feſtūTercio eſt opus corꝑale quo homo ẜuit homī. NIhomo eſt ẜuus homīs nō ẜm mentem. ſꝫ ẜm corpꝰ.⁊ tale opus qn̄qꝫ ſabbatū ſoluit. qn̄qꝫ vero nō ſoluit. Hec bt̄us tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxij. arti. iiij. inſolū. iij. ar. ¶ Ad maiorem tn̄ euidentiā p̄dictorūnota hic ſeptem. ¶ Primū eſt. ꝙ actus corporisnō ſemꝑ violat feſtū. actus aūt crimis. ſic. Cuiꝰrō eſt. qꝛ peccatum mortale ſemꝑ preſtat impedim̄tu vocationi dine. nō aūt actus corporis. vn̄ auguſ. in libro de decem cordis. Melius faceret iudeus in agro ſuo aliqd̓ vtile. qͣꝫ ſi in theatro ediciorexiſteret. Et melius femīe eoꝝ die ſabbatilanā facerēt. qͣꝫtota die in neomenijs ſuis impudice ſaltarent. Hec bt̄us thomaˢ vbi ſupͣ. ¶ Scd̓m eſt ꝙ licet pct̄m om̄ītꝑe ſit dānabile tn̄ tūc maxime ē danabile cū fit tꝑe determīato vacatōni dine. hoc aūtptꝫ cōſiderādo qͣꝫgrauit̉ trāſgreſſio ſabbati puniebat̉. Dicit̉ em̄ numeri. xv. ꝙ ille qui in die ſabbati collegit ligna fuit lapidatus. qͣnto magis ergoqui cōmittit in die feſto furtū. ꝑturium. homicidindias xpuin et alia gͣuiora. ¶ Terctum eſt. ꝙ in die feſto n̄ſolum ꝓhibentur actus pͣui exteriores. ſꝫ etiam inIrm ſeptimn.teriores. vn̄ ſb̓ figura ſcribit̉ Exo. xxiij. Septīadie ceſſabis vt requieſcat bos tuus et aſinus et ſeruus. Que damaſcenus exponit dicens. Ꝙ p̄ boAtſit abneguem ſigͥficat̉ ira. ꝑ aſinum concupiſcētia. ꝑ ſeruuꝫvero appetitus ſenſitiuns. ita ꝙ iram cōcupiſcenti¶ Scd̓o mō vt ſit aam accidia ⁊ ſenſualitatem precipue̓ ī die feſto qͥeſcere et refrenare debemus. ¶ Quartum eſt. ꝙ opus corporale poteſt fieri tribus modis qͥbus nōviolatur feſtum. Primo ſi exigit vtilitaˢ. vnde dicit̉. ꝙ ſabbato circuncidi non eſt ꝓhibitum. quiaerat neceſſariū et vtile ad ſalutem. Scd̓o ſi cogineceſſitas. ſicut pugnare irruētibus hoſtibus. vl̓diderio feram.extractō ouis de fouean̄ reputabant̉ actus ẜuilesr cum ip̄om nobis eTercio ſi inducit pietas. vt portare lapides ad edificandas eccleſias. cōſtruere hoſpitalia et domosſcmꝰ. vt. iug.religioſaˢ. que licꝫ ex ſuo gn̓e ſint ẜuilia. tamē cuꝫcauſa pietatis fiunt maxime interueniente diſpenſatōne illoꝝ quibus diſpenſatio tradita vel creditaeſt non ſunt ẜuilia. Vn̄ bern̄. in libro de diſpenſatione et precepto ex autoritate leonis pape ſic dicit.Vbi aūt neceſſitas fuerit ad vtilitatē eccleſie quipoteſtatem habet ex ea diſpenſet. ex neceſſitate eifit mutatio legis. ¶ Quintū eſt. ꝙ vbi actus corꝑales poſſunt dimitti vl̓ differri ſinē detrimēto vtilitatis. ſine ꝑiculo neceſſitatiſ. ſine ſb̓ſidio pietatiˢnullo modo debent exerceri in die feſto. ſicuc ſuntarare. metere. cibos cōquere. ligna colligere ⁊ huiuſmodi que in die ſabbati ꝓhibebant̉. quia talesactu poterant ante vel poſt diem ſabbati exerceri.Qnberii. vbi ſupͣ. Vbi aūt neceſſitas vel pietas l̓vtilitas non eſt. nullo mō violent̉ inſtituta ſct̄oꝝprin. ¶ Sextum eſt. ꝙ oꝑa ſeruilia ab ecc̄ia deterriantur. ſcꝫ oꝑa mechanica. agriculturā ⁊ alia ſecularia. mercatum placitum ⁊cͣ. Vnde ex conciliohabetur. Omnes dies dn̄icas a veſpera in veſperācum omni veneratōne decreuimus obſeruari et abom̄i oꝑe illicito abſtinere. et vt mercatū in eis miīme fiat. neqꝫ placitū. neqꝫ aliquis ad mortē vel adperiā tudicet̉. nec ſacramēta niſi ꝓ pace vel alia neceſſitate ẜuentur. Extra de ferijs ca. j. ¶ Septimū eſt. ꝙ actus corꝑales in feſto pn̄t licite exerceri ꝓpter qͣtuor cauſas. Prima eſt ꝓpter conſeruationeꝫ vel nutritōeꝫ corꝑis. Si em̄ quis comedatbibat vel alia faciat quibus homīs ſalus conſeruatnon ſoluit ſabbatū. ꝓpter qd̓ dn̄s excuſat diſcipulos math̓. xij. Qui colligebant ſpicas ī die ſabbati. Scd̓a eſt ꝓpter defenſionē innocētis vt ſiquisliberet iniuſte condemnatū ad mortem in die feſtonon ſoluit feſtum. Tercia ē ꝓpter curatōnem langorum vt ſi quis hoīem ab infirmitate curet infeſto non ſoluit feſtū. Vn̄ ioh̓is. vij. dicit dn̄s. Mihi indignami. quia totū hoīem ſanū fecim die ſabbati. Quarta cauſa eſt ꝓpter liberatōem vel vitationem alicuiꝰ incōuenientis. Qui em̄ aliquē lib̓atab aliquo periculo imminēti non ſoluit feſtuꝫ. vn̄math̓. xij. Quis ex vobis hō qui habet vnam ouē̓et ſi ceciderit ſabbatis ī foueā. nōne ⁊cͣ. Hec. b. t.ſcd̓a ſcd̓e. q. cxxij. arti. iiij. in ſolū. iij. ar. ꝑ totū.¶ De obẜuantia vel dr̄a diei feſti. ¶ Ca. iij.Ercio pͥncipalr̓ circa feſta conſiderāda ēobẜuantia vel dr̄ia diei. Sicut em̄ preceptum fuit iudeis vt diem ſeptimā ſanctificarent. ita modo p̄cipitur chriſtianis vt ſanctificent diem octauum. ita ꝙ dies ſeptima mutatur īoctauam. ſcꝫ ſabbatum in dn̄icam. et hoc fit ſpālit̓triplici rōne. ſcꝫ rōne ꝑfectōnis. ſigͥficatōnis. vacatōnis. ¶ Primo rōne ꝑfectōnis. vt em̄ damadicit. Cum venerit qd̓ ꝑ̄fectum eſt. euacuatum ēqd̓ ex ꝑte eſt. lr̄a euacuata eſt. corꝑalia qͥeuerūt. etſeruitutis lex completa eſt. et libertatis lex donat̉.Et leo papa ſic dicit. Dies dn̄ica tantis dīnarū diſpenſatōnum miſterijs eſt conſecrata. vt quidqͥdinſigne a dn̄o eſt conſtitutum in terris. in huiꝰ diei dignitate ſit geſtuꝫ. in hac die mundus ſumpſiexordium. in hac̓ etiā die ⁊ mors interitū ⁊ vita accepit pͥncipium. ¶ Scd̓o rōne ſignificatōis. Nādies ſabbati fuit inſtituta ad ſignificandū qd̓ futūrum erat. ſcꝫ qͥetem dn̄i in ſepulcro. Sed dies dn̄ca ſignat qd̓ iam p̄teritum eſt. et pn̄s .ſ. reſtirrectionem dn̄i que facta eſt die dn̄ica. et iam gloria reſurgentis eſt p̄ſens in celis. Vnde innocentiꝰ papa. Diem dn̄icam ob venerabilē reſurrectōeꝫ dn̄inr̄i ihu chriſti. non ſolū in paſca celebramus. veꝝetiā ꝑ ſingulas ebdomadas ip̄ius diei imaginē frequentamus. de conſecͣ. di. iij. ca. Sabbato. ⁊cͣ.Tercio rōne vacatōnis. Nam rō pͥncipalis inſtitutōnis ſabbati apud iudeos fuit ad ſignduꝫ quietem animarū poſt mortem. vel ad ſignificandumceſſationem a crimīe. que duobꝰ modis accipit̉.ẜm partē temporis. ſicut accipiebat̉ a rudibꝰ ⁊ carnalibus iudeis qui credebāt ſolū tūc tꝑis ſcꝫ die ſeptima vacādū eē a pct̄o. aut ſemꝑ ſic̄ a chriſtianis
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten