Ca.IX

a qui alligati ſunt īflumine mab gno euphrate. Et ſoluti ſuntquattuor angeli qͥ parati erātin horam et diem ⁊ menſem ⁊annum: vt occiderent tertiam

f partem hominū. Et numerusequeſtris exercitus/ vigie̓s mih lies de̓na milia. Et audiui nuk merū eorū. Et ita vidi eqͦs inlviſone ⁊ qui ſedebāt ſuꝑ eos

Poſt hęc vidi quattuor angelos ſtantes ſuꝑ qͣttuor angulosterrę ⁊cͣ. Iſti in temꝑe ſextę tubę accipient poteſtatem magisnocendi: quia minus refręnabunt̉. a ¶ Qui alligati ſuntin flumine magno euphrate: id eſt in baptiſmo eorūpoteſtas debilitat̉. Exo .xv. a. Equū ⁊ aſcenſorē eiꝰ deiecit inmare: vl̓ in cruce dn̄i. Itē euphrates interp̄tat̉ humꝰ vl̓ puluerulentus vl̓ frugifer aut creſcens: et ſignificat amatores ſęculi: qui in humo et puluere: id eſt carnis delitijs ⁊ poſſeſſionibus terrenis creſcentes ſunt et frugiferivel eſſe deſiderant: īquorum cordibꝰ omnia dęmonū generaper prauas concupiſcentias inhabitant:adhuc tn̄ ligāt̉ ī eis:quia malis nōdū ꝑmittitur aperte deſęuire in bonos: qd̓ tn̄ fiet illo tempore ⁊ ſicſoluentur dęmones. Mali autē dicuntur flumen: quia multiſūt: quia fluidi: quia impetuoſi: quia tandē decurrent in mare ęternę amaritudinis. Ecc̄j. j. b. Omnia flumina intrantmare. b Et ſoluti ſunt quattuor angeli: id eſt ſoluentur tēpore ſtatuto ⁊ p̨̄finito a deo. Moralit/ quattuor angeli ligantur: quando homines pręcepta cuſtodiūt ⁊ ad ſacramenta accedunt ſed ſoluunt̉ quando homines excōmunicant̉.Eſa. vj. c. Excęca cor populi huiꝰ ⁊ aures eiꝰ aggraua ⁊ oculos eius claude ne forte videant oculis ſuis ⁊ auribꝰ audiant.c ¶ Qui parati erant. Hic oſtendit̉ conatus dęmonum/ etqͣꝫdiu durabit. Et notat̉ hic diligentia eoꝝ ad malū: quia ſtatim vt ſoluti ſūt/ dicitur: qui parati erāt. Similiter. sͣ. eodē. a.quia vt data eſt clauis putei abyſſi: ſtella quę de cęlo cecidit:ſtatim aperuit ipſum: Dicit ergo: Qui parati erāt in horam ⁊ diem ⁊ menſem ⁊ annū: id eſt in omni parte diei ⁊menſis ⁊ anni ſine interpolatione/ ſine termino. q. d. non eſt inter partes horę diei menſis ⁊ anni in quo nō ſunt parati. Uein his noībus exprimit̉ tempus ꝑſecutiōis vt per horam dimidius ānus ſignificetur: per alia tria tres āni p̨̄cedentes creſcēdo ſic̄ ⁊ creſcet ꝑſecutio. q. d. tribus ānis ⁊ dimidio durabitpoteſtas ſolutiōis eoꝝ. Vel ẜm Glo. Proceſſꝰ ⁊ qͣlitas ꝑſecutiōis ī his ꝟbis notat̉: per horam initiū perſecutiōis: per diēproceſſus: per menſem profectus: per ānū multiplicatio. Creſcet enī ſemper perſecutio: ſęuiet enī magis diabolus ſciensꝙ modicū tempus habebit. d ¶ Ut occiderent. Hic oſtēdit̉ ꝓfectꝰ. Profecti dico e ¶ Ut occiderēt tertiam partem hoīm/ Prius morte culpę ⁊ tandem gehennę. Tertiāpartē vocat hic fideles: quos ſūmopere laborabūt ſeducereſed non pręualebūt. Vel Tertiam partem/ vocat malosęternę damnationi deſtinatos: ī his poteſtatē habebūt. sͣ. viijb. Tertia pars terrę combuſta eſt: et tertia pars arboꝝ cōcremata eſt. f ¶ Et numerꝰ equeſtrꝭ. Hic det̓minat numerūequitum tam diaboli qͣꝫ dei ẜm vnam expoſitionē: vel ẜm aliam tm̄ dei. Per vigies milies/ ſignificant̉ illi qui qͥnqꝫ ſenſus ſuos conuertunt in res iſtas materiales quę ſunt ex quattuor elementis/ vl̓ in quattuor partibus mūdi. Et dicunturmille: quia iſte numerus eſt cubicus: et habet tres dimenſiones: decies decem decies/ faciunt mille: et iſti peccant in deum/ in ſe/ ⁊ proximum. Per dena milia ſignificant̉ ſancti quiſeruant decalogum et habent in ſe triplicem dimenſionē charitatis ad ſe .ſ. ad proximū ⁊ ad deum. Sed quęritur hic quare malos ſignificet per aduerbia: ⁊ bonos per nomina? Sol̓.In hoc ſignificat ꝙ malum per ſe non ſtat: ſed caleſcit in bono: vt malum culpę in actione: malum reatus in anima. Et notandum ꝙ ponitur numerus ſignificans ⁊ non numerꝰ numerans: quia finitus numerus ponitur hic pro infinito. Vndeiſte numerus/ vigies milies/ non numerat exercitus vl̓ angelorum vel dęmonū: ſed ſignificat tm̄: plures enī ſunt qͣꝫ perhunc numerum exprimātur. Et hęc eſt cauſa huius: quia cūiſte liber ſit de reuelatione facta ad ędificationē eccl̓ię: ⁊ numerus numerans non eſt ad ędificationem: ſed numerus ſignifi-

cans: propter hoc ponitur hic numerus ſignificans non numerans. Sed adhuc quęritur hic quare duplicatur numerusmalorum reſpectu numeri bonorum? De malis enī dicit̉ vigies milies: de bonis tm̄/ dena milia. Sol̓. quia malumē multifariā .ſ. ẜm ſuperfluitatē ⁊ diminutionē: bonū ꝟo vnomodo: vnde virtus in medio. Hęc expoſitio eſt ẜm Glo. quętn̄ modica eſt ⁊ ideo obſcura. Quidam tn̄ dicunt ꝙ per vigies milies ſācti veteris teſtamēti intelligūt̉. Per dena milia: ſācti noui teſtamēti qͥ legē implentſpūalit̓ abſoluti a timore. Sācti enī veterꝭ teſtamenti īplebāt legalia: ⁊ tn̄ ītelligebāt ſpūalit̓ q̨̄ ꝑtinebāt ad nouū teſtamētū. Et hi dicūt ꝙper numerum bonoꝝ numeratum hic numerat̉ numerus malorū. Et hͦ eſt quia malum non habet eſſe niſi in bono ⁊ ꝑ aduerbia deſignari dicūt ſāctos veterꝭ teſtamēti: qꝛ ipſi nihil habebant veritatis niſi ſub figuris. Alij dicunt ꝙ per vtrūqꝫ numerum deſignātur boni. Per vigres milies/ ſācti noui teſtamenti: quia aliqua pręcępta legis et ẜm litteram ⁊ ẜm ſpiritalem intelligentiam ſeruant: quia in vicenario duplex obſeruantia ⁊ in millenario perfecta ſignificat̉ iuſticia. Per denamilia/ ſancti noui teſtamenti: qui legem ad litterā vtpote futuroꝝ vmbrā obſeruabāt ſignificāt̉. Et qꝛ cōtra vtroſqꝫ bellūhabuit diabolus: propter hoc per hos terminos intelligunt̉numerari exercitus dęmonū ⁊ etiam equitum ⁊ equorū. Sūtenī equites diaboli ⁊ equi homines praui. Dicit ergo: Et numerus equeſtris exercitus dęmonū ⁊ ſuorum equorūerat. g ¶ Uigies milies .i. ſignificatꝰ ꝑ hos numeros ⁊ nōp̨̄ciſe ꝑ hos numeros numeratꝰ: vnde infinitū ꝓ finito ponit̉et econuerſo. f ¶ Numerꝰ equeſtris exercitus/ dei tamhoīm .ſ. qͣꝫ angelorum. h ¶ Dena milia: id eſt ſignificatuset non numeratus per hos numeros. Hęc autem expoſitio d̓vtriſqꝫ .ſ. ⁊ de bonis ⁊ de malis exercitibus ſumitur ex hoc ꝙdicit: Numerus equeſtris: non addit nec dei nec diaboli. Sed adhuc quęrit̉: qͣre poſt numeꝝ maloꝝ ponit h̓ numeꝝbonoꝝ: maxime cū hic agat d̓ malis ꝑ totā alterā ꝑtē p̄cedētē⁊ ſequētē ſcpͥturę? Sol̓. Propt̓ tria. Primo ne viſa multitudine malorum deſperarēt ſācti ſicut helſęus puero ſuo timēti etquaſi deſperanti cum videret a multitudine ſyrorū obſeſſamſamariam: dixit: noli timere quia plures nobiſcum ſunt qͣꝫ cūillis. Et per orationē heliſęi dn̄s aperuit oculos pueri: et vidit ꝙ mons erat plenus equorum ⁊ curruum igneorum in circūitu heliſęi. iiij. Regꝭ. vj. d. Item ſecundo vt conſolent̉ boni: quia etſi ſoluentur dęmones tunc non tn̄ omnino permittent̉ facere qd̓ volent: ſed ꝑ bonos angelos electorum animęſeruabuntur ⁊ mali refręnabunt̉: ſicut dicetur. jͣ. proximo. Etpropter hoc poſt malos fit mentio de bonis. Item tertio: nequis bonus qui tunc ſtabit in fide firmus ⁊ ſtabilis poſſitpręſumere ſe ſolum inter preſſuras bonum eſſe: Propter hocpoſt malorum multitudinem oſtenditur ⁊ multitudo bonorū.et ſi non tanta quanta malorum: Sicut dictū eſt helię dicentidn̄o: Derelictꝰ ſū ego ſolus: Adhuc derelinquā mihi in iſraelſeptem milia virorum quorum genua non ſunt curuata antebaal. iij. Regꝭ. xviij. d. Qd̓ apoſtolus. Roma. xj. a. per pręteritum recitat dicens. Reliqui mihi ſeptem milia virorum.non curuauerunt genua ſua ante baal. i ¶ Et audiui numerum eorum: id eſt intellexi quid ille eorum numerus ſignificaret. k ¶ Et ita vidi equos ī viſiōe eſſe: ſic̄ equitesid eſt ẜm numerum equitum/ vidi numerum equorum vel bonorum .ſ. vel malorum. l¶ Et qui ſedebant. Hic agit d̓armatura iſtorum equitum. Sed cum duplex ſit armatura:Una quidem ad impugnandum ⁊ alia ad muniendum. Quęritur hic: qͣre de illa q̨̄ eſt ad vulnerādū nō tangit h̓: ſꝫ tm̄ de altera? Sol̓. Quia diabolꝰ vulnerare n̄ pōt hoīem niſi volentē.vt dicit Gregꝰ. Et qͥ ſedebāt ſuꝑ eqͦs .ſ. id ē hoīeſ prauos.¶ Habebant loricas/

B

Ppualtet