Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ipſa facit abſtinere propter finem quem oportꝫ. ſcꝫnon propt̓ gloriā ſuam ſꝫ propter gloriā dei. vt dicit bea. tho. ibidem. arti. j. in ſolū. iiij. argu. in fineNam et abſtinentiā et quidquid eſt in pt̄ate nr̄a tenemur referre in deum. propt̓ quod dicit apo. pͥme ad coꝝ. x. Siue manducatis ſiue bibitis vel aliud quid facitis omnia in gloriā dei facite. Qd̓ verbum intelligit̉ vel exponit̉ qͣtuor modis. ſcꝫ negatiue. poſitiue vel affirmatiue. reſpectiue. habitudīe Primo modo intelligit̉ negatiue. ſic. omnia ī gloriam dei facite. id eſt nihil contͣ gloriā dei facite. ⁊ſiue ſit p̄ceptum ſiue ꝯſilium eſt diſponens ad me Critū Secūdo intelligit̉ affirmatiue. ſcꝫ cum poſttōne actus. vt ſit ſenſis. omnia facite in gloria deiid eſt omnia que facitis facite nō contͣ gloriā deiet tunc ſiue ſit p̄ceptum ſiue ꝯſiliuꝫ eſt diſponensad meritū. Tercō mō intelligit̉ habitudine. omnia que facitis non actu ſed habitu vel aptitudinereferte in deū et facite ꝓpter deū. et eſt ſenſus ꝙ qͥdquid facit homo etſi non actu referat in deū tn̄ ſtiterrogaret̉ ꝓpter quid illud face̓t. tenet̉ vere rn̄deꝙ illud facit ꝓpter deū. et tunc habitū eſt p̄ceptumſed actu eſt ꝯſilium. Quarto modoẜm alios intelligitur ⁊ exponit̉ habitudine vel reſpectiue. ⁊ vocatur habitudo vel reſpectus finis ad actū vel econuerſo actus ad finem. vt ſit ſenſis. omnia ingloriā dei facite. vt omneꝫ actū bonū referamꝰ ad eūſemꝑ. ſcꝫ cum ꝯuertim̉ omnino ſuꝑ collatōnem a.ctus ad finem ad quē vis rōnabilis omnē actū bonum referre et ordinare debꝫ. et tunc eſt preceptū Quinto modo exponit̉. ſic. cum em̄ dr̄ omnia mngloriā dei facite. non intelligit̉ niſi de actibꝰ ordinabilibꝰ indeū qualia ſūt bona et indr̄ntia. non aūt demalis ⁊ venialibꝰ que non ſūt ordinabilia in deū. CVbi nota ꝙ duplex eſt debitū. ſcꝫ debitū oꝑis ⁊ debituꝫ facientis. ex debito oꝑis oꝑa iuſticie ſeu oꝑaſpūalia debent referri in deū. qd̓ exp̄ſſit ſaluator etdixit. math̓. vj. Attendite ne iuſticia veſtraꝫ faciatis cora hominibꝰ ⁊cͣ. Ex debito facientis debent referri alia oꝑa quoꝝ pͥncipiū eſt libeꝝ arbitriū. et hͨcum ꝯferimꝰ actōnes adfineꝫ pͥncipalē. qd̓ inſinuauit ſaluator cū dixit. math̓. vj Theſaurizate vob̓theſauros ī celo. et expoſuit theſaurū intentōeꝫ cordis. cū ſubiungit. vbi eſt theſaurꝰ tuꝰ ibi eſt ⁊ cortuū. Sꝫ forte q̄res. an ille qui vult comede ſolupropt̓ ſūſtentatōnem ⁊ liberatōnem nature mereatur. et videt̉ ꝙ nō. qꝛ ſuꝑ illud ad rō. vij. nō enimqd̓ volo hoc ago diſtinguit̉ triplex velle. ſcꝫ velle gͣtie. velle nature. velle culpe. Velle comede ſolū adſtiſtentatōꝫ nature eſt velle nature. velle aūt come.& propt̓ voluptatē que in cibo q̄ritur eſt velle culpevelle vero comede ad hͦ ꝙ in dei ẜuicio ſuſtentet̉ eſtvelle gr̄e. Sic̄ gͦ velle gr̄e eſt laudabile et velle culpevituperabile. ita velle nature ē indr̄ns Ex quo ſicpt̄ argui. ſi ratō voluntatē nature ſequitur in abtinendo vel comedendo nō merebit̉ nec demerebit̉Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ ſi aliquis comedit propt̓ libidinēAuidiademeretur. ſimiliter ſi aliquis comedit vt in dei ẜuicio ſuſtentet̉ meret̉. Si aūt aliquis comedit propter ſuſtentatōnem nature tm̄ nō meret̉ nec demeretur. qꝛ hoc eſt naturale ſcꝫ velle ſūſtentare naturāSed ſi ratō cōſiderat actū comeſtōis vt fine ⁊ obligatōnem quā debet deo. tenet̉ ip̄am actōnem ſcꝫcōmeſtōnis et finem et obligatōnem ordinare nonſolū ad iſtū finem. ſed ad ſuſtentatōꝫ nature propter deum. Hec alex. iij. ꝑte ſūme. q. xxxviij. arti.viij. de rectitudine intentōnis. vtrū omnes actōnes teneam̉ referre indeū. in cor. q. et in ſolū. argu. et infra. intentō. et infra ieiuniū de qͣtuor fructibꝰ ietunij. ca. qͥnto. Ꝙ accidia eſt culpabilis. vituꝑabilis. deteſtabibilis. et quare. Ca. j.Ccidia Circa accidiam conſideranda ſūt tria. ſcꝫ culpa ſeuviciū. ruina ſeu periculū. penaſeu ſtippliciū. Primo accidiaeſt culpa ſeu viciū. Eſt aūt accidia culpabil̓. vituꝑabiliſ. vitabilis ſeu deteſtabilis Primo accidia eſt culpabilis. quod dupliciter ꝓbo. ſcꝫ ratōne et ꝓhibitōne Primo ratōe. ſic. Sicut ſe habꝫ delectatō ita etiāet triſticia. ſed delectatō que eſt extra ordinē rōnisſicut illa q̄ eſt de eo quod eſt apparens bonū ⁊ veremalū eſt delectatō mala et culpabilis: vtꝫ infra. delectatō. gͦ ſimiliter triſticia que eſt de exiſtenti et vero bono et apparente et falſo malo eſt mala ⁊ culpabilis. Verbigr̄a. cum bonū ſpūale ſit vere bonū. triſticia que eſt de bono ſpūali eſt mala. ſed accidia ēq̄dam triſticia ſpūalis boni quale eſt bonū diuinuꝫideo accidia eſt duplicit̓ mala et ẜm ſe et ẜm effectū Primo em̄ accidia eſt mala ẜm ſuā radicem. eoꝗex ingͣtitudine et ꝯtemptu bonoꝝ ſpūaliuꝫ que qͥshabꝫ a deo triſticia cauſat̉. de his em̄ triſtam̉ q̄ qͣſimala vel vilia putamꝰ. Qn̄ caſſianꝰ in. x. li. de ſtatutiſ monaſterioꝝ ſic ait. Accidia ex hͦ ꝓuenit ꝙ ⁊liquis ingemiſcit ſe fructū ſpūalem non hr̄e. qꝛ ex īgratitudine ⁊ cōtemptu bona ſpūalia q̄ a deo habꝫqͣſi mala vel vilia reputat. nā ad humilitatem ſpectat vt homo propͥos defectꝰ ꝯſiderās ſeip̄m nō extollat. ſed ꝙ homo bona ſibi diuinitꝰ data cōtēnethoc ſpectat ad ingͣtitudinē et cōtemptū. ex quibꝰſpūalis circa diuina ei redūdat triſticia. ⁊ ſic ſequtur accidia. Vn̄ dania. ſic ait. Accidia eſt q̄dā triſticia animū aggrauans. que ſcꝫ ita depͥmit animūhomīs vt nihil eī agere libeat. Vnde accidia importat quoddā tedium et quendā torpore mentis bo.na ſpūalia negligentis inchoare et operari. Secūdo ꝙ accidia ſit peccatū ꝓbatur ex ꝓhibitōne.ſic. Illud quod interdicit̉ in ſcriptura ſacra ē peccatum. ſed accidia ꝓhibetur. ecͣci. vj. vbi ſic dicit̉Subijce humerum tuum et porta illam. id eſt ſpiritualem ſapientiā et non accidieris in vinculis eiꝰIta ꝙ quadrupliciter eſt ꝓbatum ꝙ accidia ē peccatum. ſcꝫ ratōe. origine. oꝑatōe. ꝓhibitōe. vtꝫ.