Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

⁊bellūſed publica autoritas pͥncipibus eſt cōmiſſa. ergoad iuſtum bellum requirit̉ autoritas principis.Secundo hoc idem probo autoritate pſalmi. namin liberando a malo euꝫ qui iniuiſte patit̉ pͥncipibo.in pͣs dicitur. Fripite pauꝑem et egenum de manupeccatoris liberate. Tercio hoc idem probo autoritate auguſtini. Nā in ꝓmouendo cōmune bonūaugꝰ contͣ fauſtum manicheū ſic dicit. Ordo nat̉alis mortaliū paci accōmodatus hͦ poſcit. vt ſuſcipiendi belli autoritas atqꝫ conſiliuꝫ penes principesſit. Secūdo ad iuſtum bellum requirit̉ offenſiopatientis. Oportet em̄ ꝙ ſit iuſta cauſa in perſonascontͣ quas mouet̉belluꝫ. ſcꝫ vt illi qui impugnant̉impugnatōne mereātur. Vn̄ augꝰ in libro. lxxxiijq. dicit. Iuſta bella ſolent diffiniri que vlciſcunt̉ iniurias ſigens vel ciuitas plectenda eſt que vel viidicare neglexerit qd̓ a ſuis improbe factū eſt vel reddere qd̓ per iniuriaꝫ ablatum eſt. Et iterum augꝰſuper pͣs. duo iſta nomīa cum dicimꝰ. homo peccator vtiqꝫ non fruſtra dicunt̉. quia peccator eſt corripe. qꝛ homo miſerere. oīno non liberabis hoīemniſi ꝑſecutus fueris peccatorem. Et iterū augꝰ adbonifaciuꝫ comitem ita dicit. Eſt perſecuto iniuſtaquaꝫ faciunt impij eccleſie cloriſti. iſta nanqꝫ beataeſt que ꝑſecutōnem patit̉ ꝓpter iuſticiam. illi veromiſeri qui ꝑſecutionem patiunt̉ ꝓpter iniuſticiaꝫ.ꝓinde iſta ꝑſequitur diligendo. illi ſeuie̓do. iſta vtcorrigat. illi vt euertant. Tercio ad iuſtum bellum requirit̉ intentio finis cōuenientis. pꝯteſt em̄contingere etiam ſi ſit autoritas legitima ex ꝑte indicentis bellū et cauſa iuſta ex parte patientis. ꝙ ꝓpter prauaꝫ intentionem ſcꝫ indicentis et mouētisbellū. bellum erit inuuiſtū. Vn̄ augꝰ contͣ fauſtummanicheū ſic ait. Nocendi cupiditas. vlciſcendicrudelitas. implacabilis animꝰ. feritas debellādi.libido dn̄andi. et ſi qua ſūt ſimilia. hec ſūt q̄ ībellisiure culpant̉. et ideo intentio p̄cipientiū bellum etbellantiū debet eſſe recta. Intentio autē taliū tunceſt recta. qn̄ intendit̉ correctō malorum ſubleuatōet ꝓmotio bonorum et pax omniū. Vnde augꝰ dediuerſis eccleſie obſeruatōnibus in libro de verbisdn̄i ſic ait. Apud veros dei cultores etiam ip̄a bella pacata ſūt. que nō cupiditate aut crudelitate .ſꝫpacis ſtudiogerunt̉. vt mali coarceāt̉ et boni ſubleuentur. Et iterum augꝰ ad bonifacium comitemſic ait. Eſto bellādo pacificus. vt eos quos ex punas ad pacis vtilitatem vincendo p̄ducas. beati eipacifici qm̄ filij dei vocabunt̉. math̓. v. Hec bt̄ustho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xl. arti. pͥmo in cor. q. ꝑ totum.Et alexander tercia parte ſūme. q. xxxj. in cor. q.Sd̓m autem. ray. inno. hoſti. goffre. quinqꝫ exiguntur ad iuſtum bellum. ſcꝫ autoritas. perſona.res. cauſa. animus Primo requirit̉ autoritas.ſcꝫ vt fiat autoritate eccleſie p̄ſertim cum pugnatur pro fide. et autoritate principis cui rei publiceautoritas eſt cōmiſſa. Secundo requirit̉ perſona vt ſit ſecularis cui licitum eſt bellare et ſāguinēfundere. non autem eccleſiaſtica cui hoc eſt prohibitum Tercio requiritur res. ſcꝫ vt fiat pro reborepetendis vel pro defenſione patrie. Quarto roquiritur cauſa. ſcꝫ vt ꝓpter neceſſitatem pugneturet vt ꝑ bellum pax acquiratur Quinto requiritanimus. vt non fiat ꝓpter odium vel vltōnem vercupiditatem. ſed ꝓpter cohortantem tuſticiā et obēdientiam. quequinqꝫ cōtinentur in tribus cauſisbrati thome. Hec in ſūma confeſſo. libro. ij. titulov. rubricella de bellis. q. xlv. in pͥncicipio. q. ꝙ bellum poteſt fieri ſine om̄i pc̄to et quō.Ecundo ad maiorem Capi. ij.euidentiam capituli precedentis et propt̓ſolutiones argumentorum circa bellumnota hic quinqꝫ. Primum eſt. ꝙ bellum poteſtfieri ſine omni peccato. Vnde auguſtinꝰ in ſermone de puero centurionis ſic ait. Si chriſtiana diſciplina omnino bella culparet. hoc potius conſiliuꝫſalutis petentibus in euangelio daretur vt abijcerent arma ſeqꝫ milicie omnino ſubtraherent. dictūeſt autem eis. neminem concuciatis. eſtote contenti ſtipendijs veſtris. quibus propriumſtipendiumſuffice̓ p̄cepit. militare nō prohibuit. Hec beatusthomas allegat ſcd̓a ſcd̓e. q. xl. arti. primo argumento contra. Nō ſolum autem iuſtum bellum exercet̉ ſine pc̄to. ſed cum dei beneplacito et cūbel.lantis merito. Ita dicit auguſtinus ad bonifaciuꝫcomitem. Nloll exiſtimare nemineꝫ placere deo poſſe qui rebus bellicis miniſtrat. In his enim erat ſanctus dauid. cui dominus tam magnum perhibuitteſtimoniū. In his etiaꝫ illius temꝑis plurimi iuſtivt ioſtie. cui dicitur exo. xvij. egreſſus pugnauitcontͣ amalech. In his etiā erat ille centurio de quodn̄s tale teſtimoniū dedit math̓. viij. nō inueni tātam fidem in iſrael. Scd̓m eſt. ꝙ aliquis bellatduobo modis. Vnꝯ modo autoritate pͥncipis veiudicis ſi ſit pͥuata ꝑſona. vel ex zelo iuſticie qͣſi exautoritate dei ſi ſit ꝑſona publica. et talis non ipſeaccipit gladiū. ſꝫ ab alio ſibi ꝯmiſſo vtitur gladio.vnde talis non peccat nec pena ei debetur. Allo modo quis bellat ſpecialit̓ ſine aliqua ſuꝑioris autoritate. de quo auguſtins contra fauſtum exponesillud v̓bum math̓. xxvj. omēs qui acceperint gladium gladio ꝑibit ſic dicit. Ille non vtitur gladioſed accipit gladium. qui nulla ſuꝑiore aut legitima pt̄ate vel rubente vel concedente in ſanguinemalicuiꝰ armatur. Et ſubdit. Nam vtiqꝫ dominusiuſſerat vt ferrum diſcipuli eius ferrent. ſed noniuſſerat vt ferirent. ergo qui contra iuſſum ſuperioris gladio occidit. gladio peribit. Qd̓ verbum exponit̉ quinqꝫ modis Primo ſcd̓m remigiū. ſic.Qui gladio vtitur ad occidendum hominem ipſeſue prius malicie moritur gladio cum iniuſte occidat. Secundo exponitur ſcd̓m hieronimum. ſic.Quo ergo gladio peribit quicumqꝫ gladium ſupſerit. illo nempe qui igneus v̓titur ante paradiſuꝫ.et gladio ſpūs qui in dei deſcribitur armatura.