udet non ſolum malos. ſed etiam bonoˢ ad malum inuitat. Hec bt̄us tho. inſcrip. ſuiꝑ qͣrtū librū ethi.vbi ſupͣ. Et iteꝝ ſcd̓a ſcd̓e. q. clix. arti. viij. ar. ꝯtͣ¶ Tercio ira vel iracundia contrariat̉ clementie.Nam clementia importat qͣndam animi leuitatemſiue dulcedinem per quā aliqͥs eſt diminutiuꝰ penarum. Iracundus aūt et crudelis eſt qui exceditet ſuꝑabudat in exigendis penis. Seuus aūt ſiueferus ſimilitudine beſtiarum dicit̉ ille qui in penisinferendis non conſiderat culpam aliquaꝫ eius qpunitur. ſed ſolū hoc ꝙ delectat̉ in hoīm cruciatuVnde ſeneca in ſcd̓o libro de clementia dicit. ꝙ ille qui iraſcitur: nō leſus: nec peccatori: non dicitcrudelis: ſed ſeuus ſiue ferus. Et ſic habes differentiam inter hec tria. ſcꝫ inter clementem. crudelem. ſeuum vel ferum. Hec bt̄us tho. ſcd̓a ſcd̓e. ꝙclix. arti. j. et. ij. ¶ Quarto ira vel iracundia cōtrariatur patientie que eſt refrenatiua interiorispaſſionis ſcꝫ triſticie. Nam patienteˢ ſūt qui mala malunt nō cōmittendo ferre. qͣm non ferēdo cōmittere. Reqͥre infra patientia.¶ Que iudex mūdanꝰ pt̄ et q̄ nō poteſt. ¶ Ca. j.Vdex mundanus. ¶ Circa iudicem mūdanumnota qͣtuor in quibus eius iudicium limitat̉ ⁊ deficit. Primū eſt. qꝛ non poteſt iudicare ſibi nō ſb̓iectum. Scd̓o non poteſt tudicare ſibi non accuſatum. Tercio non poteſt iudicare ẜm propriumarbitriū. Quarto non poteſt relaxare ſupplicium¶ Primo dico ꝙ iudex mundanus non poteſt iudicare ſibi non ſb̓iectum. qd̓ dupliciter ꝓbo .ſ. autoritatē. et ratione. ¶ Primo autoritate gregorijſuꝑ illo v̓bo deutero. xxiij. Si intraueris ſegēteꝫ⁊cͣ dicentis. Falcem iudicij mittere non poteſt ineam rem que alteri videtur eſſe cōmiſſa. ¶ Scd̓oꝓbo ratōne. ſic. Ille qui iudicat debet habere vincoactiuam. hanc autem habet p̄latus vel dn̄s reſpectu ſui inferioris vel ſb̓diti. ergo ⁊cͣ. ſcd̓a ſcd̓eq. heix. arti. j. ꝑ totū. ¶ Scd̓o iudex hūanus iudicare non poteſt ſibi nō accuſatum. qd̓ duplicit̓ꝓbo. Primo autoritate ambroſij dicentis. Ꝙ iudicis non eſt quenqͣꝫ ſine accuſatore damnare. qͥadn̄s iudā minie abiecit cum tn̄ fuiſſet fur. qꝛ nonerat accuſatꝰ. Et actuū. xxv. Non eſt cōſuetudorōnis ⁊cͣ. Scd̓o ratione probatur ſic. Qui mediꝰ eſt inter aliquos non pt̄ aliqͥd ſine eis. ſic̄ necmediuꝫ ē vel poteſt eſſe ſine extremiˢ. Sed iudex e̓medius int̓ duos quorū vnus eſt reus. alius v̓oaccuſator. gͦ non poteſt iudicare ſine accuſatore.vbi ſupͣ arti. iij. ꝑ totū. ¶ Tercio iudex mūdanꝰnon poteſt iudicare ẜm ꝓpriū arbitriū. qd̓ dupliꝓbo. ſcꝫ autoritate et rōne. Primo autoritate augꝰ dicentis ſuꝑ psͣ. ſic. Bonus iudex nihil ex arbitrio ſuo facit. ſꝫ ẜm legeſ et tura ꝓnunciat. Scd̓oꝓbo rōne ſic. Perſona publica debꝫ lege publicaīformari. ſꝫ iudex ē ꝑſona publica. gͦ oportꝫ ꝙ legepublica vel dīna vel hūana vel inſtrumētis vel teſtibꝰ informet̉. Que omnia magis tenet̉ ſequi velimitari qͣꝫ ea que nouit vt p̓uata ꝑſona. vbi ſupͣ.arti. ij. ꝑ totū. ¶ Quarto