Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

mentis intentōnetende. Et ſuꝑ illo verbo pͣs. adorate dn̄m in atrio eius ſancto gloſa ſic dicit. In atrio id eſt in dilatato et ſanctificato corde. gͦ adoratio dicit actum interiorē mentis vel in actōnem veldeuotōnem vel intentōneꝫ mentis ad diuina. Secūdo adoratō dicit affectꝰ attentōnem. qn̄ creatura ratōnalis totam ſe ſolicite donat deo vt ſuio pͥncipio et cauſe. et nominat̉ theoſebia id ē diuinꝰ cultus vel euſebia id eſt cultus bonꝰ. Illud em̄ coli dicitur cui ſtudioſe intendit̉. ſicut ager vel animusvel quidqͥd aliud ſit. Tercō adoratō dicit exterioris actus exhibitōnem. et ſic dr̄ ſeruitꝰ. qꝛ ſeruireeſt ex illa parte ex qua eſt ẜuilis actus. Vn̄ adoratio ẜm ꝙ eſt motus exp̄ſſus vel actus veneratōnisin corꝑe eſt in actu exteriori. et in hoc cōſiſtit adoratio latrie. ſcꝫ vt exhibeatur aliquid deo quod n̄ omni v̓tuti eius cōuenit. vt eſt exhibere aliqͥd deo ratōne debiti. quod eſt pͥncipium adoratōnis vt patꝫcapi. p̄cedenti. Hec bea. tho. iij. ſcrip. ſen. diſt. ix.arti. pͥmo. q. j. in cor. q. et in ſolū. ij. argū. Et alex. iij. ꝑte ſūme. q. xvi. arti. vtrum adoratō dicatactum interiorē vel exteriorem. iij. q. in cor. q. Exquibꝰ verbis patet quomodo differunt adorare. colere et ſeruire. Ꝙ adoratō eſt triplex. Ca. iij.Ecūdo circa adoratōnem nota qualiterdiſtinguit̉. Nam triplex eſt adoratō. ſcꝫlatrie. dulie. yꝑdulie. Primo em̄ adoratio latrie eſt quidam cultꝰ vel honor qui ſoli deo debetur. et hoc dupliciratōne. Prima eſt ex recogntōne impenſi beneficij. quale eſt ꝓductio ad eſſe velꝑfectio in eſſe. Secūda ratō eſt ex recognitōe maximi dominij quod indeo eſt in ſup̄mo gradū reſpectu oīs creatu̓e. ex debito aūt iſtoꝝ duoꝝ ē adoratōlatrie que nō eſt cōmunicabilis alicui creature. ſic̄etiam nec dei ſubſtātia vel natura. Sꝫ contͣ. Adoratro latrie debet̉ deo ꝓpter eius beneficia. ſed beneficia ſūt finita. qꝛ quidquid eſt ꝓdūctum et cōmūnicatum creature a deo eſt finitum. gͦ debet exhiberideo adoratō dulie et non latrie. Rn̄deo et dico. ꝙ ſicut in ſole eſt duplex actio. ſcꝫ qua agit et hec dicit̉lucere. et quaꝫ agit et hec dr̄ illuminare. Sic ī deoduplex actio eſt. ſcꝫ qua agit. et hec eſt idem qd̓ ſiaeſſentia vel cum ſtia eſſentia. et actio quam efficit. ſcreaturā. Prima ſcꝫ eſſentia qua deus agit eſt infinita. Secunda ſcꝫ actio quam deus efficit eſt finitaAdoratō gͦ latrie debetur deo ratōne potentie quaagit et non ratōne creature vel bn̄ficiētie quā ꝓducit. Et ideo licet dei beneficia ſint finita. tamen dantur a bonitate infinita. vnde beneficiū quod dat deus datur ex infinita bonitate dei. debitum aūt honoris ratōnem beneficij p̄cepti conſequit̉. non qͣꝫtum ſed ex qͣꝫto datur. Sicut patet luce. xxj. de vidua que nō poſuit in gazophilaciū niſi duo minūta. et tn̄ maiorem remuneratōnem habuit qmͣ quiplus portierūt. et ſic eſt hic. qꝛ honor infinitus debetur deo ratōne beneficij