Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Conſiiensvbi ſupͣ. arti. pͥmo. Vtꝝ cōtinentia ſit virtus. incor. q. et in ſolu. iij. argū. Quinta diſtinctio eſtꝙ cōtinentia diſtinguit̉ a caſtitate in quatuor. Primo qͥa caſtitas refrenat hoīēm ab illicitis cōtinentia vero a licitis. Scd̓o qͥa contines patit̉cōcupiſcentias ſed nō deducit̉. Caſtitas vero neqꝫpatit̉ neqꝫ deducit̉. ut di. bt̄s tho. pͥma ſcd̓e. q. lxxarti. iij. Vtꝝ apoſtolꝰ ꝯueniēter enumeret fructꝰſpiritꝰ ad Gala. v. in cor. q. in fine. Re. infra Fructus. Tercio quia cōtinētia ē que a licitis ſe abſtinet. Caſtitas vero que recte vtit̉ licitis vt exponit gloſa Ibidē. Quarto qͥa ꝯtinētia ꝯuenit virginibus: caſtitas vero cōuigibo. vt dicit Papias. Ꝙ continentia principaliter eſt in anima oc Capi. iij.caſionaliter in corpore.Ercio pͥncipaliter circa continētiā cōſiderare debemꝰ inheſionē vbi cōtinentiaeſt ſubiectiue. Et qͣntum ad hoc dico. ꝙcōtinentia pͥncipaliter eſt in anima. occaſionalitervero in corpore. Primo dico. ꝙ cōtinētia pͥncipaliter ꝑtinet ad animā: qd̓ ꝓbo duplici ratione. Prima eſt talis homo differt a beſtijs pͥncipaliter ẜm animā: ſed beſtias nō dicimꝰ cōtinētes velincōtinētes. vt patet ꝑ ph̓m. vij. ethi. ergo ꝯtinētia maxime eſt ex parte anime. Scd̓a ratio ē talis. ille eſt cōtines quiſe tenet in eo qd̓ vere cōuenit rationi. vt patet pͥmo ca. liipj. Sed rō eſt in anima. ergo cōtinētia et incōtinentia ſunt in anima Scd̓o dico. ꝙ continentia et incōtinctia occa.ſionaliter ſunt ex parte corporis. Eo ꝙ ex cōplexione corꝑis datur aliqua occaſio cōtinētie vel in.cōtinentie: inqͣntū paſſiones que ex diſpoſitionecorpoꝝ inſurgunt in appetitu ſenſitiuo ſolū p̄ſtantoccaſionem incontinentie. non tn̄ cauſam ſufficientem. Qd̓ tali ratōe oſtendo: paſſiones in appeti.tu ſenſitiuo ex diſpoſitōne corꝑis inſurgētes. autſunt ita vehemētes ꝙ iudiciū rōis ꝑuertūt aūt nō Primo em̄ cū tales paſſiones tm̄ excreſcūt. ꝙiudiciū rōnis ꝑ̄uertūt ſicut accidit in his qui propter vehementiā paſſionū amentiā incurrūt: tūcin talibꝰ non remanet ratio cōtinētie neqꝫ incōtinētie. qͥa non ſaluat̉ in amentibꝰ iudiciū rōis. Secundo vero cū tales paſſiones non tm̄ creſcunt ꝙꝑuertāt iudiciū rōnis tūc qͣmdiū durat iudiciū rationis homo pt̄ reſiſtere paſſionibꝰ. et ſi nō reſiſtitē ex parte anime que paſſionibꝰ non reſiſtit Qd̓ facit anima duobꝰ modis Uno modo qͣndo animacadit anteqͣm rō cōſiliet̉ que quidē incōtinētia vocatur incōtinētia irrefrenata vel puolatio. Aliomodo qͣndo nō ꝑmanet hō in his q̄ ꝯſiliata ſūt. eoꝙ debiliter ē firmatꝰ in eo qd̓ rō iudicauit. et talisincōtinētia vocat̉ debilitas. Et ſic ptꝫ ꝙ incōtinētia pͥncipaliter ad animā ꝑtinet. Vbi nota. ꝙ eximpetu paſſionis cōtingit ꝙ aliqͥs ante ꝯſilium ratōnis ſtatim paſſione ſequitur. Qui qͥdem impetꝰpaſſionis pt̄ ꝓuenire ex duabo cauſis vel