iudex mūdanus nō pirelaxare ſuppliciū pene debituꝫ. qd̓ ꝓbo duplici ratōe. Primo ex ꝑte accuſatoris. Scd̓o exꝑtebonicōmunis. ¶ Primo ex ꝑte accuſatoris. ſic̄. Nulluſiudex pt̄ petēti iuſticia denegare. eo ꝙ qͥlibꝰ iudextenet̉ ius ſuū vnicuiqꝫ dare et redde. ergo ſi accuſator propt̓ aliqͣm iniuriā in eū cōmiſſam accuſatreū nō eſt in arbitrio iudicis relaxare pena ſupplicij. qꝛ tūc iniuriā face̓t accuſanti Scd̓o probo exꝑte boni cōmunis ſic. Iudex reipublice fungit̉ poteſtate. ſꝫ ad bonuꝫ reipublice ꝑtinet ꝙ malefacto.res puniant̉. ſcꝫ vt bonū cōmune manuteneat̉ ⁊conſeruetur. gͦ ⁊cͣ. ſcd̓a ſcd̓e vbi ſupͣ arti. iiij. Propter qd̓ dicit̉ deutero. xxiij. de eo qui ꝑſuadet ſeruire dijs alienis. nō parcat eioculꝰ tuus vt miſerearis et occultes eū ſꝫ ſtatim interficiaſ eū. Et dehomicida dr̓. xix. Moriet̉ nec miſereberis eiꝰ. xp̄saūt qͣntum ad vtrāqꝫ naturaꝫ poteſt de omnibusiudicare. vt patebit immediate. ¶ Ꝙ chrſto conue̓nit iudicare tanqͣꝫ deo et qͣre. Ca. ij.Vdicare. ¶ Nota ꝙ chriſto tanqͣꝫ deo et tanqͣmhomi conuenit omnia iudicare. ¶ Primo dico. ꝙchriſto tanqͣꝫ deo cōuenit de om̄ibus iudicare ſpecialiter ꝓpter qͣtuor rōnes. Irimo ꝓpter potentiimmēſitatē. Scd̓o propt̓ ſapīe ꝓfunditatē. Tercio propter eſſentie bonitatē̓. Quarto propter clementie largitatē. ¶ Primo ꝯuenit chriſto vt deode om̄ibꝰ iudicare ꝓpter potētie immēſitatē. qd̓ ſicꝓbo. Illi cōuenit iudicare de om̄ibꝰ cui om̄ia ſuntſb̓iecta. ſꝫ chriſto om̄ia ſūt ſb̓iecta. pͣs. Om̄ia ſb̓ieciſti ſb̓ pedibꝰ eius. gͦ ⁊cͣ. Eſt aūt ſciendū. ꝙ resaliqua alicui non ſb̓ijcit̉ duplici rōne. Prima ē ꝓpt̓ p̄ceptū maioris pt̄atis. Scd̓a ē propt̓ exceſſūnobilioris ꝑtis. ¶ Prīa rō ē ꝓpt̓ p̄ceptū nobilioril̓maioriˢ pt̄atis. vt ſi aliud iubeat ꝓcōſul ⁊ aliudimꝑator: obtꝑandū ē imꝑatoriſpreto mādato ꝓꝯſulis. Et q xp̄s ē ſuꝑͣ oīa. pͣs. Cōſtituiſti eū ſuꝑom̄ia oꝑa manuū tuaꝝ. iō ī om̄ibꝰ debemꝰ obedirechriſto. ¶ Scd̓a rō qͣre res aliqͣ nō ſb̓ijcit̓ alteri ēꝓpt̓ exceſſum nobilioris ꝑtis. Sic̄ licet hō ſb̓ijciat̉imꝑatori qͣntū ad corpꝰ vel qͣntū ad res tꝑales. rtn̄ ſb̓ijcit̉ qͣntū ad aīaꝫ. ita dicit ſeneca. iij. d̓ bn̄fi.Errat ſiqͥs exiſtimat ẜuitutē ī totū hoīeꝫ deſcendeꝑs ei melior lib̓a ē. corꝑa obnoxia ſūt et aſſcriptadn̄is. mens qͥdem ē ſui turis. Et hoc mō etiā debemꝰ ſb̓ijci deo. nō ſolū qͣntū ad corpꝰ. ſꝫ etiā qͣntuꝫad ſpm̄. eo ꝙ aīma et om̄eſ eius affectōes vel motꝰ ſb̓ijciunt̉ deo. ſcd̓a ſcd̓e. q. ciij. arti. v. ī cor. q.¶ Scd̓a rō qͣre chriſto cōuenit d̓ om̄ibꝰ iudicareē ꝓpter ſapiētie ꝓfunditatē. et format̉ ſic. Illi cōuenit om̄ia iudicare cui ſūt oīa manifeſta. ſꝫ chriſto vt deo ſunt om̄ia manifeſta. Vn̄ ad hebre. iiij.Om̄ia nūda et aꝑta ſūt oculis eius. ¶ Eſt aūt ſcicdū. ꝙ alicui iudici tꝑali culpa aliqͣ tribꝰ mōīs ē nōta. Primo mō quādo culpa ex teſtibꝰ ē bene et fuficiēter ꝓbata. Scd̓o qn̄ ē fct̄i vel crimīs euidētia
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten