Ca.III

a Cum igitur hęc oīa diſſoluēbda ſint/ qͣlēs oportet vos eſſec in ſctīs ꝯuerſationibꝰ ⁊ piētatibꝰ expectantes et ꝓperātesſꝫ in aduentū diei dn̄i pe̓r quēhͦ cęli a̓rdentes ſoluentur ⁊ ēlekmēta ignis ardore tābeſcent.

ꝯcordia elemētoꝝ. Sicut gͦ mō eſſet indecēs: multo fortiꝰ tūc.Dices forſitan ꝙ duo q̨̄ manerēt adinuicē haberēt ordinationē ⁊ colligantiā: ⁊ ita nō eſſet indecentia. Cōtra dicit Boetiꝰ.Qui numeris elemēta ligas .i. ad ſil̓itudinē ⁊ ꝓportionē numeroꝝ: ſed in numeris ſic eſt ꝙ duo ſolidi nō poſſunt ꝯiungi vnomedio. Verbi gr̄a: octo ⁊ vigintiſeptemſunt numeri cubiti ⁊ ſolidi qui duobꝰ numeris ꝯiungunt̉: duodecim qͥ ſe habet agocto in ſexquialtera ꝓportione: ⁊ decemet octo qui ſe habet ſimiliter ad vigintiocto: in ſexquialtera proportione: duodecim aūt in nulla ꝓportione ſe habet advigintiſeptem nec decem et octo ſe habet in aliqua ꝓportione ad octo: nec ē alius numerꝰ int̓ iſta duo qͥ ſe habeat in ęqͣliꝓportione ad illa duo: gͦ ad hoc ꝙ ꝯiungant̉/ duo media exigunt̉: ſed duo plani numeri poſſent vnoſolo medio ꝯiūgi: ſicut nonus ⁊ quartus vno medio ꝯiunguntur .ſ. ſenario qui ad vtrūqꝫ ſe habet in ſexquialtera ꝓportiōeergo cū qd̓libet elemētū ſit ſolidū ⁊ cubitū: habet em̄ ęt̓nā dimenſionē cū ſit corpus cuius nō poſſunt eſſe tm̄ duo elemēta:nec tm̄ etiā tria: quoꝝ vnum eſſet mediū duoꝝ: qꝛ illa vno medio tm̄ nō poſſūt ꝯiungi. Patet gͦ ꝙ duo nō poſſūt cōſumi ẜmeēntiā. Si dicas ꝙ ẜm qͣlitates. Cōtra mediātibꝰ illis ꝯiūgūt̉inuicē: gͦ ſi deſtruant̉ deſtruet̉ ordinatio eoꝝ ⁊ ꝯiūctio. ItemGlo. ſuꝑ. j. Corꝭ. vij. Ip̄a ſub̓a eas qͣlitates habebit quę corporibꝰ immortalibꝰ mirabili mutatione cōueniūt: gͦ habebūtqualitates. Propt̓ hoc q̨̄rit̉ quō habebūt illas qualitates: qꝛmutabilis ad immutabile nulla eſt ꝯueniētia: ſꝫ ille qualitateserunt mutabiles vt dicit Glo. gͦ nō ꝯueniēt corporibꝰ immortalibꝰ: cuius ꝯtrariū dicit Glo. illa. Itē in fine dicit Glo. p̨̄dicta: qꝛ ſub̓a nō perit/ ſꝫ qualitates: ⁊ prius dixerat ꝙ habebaqualitates mirabili mutatione ꝯueniētes corporibꝰ īmortalibus: gͦ videt̉ ſibi ꝯtradicere. Propt̓ hoc dixerūt aliqui ꝙ nullum elemētoꝝ ꝯſumet̉ ẜm eēntiam. Sed cū dicit Glo. ꝙ duoex toto cōſumet: intelligendū eſt ex toto .ſ. ẜm oēs ſui partes.pͥmas infimū .ſ. ſup̄mū ⁊ mediū: aliqͥd de eis ꝯſumet: Sꝫ ꝯtraeos eſt ꝙ ignis ẜm ſui ſupremū non ꝯſumet̉: nec terra ẜm ſuinfimū. Pręterea textus qͥ dicit. Nouos cęlos ⁊ nouam terrāẜm ꝓmiſſa ipſiꝰ expectamꝰ ⁊cͣ. eſt ꝯͣrius illis: gͦ adhuc redit ꝙignis ⁊ aqͣ ex toto ꝯſument̉/ ⁊ alia duo innouabunt̉. Propt̓ hͦdicūt alij ⁊ videt̉ meliꝰ ꝙ oīa elemēta manebūt ⁊ ẜm ſub̓am/⁊ ẜm qͣlitates: tn̄ qͣlitates nō manebūt īqͣꝫtū ſūt agētes vel patiētes: ſed inqͣꝫtū ſūt vnū: illud qd̓ dic̄ alia Glo. duo in meliorē reſtituet faciē: et alia q̨̄ dic̄ ex toto ꝯſumet: vtrūqꝫ cōuenitoībꝰ elemētꝭ: qꝛ oīa ẜm qͣlitates ⁊ ſub̓am manētia in meliꝰ mutabunt̉. Sꝫ qͣre dicit hͦ de duobꝰ .ſ. igne ⁊ aqͣ: ꝙ ex toto ꝯſumētur ⁊ nō de alijs. Sol̓. Hoc dic̄ nō ꝑ ꝓprietatē: ſed ꝑ appropͥationē: qꝛ cū ignis ⁊ aqua habeāt qualitates actiuas: minus videtur ꝙ debeāt ꝯſumi/ ⁊ tn̄ cōſument̉ inqͣꝫtum ſunt agentes:⁊ ꝑ hoc patet ꝙ ⁊ alioꝝ qualitates cōſumunt̉/ non ẜm qd̓ ſūtſꝫ ẜm ſuos actꝰ qͦs mō habēt. Un̄ qd̓ iſtis attribuit̉ ꝑ appropriationē qͣſi ꝑ locū a minori: patet ꝙ cōuenit alijs. Similit̓ hͦqd̓ dicit ꝙ duo reſtituet in meliorē faciē .ſ. terrā ⁊ cęlū: hoc dide illis ꝑ appropriationē: ⁊ ꝑ locū a minori ſil̓r ꝯuenit alijs: etſic patet ꝙ quattuor conſument̉ ⁊ quattuor in meliorē fortnāmutabunt̉. Alij dicūt ꝙ Glo. loquunt̉ hic opinando: ⁊ ſi quęſunt ꝯtrarię loquunt̉ ſil̓r opinando. Nec eſt multū curandū ſiſibi cōtradicūt auctores in eis in quibus nec fides nec moresboni lędunt̉: Sic gͦ ſoluta ſunt oīa. Sequit̉. a CCū igit̉ hęcoīa. Hęc eſt ſecūda pars in qua monet eos vt ſe ita p̄parentvt ſecure expectēt iudicium. In hac parte ſic ꝓcedit. Primooſtēdit quales debemus eſſe ad hoc ꝙ ſecuri poſſimus diem illum expectare. Secūdo ꝓpter quid debemus eſſe tales: ibi:Per quē cęli. Tertio qualiter debemus ip̄m expectare ibi:Propt̓ qd̓ chariſſimi. Quarto ꝙ ſic faciendū eſt oſtēditauctoritate pauli: ibi: Sicut ⁊ chariſſimꝰ ⁊cͣ. Quinto ⁊ vltimo monet eos vt ſe cuſtodiāt ne decidāt ab hac veritate: ibi:Uos igit̉ frēs ⁊cͣ. Dicit gͦ. Cū igit̉ hęc: qͣſi qꝛ cito venietiudiciū vel ſubito: qꝛ hora qua neſcimus. Igit̉ cū hęc oīa-

