nin laycō: tuū aūt pct̄m qd̓ eſt graue ettrabi comꝑat̉ nō cōſideras: Secundo dr̄is arguit oris falſā locutionē dicēs. Aut quō dicis fratri tuo ſine frater: eijciā feſtucā de oculo tuo. Qd̓verbum chriſoſtomus tribus modis exponit-