Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Tercia ratō ē exhibitō honoriˢ. Nam cham peccāte filius eius chanaan fuit punitus ſcꝫ maledictōedina. Gen̄. ix. Ad oſtendendum. ꝙ omnes filij ſpeſſent in honorē pr̄is. Quarta ratio eſt ſolicitudo fauoriˢ. Nam ꝓ peccato filiorum hely popultisiſrahel in cōſpectū philiſtinoꝝ corruit. pͥmi re. iiijAd on̄dum ẜm bt̄m greg̓. ꝙ meritis p̄latorumdeprauatur vita ſb̓ditorum. quia cum ſb̓diti ſuis pͥlatis fauent ad malum cum eis ſimul corruūt. Sicut filij iſrael diu fauentes peccatis ſacerdotum tādem cum eis ceciderunt in manibus hoſtium. Similit̓ qꝛ dauid populum numerauit ꝓ peccato gladius dn̄i deſeuit in populum. quia populuˢ in hocpeccato euis fauebat. Sed forte argues. ſic.Pomo in iudicijs humanis debet imitari dinum.ſed deus punit aliquem ſine ꝓpria culpa pro peccato alterius. vt patet ꝑ qͣtuor rōnes p̄dictas. 5etiam homo iudex ſimile debet facere. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ duplex eſt pena. ſcꝫ ſpiritualis ⁊ corporaliˢ.Pena autem ſpiritualideus nunqͣm punit aliqueꝫſine peccato. et in hoc humauum iudiciū debet mitari dinum. Vbi etiaꝫ nota. ꝙ pena ſpūalis ẜmray. eſt duplex. ſcꝫ pena excōmunicatōnis. et hacnunqͣm debet puniri vnus pro alio. Vnde auguſ.ad auxiliū ep̄m ſic dicit. Non imputātur filijs peccata parentum que poſt eorum natiuitatem a parentibus cōmittunt̉. Nlec ꝓ peccatis parentū ſpirituali pena filij ſūt plectendi. qualis eſt excōmunicatio maior que ſeꝑat a ſuffragijs eccleſie et par.ticipatōne ſacramentorum. Alia pena ſpiritualis q̓interdictum. et hac punit̉ familia et ciuitas vel to.ta ꝓuincia pro peccato dn̄i. ⁊ hoc propter magnitudine pct̄i. et qꝛ aliter nō pt̄ cōpelli ad ſatiſfactōne. aliqn̄ etiā remouet̉ familia ab altaris oblatōibꝰꝓ pct̄o dn̄i. Hec ī ſum. ꝯfeẜ. li. iij. ti. xxxij. q. viijVtrum vnus homo poſſit puniri ꝓ peccato alterius. Scd̓a vero pena eſt corporalis; et hec eſt duplex. ſcꝫ flagelli et damni. Vbi nota. ꝙ ẜm humanū iudiciū nunqͣꝫ debꝫ aliquis ſine culpa puniripena flagelli vt occidat̉ mutiletur vel v̓beret̉. Vn̄auguſtinus de ciuitate dei li. xxj. ca. xiij. ſic dicit.Peccat quidem homo qui ignorantia vel iniuſticiacuiqꝫ mali aliqd̓ facit. ſed nō peccat deus qui iuſte qͣmuis occulto iudicio fieri ſinit. Sed pena dāni ſicut etiam ẜm humanum iudicium punitur aliquis ſine culpa. ſed non ſine cauſa. ſcd̓a ſcd̓e. q.cviij. arti. iiij. in ſolū. ij. ar. Re. infra. pena comiplete. Nota etiam. ꝙ ſi filiꝰ vel ſb̓iectus eſt particeps culpe pr̄is vel dn̄i. tunc pena inflicta habetrōnem pene. ſcꝫ ad eū qui punit̉. ſcꝫ qͣntum ad filium vel ẜuum. et qͣntum ad eū ꝓ quo punit̉. ſcilicꝫqͣntum ad patrem vel dn̄m. Si vero filius vel ſubiectus non ſit particeps culpe. tunc habet rōem pone qͣntum ad eum pro quo punitur. Quantum vero ad eum qui punitur habet rationem medicinoque ſemper in melius ordinatur. prima ſecundē q̄ſtione. lxxvij. articulo. viij.orni cauo Ꝙ fornicatio ſemꝑ eſt pct̄m. Ca. p̓mū.Ornicatio. Circa fornicatnem que cōſiſtit in coitu ſolutiſcum ſoluta conſideranda ſunttria. ſcꝫ error qui excluditur.horror qui intenditur. timorqui incutit̉. Primo conſideradus eſt error qͥ excludit̉. Fuit enim antiquitusduplex error. vnus fuit circa fornicatōnem. aliccirca ſemis emiſſione. Primus error circa ip̄amfornicatōnem fuit gentilium apud quos fornicatio ſimplex non reputabatur eſſe peccatū. Qd̓ adpreſens poteſt vnica ratōne probari. ſic. Actꝰ velvſis naturalis non eſt peccatum. nam in talibusactibus nec meremur nec demeremur. ſed fornicatio eſt actus vel vſus naturalis viri cum muliere.ergo ⁊cͣ. Si auteꝫ non eſt peccatum. ergo per cōſequens coitus fornicarius non eſt ꝓhibitus.Endeo et dico. ꝙ cōiunctio maris et femīe eſt a ture naturali vel a natura. non quolibet modo factaſed cum debitis circūſtantijs. Nam cōiunctio maris et femīe licet ſit naturali a natura generis. ẜmꝙ naturā docuit oīa animalia vt maſculus cum femina coiret. non tamen eſt naturalis a natura ſpe.ciei que eſt ratōnalis. niſi ſit vir cum muliere ſuaꝘ aūt ſimplex fornicatō ſic peccatum tali ratōneoſtendo. Cōitus naturalis et licitus eſt ordinatusad tria bona. ſcꝫ ad bonum ꝓcreatōis. nutritōis.inſtructōnis. ſed coitus fornicaritiſ eſt contra hetria bona. gͦ ⁊cͣ. hoc autem patet ꝑ ſingula diſcur.rendo. Primo em̄ coitus fornicarius eſt contrabonum ꝓcreatōnis. quia fornicator non intendiꝓcreatōnem vel generatōnem prolis ſed ſolum libidinem. Om̄is aūt actus vel coitꝰ libidinoſus qͣlis eſt fornicarius ẜm ſe vicioſtis eſt et culpabilis. Scd̓o coitus fornitatōnis eſt contra bonū nutritōnis. indiget enim proles poſtqͣꝫ generata eſtriutriri. et quia mulier in ſpecie humana minimeſi ifficit ad prolis educatōnem vel nutritōnem propter multa que humane vite ſunt neceſſaria queper mulierem ſolam procurarinon poſſunt. Ideooportet ꝙ homo poſt coitum cū muliere maneat.et non ſtatim ad qͣnicunqꝫ indifferenter accedat.ſicut accidit apud fornicatores. Tercio cōītꝰfornicarius eſt contra bonum eruditōnis. Oportet em̄ ꝙ proles non ſolum ꝓcrectur et nutriatrirſed etiam vt erudiatur et inſtruatur. Cuiꝰ inſtrūctōnis mox geniti non ſūnt capaces. ſed per lorigum tempus et p̄cipue cum ad annos diſcretoniꝑuenerint. et quia nutrire inſtruere paſſiories plerorum repͥmere mulier nō ſufficit ſola. ideo magis reqͥritur opus maris in quo eſt ratio ꝑfectiorad inſtruendum. et virtus potentior ad caſtigandum. Vnde oportet ꝙ homo non ad modicum topus. ſed diuturnam ſocietatem ad muliere determinatam habeat. quā ſocietatē matrimoniū appellamꝰ. Scd̓us error fuit circa ſemīs emiſſione.