Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ſed ſola ſcīa practica qua homo ex pn̄tia ſpūſſancti vt ſupͣ dixi qͣndam certitudine ꝯcipit de agen.dis. Andonuꝫ ſcīe ſcd̓ario ſe extendit etiā ad operatōem ẜm ꝙ ꝑ ſcīam credibiliū et eoꝝ que ad credibilia ꝯſequūt̉ dirigimur in agendis. ẜm illud iacobi. iiij. Sciēti bonū et non facienti pct̄m eſt illi.vhi clo. ſic ait. Scientes bn̄facere et nō faciētesmaius peccatū hn̄t qͣꝫ ſi neſcirēt. licet boni ignorātia magnū ſit pct̄m cum ſcriptum ſit. ignoras igͦrabitur. Re. infra. ignorantia. Et luce. xij. Seruus qͥcognouit volūtatē dn̄i et nō fecit ẜm voluntatem eius plagis vapulabit multis. Vbi chriẜ.ſic ait. Nonem̄ ſimiliter in om̄ibꝰ om̄ia iudicant̉.ſꝫ maior fit cog̓tio maioris pene materia. vn̄ ſacerdos eadem peccans cum populo multo gͣuiora patiet̉. Hec bt̄s tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ix. arti. iij. Vtruꝫſcīa que ponit̉ donum ſit ſpeculatiua vel practica.in cor. q. Tercio valet ſcīa que e̓ donuꝫ ad bonāinter malos cōuerſatōem. Vn dicit mgr̄ in lr̄a. ꝙpdonum ſcīe ſcimus ꝯuerſari in medio pͥue et pu̓ſe natōnis et abſtinere a malis. Quarto ſcīa q̄eſt donum valet ad rectam reꝝ tꝑaliū admīſtrationem. Un̄dicit augꝰ. ꝙ actō qua bene vtim̉ rebuˢtemꝑalibꝰ ſcīe deputat̉. Ratō huiꝰ eſt. qꝛ creatu.re ſūt ex qͥbus homo occaſionaliter a deo aut tur.ẜm illud ſap̓. xiiij. Greature facte ſūt in odiuꝫ et inniuſcipulam pedibꝰ inſipientiū. qͥ ſcꝫ iudiciū rectuꝫde his nō habent peccādo. bonum ꝑfectum in creaturis pone̓do. et in eis vltimū finem cōſtituendo.ſed rectum iudiciuꝫ de creaturis habet̉ ꝑ ſcīam q̄eſt donum ſpūſſancti. Hec bt̄us tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.ix. arti. iiij. Utrū dono ſcīe rn̄deat tercia bt̄itudo.ſcꝫ bt̄i qͥ lugent ⁊cͣ. in cor. q. Sed forte arguesinoppoſitum .ſ. ꝙ ꝓpter bonum vſum temꝑ altumnon eſt ncc̄ia ſcīa que eſt donum. et ꝙ prudentia etſcie hūane ad iſtū vſū valēt. Primo ptꝫ gͦ d̓ prudetia que eſt recta rō agibilium ẜm ph̓m. vj. ethicoꝝ. et ideo non videt̉ eſſe donum ſcīe neceſſariū. Andeo et dico ꝙ ſcīa que eſt donum in hoc dr̄t aprudentia. qꝛ prudentia nō certitudinalit̓ ſed magisꝫ eſtimatiue habet iudiciuꝫ de agendis. Sꝫ ſcīaque eſt donū ht̄ certitudinem ex ſpūſſancti p̄ſentiade agendis. et ideo falli non pt̄. vt dicit bt̄us tho.mas tercio ſcrip. ſen. di. xxxv. de donis. arti. iij. ꝙl. Atꝝ donū ſcīe ſit de hūanis. in cor. q. Scd̓odico. ꝙ non ſufficit ſcīa hūana que ex rōne demōſeratiua acqͥritur. tum qꝛ rō hūana valet ad finemnaturaale. non aūt ad ſuꝑnaturalē ad quē homo ēordinatus. et ideo ad hūc finē nccͣia eſt ſcīa q̄ ē dotram. Lumqꝛ rōni hūane non ſūt om̄ia cognita.reqꝫ om̄īa poſſibilia nccͣia ad ſalutem. ſic̄ ſūt ſcīe q̄edonū. Re. ſupͣ donū ſapīe. Tum qꝛ in ſciētijs humanoꝝ pt̄ eſſe pct̄m non ꝑ ſe. qꝛ nulla ſcīa inqͣntuꝫſciā eſt mala. ſicut ſcire inqͣntum ſcire nō eſt maluꝫalt is ſcīa maloꝝ non eſſet qd̓ abſurdum eſt. ſed ꝑretiens vel inſciendo vel in addiſcendo vel ꝯfidenSmnſciētijs eſt pct̄m. et hoc vel ex ꝑte cognoſcētivel ex ꝑte cognoſcibilis. Primo ex ꝑte cogͦſcentis ꝓpter duas rōnes. Prima eſt ꝓpter occupatōnem .ſ. qꝛ̄ aliqͥs ꝓpter occupatōnem inſtudio alicuiꝰ ſcīe impedit̉ ab executōne officij ad qd̓ tenet̉Sicut ſi iudex ꝓpter ſtudiūgeometrie deſiſteret acauſis expediēdis vel ſacerdos a ꝯfeſſionibꝰ audie.dis qn̄ eas audire tenet̉. Scd̓a eſt ꝓpter delectationem alicuiꝰ ſcīe ex qua aliqͥs veniret in cōtemptūalicuiꝰ ſcīe quā reuereri oportet. ſic̄ de hieronimopatuit. qͥ tm̄ delectabat̉ in ornatū v̓boꝝ tū li ꝙ doſipiebat ei incultus ẜmo ꝓph̓aꝝ vt ip̄e dicit. et iōip̄e ſe punitū aſtruit ꝓ eo ꝙ in libro ciceronis ſtudebat. ſicut etiā accidit illis qͥ tm̄ adherēt rōnibushūanis ꝙ a fide diſcedunt et eam impugnant.Scd̓o ex ꝑte cognoſcibil̓is in ſciētijs hūanoꝝ pi̓eſſe peccatū. et hͦ ꝓpter tres rōnes. Prima qn̄ ſcibile eſt inclinans ad culpam. vt inſcīa nigromancie. Scd̓a ē qn̄ ſcibile nulliꝰ vtilitatis ht̄ efficaciā.vt in ſcīa artis notarie. Tercia eſt qn̄ ſcibile eſt ſupͣcognoſcētis potentiā. ſic̄ dr̄. eccͣi. iij. Altiora te neq̄ſieris. Altiora vocat illa ad que nō poteſt rō naturalis vel ſcīa que ē v̓tus. vn̄ ꝓuer. xxv. Perſcrutator maieſtatis opprimet̉ a gloria. gͦ eſt nccͣia ſcīq̄ eſt donum ſpūſſacti. Pec bt̄us tho. tercio ſcrip.ſen. di. xxxv. arti. iij. q. ij. Vtꝝ ī ſcīa hūanoꝝ ſilaliqͥd curioſitatis et culpe. in cor. q. ꝑ totū. Ꝙ ſcīa que eſt donum eſt in om̄ibꝰ habentibꝰgr̄am gͣtum fatiente et qͣre. Capi. xiiij.Ecūdo pͥncipaliter circa donum ſcīe cōſiderāda eſt diffuſio muneris .ſ. in qͥbusdonum ſcīe habꝫ eſſe. Vbi nota. ꝙ ſcientia que eſt donum ordinatur ad duo. Primoad diſcretōem de credendis et agendis. Nam p̄ ſcientiā que eſt donum homo ſcit certitudinaliter qͥdcredere et qͥd agere debeat et diſcernere credenda anon credēdis. et agenda a cauedis. et hec ſcīa eſtin om̄ibꝰ hn̄tibus gr̄am gͣtum facientē. Om̄es eniꝫex infuſione gr̄e hn̄t certum iudicium circa credē̓da et agenda. ita ꝙ ī nullo deuiāt a rectitudine tuſticie. et ꝓpt̓ hͦ dicunt̉ ſcīam ſct̄oꝝ habere. vt dicit̉ſap̓. x. Iuſtum deduxit dn̄s ꝑ vias rectas et deditilli ſcīam ſct̄oꝝ. id ē ſcīam talē quā decet ſct̄os hr̄eſcꝫ in nullo a rectitudīe iuſticie declinare. vel ſcīamſct̄oꝝ qua ſct̄i eligunt tpaliter cruciari et in eternūgloriari. Scd̓o ſcīa ordinat̉ vel ad manifeſtatōnem. vel ad reductōnem. vel ad defenſionem fidei.et hec ſcīa ꝑtinet ad gratiā gͣtis datam. de qua dicitur pͥme ad choꝝ. xij. Alij dat̉ ẜmo ſcīe ẜm eundeꝫſpm̄ qui non datur om̄ibus ſꝫ qͥbuſdam. Vn̄ au.guſ. dicit. xiij. de trinitate. ꝙ hac ſcientia non pollent fideles plurimi qͣmuis polleāt fide. vn̄ ſubdit.Aliud eſt ſcire qͥd homo credere debeat. altud ē ſcire quēadmoduꝫ hoc ip̄m et pijs opitulet̉ ⁊ contraimpios defendat̉. Et hͦ ꝓbo duplici exēplo. ſcꝫ deintellectū. et de ſenſii. Primo de dono intellectꝰqꝛ ſicut ſe habet de dono intellectus. ita de dono ſcientie. ſed non quicūqꝫ intelligit ht̄ donū intellectꝰ