elemēta .ſ. diſſoluenda ſint/ vt diximus. b ¶ Quales oporteat vos eē in ſctīs ꝯuerſatiōibꝰ: qͦ ad voſipſos .ſ. vt corde ſimul ⁊ corꝑe ſitis ad dn̄m ꝟſati. j. Pet̓. j. c. Vt ⁊ ip̄i in om̄iꝯuerſatiōe ſctī ſitꝭ. c. . Et pietatibꝰ: qͦ ad cultū dei ⁊ ſubſidiūꝓximi. Vos dico/ d. ¶ Expectates/ ꝑ fidem ⁊ ſpem. Spesem̄ eſt expectatio futurę btītudinis. Eſa.xxx. d. Btī oēs qͥ expectāt eū. e ¶ Et ꝓperātes: ꝑ bonā oꝑationē. f ¶ In aduētū diei dn̄i: qͣſi ml̓tū vos oportebiteſſe bonos. Properātes: qͣſi via lōgaeſt/ ⁊ dies ſūt pauci: qꝛ ad magna eſt vocati: qꝛ iam diu expectati: qꝛ deſiderati.Item ne ſitis excluſi. Cantꝭ. ij. d. Surgepropera amica mea. Sed quare loquiturillis de die iudicij in quo illi viuentes eſſenon debebant reperti? Sol̓o. Hoc dicitqꝛ erāt int̓ eos hęretici qͥ d̓ hoc male ſētiētes eos decipiebāt:reddit eos cautos: vt ſic futurū credāt. Eſt em̄ articulꝰ fidei d̓iudicio futuro.Per quē. Hic on̄dit ꝓpt̓ qͥd oportet eē inſanctis ꝯuerſatiōibꝰ ⁊cͣ. Quia ꝓpt̓ duo .ſ. ꝓpt̓ iudicij horrorē:ibi: Per quē. Et ꝓpt̓ dn̄i ꝓmiſſionē ꝯſequēdā: ibi: Nouosꝟo cęlos ⁊cͣ. Quia ille dabit ſctīs. Dic̄ gͦ Per quē. Dixi īaduentu dn̄i: Per quē aduētū/ ſcꝫ h ¶ Celi ardētes ſoluent̉ .i. aer. Et nō ſolū aer: īmo i ¶ Et elementa/ cętera .ſ.k ¶ Tabeſcēt ardore ignis/ faciē iudicis p̨̄cedētis. Sꝫ qͥdeſt ꝙ dicit ꝑ quē: immo videt̉ ꝙ deberet dicere in qͦ cęli ardētes ⁊cͣ. Sol̓o. Prima dies erit menſura incēdij: vel qͣꝫtum durabit illa dies/ durabit incēdiū: tn̄ hͦ nō dicūt Glo. ſꝫ dicūt oppoſitū. Vel pōt dici: qꝛ forte tūc nō erit ſol lucēs ſuꝑ t̓rā: ſꝫ ardēs. Et videt̉ hoc ꝑ hoc ꝙ dicūt aliqͥ ꝙ oīa corꝑa ſuꝑcęleſtiatūc conueniēt in effectu calidi: ẜm etiā ꝙ dicit Augꝰ. ꝙ mundus ꝯflagratione oīm mūdanoꝝ igniū ꝑibit: et ꝓpt̓ hoc dicitPer quē ⁊ n̄ in qͦ. Vel li ꝑ quē refert̉ ad hūc genitiuū dei.Itē qͥd ē ꝙ dicit Cęli ⁊cͣ. Aut loquit̉ de cęlo empyreo: autde aereo. Videt̉ ꝙ de cęlo empyreo: qꝛ ſic̄ terra ꝓpt̓ pctā hominū in ea habitantiū debet purgari: ſicut cęlū vbi āgeli peccauer̄t: ⁊ vbi eadē cauſa idē effectꝰ: gͦ purgabit̉ cęlū empyreū:⁊ ſic videt̉ ꝙ ītelligit d̓ illo. Cōtra Iob xxxvij. c. Tu forſitancū eo fabricatꝰ es cęlos: qͥ ſolidiſſimi qͣſi ęre fūdati ſt̓? Ex hͦ videt̉ ꝙ n̄ indigēt purgari: Ergo videt̉ ꝙ d̓r hͦ de cęlo aerio. Sꝫſi hͨ: mala videt̉ eē copulatio: Aer em̄ ē vnū ex qͣttuor elemētis. Sol̓o. Cęlū empyreū diuina bonitate fundatū eſt ⁊ ſolidatū ⁊ nō ