Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Lya.iij Primo em̄ in nra cognitione aliqn̄ eſt ſucceſſiocognitōnū cum diſcurſu rōnis qn̄ diuerſe cogitatōnes ſibi inuicē̓ ſuccedūt. quarū vna eſt cauſa alterius. ſicut cognitō p̄miſſe eſt cauſa cognitionisꝯcluſionis. Secūdo eſt aliqn̄ ſucceſſio cognitōnis ſine diſcurſu. puta qn̄ cognitō vniꝰ nō eſt cauſa alterius cognitōnis. vel qn̄ cognitō vnius nondependet a cognitione alteriꝰ. Verbigr̄a. Sicut ſipͥmo videam albū et poſtea nigrū. tunc ibi eſt ſucceſſio cognitōnū ſine diſcurſu rōnis. quia non eſtcognoſcere hoc ꝑ aliud. ſꝫ poſt hoc altud. puta nigrum poſt albū. et ideo in talibus cognitionibꝰ nōeſt diſcurſtis ſilogiſticus. Tercio aliqn̄ non eſtſucceſſio cognitōnū. ſꝫ vna tm̄ licet ſint diu̓ſa cognita. Verbi gr̄a. Sicut dicimus ꝙ videns deum ꝑeſſentiam videt creaturam ꝑ eſſentiā dei viſam. nōꝙ ſint ibi diuerſe cognitōnes. ſed vna tm̄ viſio velcognitio ad quā alterum iſtorū cognitorū mouetſcꝫ eſſentia dei. et ideo dicit̉ aliud conoſciſcꝫ creaturam abſqꝫ omni ſucceſſione et diſcurſu. Hec fraterherneus ordinis p̄dicatorū mgr̄ et doctor ſubtilisſacre theologie in tractatu de cognitōne pͥmi pͥnci.cipij. q. j. in cor. q. Scd̓o omēs beati immedia.te eſſentiaꝫ dei videbūt ſine deitatis comp̄heſione.me mūdi ad deuxeDicet em̄ mēte deū attingere ſit magna bt̄itudo. vtprobo figura. llā agaugꝰ dicit. Impoſſibile eſt tn̄ cuicumqꝫ intellectuicreato dinam eſſentiā comp̄hendere. vt patꝫ infraiiij. c. in fine. et etiam probatur autoritate iob. xj.ſic dicentis. Forſitan dei veſtigia comprehendes etvſqꝫ ad ꝑfectū om̄ipotentē reꝑies. excellior celo ēet quid faciēs. ꝓfūdior inferno et vn̄ cognoſces.longior terra menſura eius et latior mari. In quibus verbis tangunt̉ tria. Primo rep̄hendit p̄ſumptō. ibi. forſitan veſtigia dei comp̄hendes. Secūdoexcludit̉ comp̄henſio in futuro. ibi. et vſqꝫ ad ꝑfectum omīpotentem reꝑies. Tercio ſubiungit̉ ratōde vtroqꝫ. ibi. excelſior celo ⁊cͣ. Primo rep̄henditur p̄ſūptō volentiū diuinā eſſentiā comp̄hende.re in pn̄ti. Naꝫ duplex cognitō habet̉ de deo. vnain via ꝑ fidem. alia in patria ꝑ ſpecieꝫ. vel vna percreaturarū ſimilitudinem. alia in ſe ſcꝫ immediate.rep̄hendit gͦ pͥmo p̄ſūptionem volentis ꝑ creat̉asdiuina eſſentiam comp̄hende dicens. forſitan veſtigia dei cōmp̄hendes. Vbi nota. ꝙ creature deidicunt̉ veſtigiā dei. qꝛ in creaturis repn̄tatur pote̓tia dei in magnitudine. ſapientia in decore. bonitasdei in vtilitate. Sapiē. xiij. A magnitudine em̄ ſpēciei et creature cognoſcibilit̓ poterit creator horūvideri. Sꝫ nec p̄ creaturarū cognitōnem diuinameſſentiaꝫ poſſumꝰ comp̄hende. Tū qꝛ creaturas homo ꝑfecte non pt̄ cognoſce̓. eccleſiaſtes. x. Cūcteres difficiles et non valet eas homo explicare ẜmone. Expoſitor. id eſt cauſe oīm rerum nature ꝓprietates et rōnes earū ſūt difficiles. ſcꝫ ad ſciendū eiinueniendū. qͥa nec pn̄t nu̓ari multitudine nec cōp̄hendi qͣntitate nec inueſtigari ꝓfunditate. et qͥadifficiles non pt̄ hō eas plene alijs explicare ẜmoneNā intellectus nr̄ ita eſt tenebris inuolutus ꝙ vixpauca et in ſuꝑficie tm̄ poteſt attingere. ita dicit̉ eocleſiaſces. viij. Intellexi ꝙ oīm operum dn̄i nullampoſſit homo ſcꝫ ꝑ ſeip̄m non adiutus a deo inuenirerātōnem. Nlā rōnem gubernatōnis et ordinatōishūanaꝝ reꝝ. qͣre iſte pauꝑ ille diues. cur iſte cecusnaſcitur ille mancus. cur duorum gemīorū vnusſtatim ſaluet̉ baptizatus. alter ſtatim mortuꝰ dānetur. et de alijs occultis diuinis iudicijs nullā ꝓpriamrōnem vel cauſam homo pt̄ inueſtigare. necꝑ cōſequeus diuinā eſſentiaꝫ comp̄hendere. Tūqꝫdato ꝙ homo ꝑfecte cognoſceret creaturas et rationes et ꝓprietates earū. tn̄ non poſſet ꝑfecte cognoſcere creatorem qualis eſt in ſeipſo. eo ꝙ nullacreatura ꝑ ſe nec omēs ſimul adequāt v̓tutem dei.Et ꝓpter hoc bn̄ dicit̉. ꝙ creature ſūt veſtigiuꝫ dequia ſicut veſtigiū ducit in cognitōneꝫ confuſā eiꝰcuiꝰ eſt. ita etiam creature ducūt in cognitōnē cōfuſam et imꝑfectā ip̄ius dei. Secūdo excludituidei comp̄henſio in futuro. ibi. et vſqꝫ ad ꝑfectū omnipotentem reꝑies id eſt comp̄hendes. q. d. nō. ꝙeius eſſentia a nullo intellectu creato comp̄hendipoteſt. licet em̄ beati deum videant infinitū alias nōviderent ſicuti eſt. niſi eum infinitū viderent. nontn̄ vident eum infinite. qꝛ hoc modo deus videt ſeipſum. Similit̓ licet beati videant deū totū. eo ꝙ cūdeus ſit ſimpliciſſimꝰ in eo non eſt dare ꝑtem quepateat et ꝑtem que lateat. tn̄ non vident deū totaliter id eſt om̄ibus modis quibꝰ deus eſt viſibilis.quia hoc modo ſolus deꝰ cognoſcit ſeip̄m. Vbiſciendū. ꝙ ſicut oculus nr̄ duplicit̓ impedit̉ ne realiquam cōprehendat. Primo ꝓpt̓ exceſſum qͣntitatis virtualis. ſicut non pt̄ comp̄hendere totū ſolem ꝓpter ſolis claritatem v̓tutem viſiuā excedentē Secūdo propt̓ exceſſum qͣntitatis dimēſionalisſicut non pt̄ comp̄hendere totam terraꝫ. ſed ꝑtemvidet et ꝑtem non videt. Intellectus aūt beati nonimpeditur a comp̄hendendo diuinā eſſentiaꝫ propt̓qͣntitatem dimēſiuā diuine eſſentie. eo ꝙ cū diuina eſſentia ſit ſimpliciſſima non eſt ibi dare ꝑtem q̄videat̉. et ꝑtem que a beato non videat̉. vt patetſupͣ. ſed impedit̉ intellectus bt̄i ne diuinā eſſentiaꝫcomp̄hendat propt̓ exceſſum qͣntitatis virtualis.ſcꝫ qꝛ diuina eſſentia qua deus a beatis cognoſcit̉.excedit lumen cuiuſcūqꝫ intellectus creati quo lumīe intellectus creatus eſt cognoſcitiuꝰ. vnde nōita ꝑfecte cognoſcitur diuina eſſentia ab aliquo intellectu creato. ſicut deus cognoſcit ſeip̄m vel ſicutcognoſcibilis eſt. Hec bt̄us tho. qͣrto ſcripto ſen.di. xlix. q. vtrum ſancti in patria videndo deū cōp̄hendāt deum. et in q̄ſtōnibus de veritate. q. viijarti. iij. Et contͣ gentiles li. iij. c. lv. ꝑ totum. et p̄cipue in fine capituli. Tercio ſubiungit̉ ratō devtroqꝫ. ibi. excelſior celo ⁊cͣ. Que verba exponūtqͣtuor modis. Primo em̄ on̄dit hic dei eſſentiaꝫeſſe infinitam ꝑ ſimilitudinem qͣtuor dinmēſionum.non quidē ꝙ diuina eſſentia qͣtuor dimēſionibus