dei. quia ex infinita bonitateMoradiōdatur. Secundo adorātō dulie eſt quidam cul.tus vel honor qui creature debetur cōmuniter. et hͦratōne vel ex debito aliciuus maioris dignitatis cōmunicate et p̄cepte a deo. vt verbigra. Dignitas dominij ꝑ potentiam cōuenit pͥlatis. dignitas ſapientie doctoribꝰ. dignitas vero bonitatis conuenit ſāctis. ratōne quarū dignitatū debetur eis honor velreuerentia que dulia nominat̉. Sꝫ forte arguesꝙ dulia non ſit ſpecialis v̓tus diſtincta a latrīa taliratōne. Deo ꝑ creatōnem vel ratōne creatōnis debetur latria. dn̄o ratōne dominij debet̉ dulia. ſed īdeo idem eſt deus et dn̄s. gͦ dulia et latria idem ſūtRn̄deo ⁊ dico ꝙ ſicut religio per excellētiā dicitupietas inqͣꝫtum deus per excellentiam eſt pater: itaetiam latria per excelllentia dr̄ dulia. inqͣꝫtum deusexcellenter eſt dn̄s. non aūt creatura ꝑticipat potētiam creandi ratōne cuiꝰ debet̉ deo latria. ſicut p.ticipat potentiam ratōne cuius ſibi debētur duliaVnde attribuit̉ latria deo ẜm creatōnem que noncōmunicatur creature. dulia vero attribuitur deoẜm dominiū quod creature cōmunicatur. vt dicitbea. tho. ſcd̓a. ſcd̓e. q. ciij. de partibꝰ obſeruantie.arti. iij. in ſolū. pͥmi. argu. Tercō eſt adoratō q̄debetur vel exhibetur creature ſingulariter ratōneexcellentie ſingularis cōmunicate adeo. et talis eſtadoratō yꝑdulie. que ē dignior dulia. vtꝫ ſipͣ. ca. j.de humanitate chriſti. et de virgine ꝓut eſt materdei. Nā adoratō yp̄dulie eſt ſeruitus que nō ſoluꝫdebetur dignitati diuine ſed etiā creature vt vniteip̄i. In quo ſenſu rabanꝰ dicit. ꝙ caro chriſti adoranda eſt ſicut verbū. ſed nō omni ſpecie latrie. qͥnon adoramꝰ eam oīo ꝓſtrati in terrā. ſic vt credamꝰ ꝙ caro chriſti de nihilo nos creauit. vt ſacrificemꝰ ei ſicut deo. ſed adoramꝰ eam. qm̄ ꝑ ipſāredempti ſumus. Hec alex. iij. ꝑte ſūme. q. xvj. arti. vj. vt̓rū equali adoratōne adoretur deꝰ inqͣꝫtumdeus et inqͣꝫtum dn̄s. in ſolū. pͥmi et. ij. argū. et ibidem. arti. pͥmo. vtrū hūanitas chriſti adoret̉ adoratōne latrie vel dulie vel digniori adoratōe ſcꝫ yꝑdulie. in cor. q. Ꝙ vna adoratō debet̉ vni. alia alteri Ca. iiij.Ercio circa adoratōnem nota cui et quāliter impenditur. Cum em̄ ſit triplex adoratio. ſcꝫ latrie. dulie. yꝑdulie. vt patetcapi̓. p̄cedenti. non vnaet eadem q̄ exhibetur vniexhibetur vel debetur alteri. ſed alia vni alia alij. vtpatebit de ſingulis ꝑ exempla in omnibꝰ que adoratur. Nam iſta ſūt que alia et alia adoratōe a nobisvenerant̉ et ſalubriter adorant̉. ſcꝫ deus. trinitas.chriſtus. chriſti hūanitas. imago chriſti. crux chriſti. mater chriſti. et reliquie ſanctoꝝ Primo enimdeꝰ adoratur adoratōne latrie et nō dulie vel ypdūlie. vtꝫ ſupͣ. Vn̄ deū. vj. Dr̄m deum tuū adorabiset illi ſoli ſeruies ſcꝫ ſacrificiū offerendo. Secundo trinitas adoratur eadem adoratōne qua deus. ſadoratōe latrie tm̄ Nā in ip̄a ſūt tres ꝑſone ⁊ vnacen̄tia. q igit̉ in trinitate ē nu̓s vel diſcretō ꝑſonaꝝ