ex velocitate ſic̄ in colericis. vel ex vehemētie magnitudinēſicut in melancolicis qui ꝓpter terreſtrē cōplexisnem vehementiꝰ inflamātur. Similiter ꝙ aliquinō ꝑſiſtat in eo qd̓ iudicatū eſt et ꝯſiliatum per patione ꝓcedit ex eo ꝙ debiliter rōni inheret ſic̄ etiāin mulieribꝰ hoc accidit que ſūt flegmatice cōplerionis. Ita ꝙ ex cōplexionē corporis datur aliquaoccaſio incōtinētie ſed nō cauſa ſufficiens vt ex qmiſſis patet. Sed forte arguēs in oppoſitū. ſcꝫꝙ incōtinētia magis ad carne ꝑtinet qͣm ad aīamtali rōne. Uictoria magis ꝑtinet ad eū qui vincitqͣm ad eū qui vincit̉. Sed ex hoc dicit̉ aliqͥs incōtinens. quia caro cōcupiſcēs aduerſus ſpiritū ſpritum ſuꝑat. ergo ⁊cͣ. Rn̄deo et dico. ꝙ cōcupiſcentia carnis in eo qui incōtinēs eſt ſuꝑat ſpiritūnon ex neceſſitate. ſed ꝑ qͣndam negligentiā ſpiritus non reſiſtētis fortiter. Hec bt̄s tho. ſcd̓a ſcd̓e.q. clvj. arti. pͥmo. Vtꝝ incōtinentia ꝑtineat ad animam vel ad corpꝰ. argu. conͣ. et in cor. q. et inſolū. triū argumnctoꝝ. Sed forte queres in quavirtute vel potentia anime eſt cōtinc̄tia vel incōtinētia. Rn̄do et dico. ꝙ ꝯtinētia vel incōtinētiaeſt in voluntate vt in ſubiecto. qd̓ tali rōne oſtendo. Continētia vel incōtinētia non differūt ex parte rōnis neqꝫ ex parte paſſionis ſed ex parte electionis. Primo non differunt ex parte rōnis. qͥatam continens qͣm incōtinens habet rōnē recta.Et ideo cōtinētia et incōtinētia non ſunt in ratōe. Scd̓o non differunt ex parte paſſionis. quiatam cōtinēs qͣm incōtinēs habꝫ prauas cōcupiſcētias vn̄ non ſūt in cōcupiſcibili. Cuiꝰ rō eſt. quiaoīs v̓tus in aliqͣ potētia exiſtens aufert malū actūillius potentie. Sed cōtinētia nō aufert actū malum ꝯcupiſcibilis. eo ꝙ cōtinēs habꝫ ꝯcupiſcētiaspͣuas ut incōtinēs. ergo ⁊cͣ. Tercio differuntcōtinentia et incōtinentia ex parte electōis qd̓ p̄tꝫquia cōtinens qͣmuis patiat̉ vehemētes concupiſcentias: tam̄ eligit non ſequi eas ꝓpter rōnē. Incontinēs aūt eligit ſequieas non obſtante condctione rōnis. Et ideo oportet ꝙ ꝯtinētia ſit ni ſb̓iecto in illa potentia vel virtute anime cuius actꝰeſt electio et hec eſt volūtas. Hec. b. t. ſcd̓a ſcd̓e.q. clv. arti. iij. Utrū ſubiectum concupiſcentie ſitvis cōcupiſcibilis. argū. conͣ. et in cor. q. Ꝙ tꝑantia eſt nobilior ꝯtinētia et qͣre. Ca. iiij Varto circa cōtinētiam cōſiderare debēmus cōꝑationē. Si em̄ cōparemꝰ temLperantia ad cōtinētiam que ſit melior: dico ꝙ temꝑantia eſt melior cōtinētia. Si vero coparemꝰ intemꝑantiā ad incōtinētiā: dico ꝙ int̓e.ꝑantia ē prior qͣm incōtinētia. Primo dico. qtꝑantia ē multo p̄cioſior ſeu nobilor ꝯtinentia. 46dupilci rōe on̄do. ſcꝫ ex ꝑte rōnis ⁊ ex parte qͣctationis. Prima ratio eſt ex parte rōnis ſic. ponum virtutis eſt laudabile ex co ꝙ eſt ẜm rationeEx quo dicto talē rōnem oſtēdo. Illa eſt nobiliorvel maior virtus in qua bonum rōnis plus viget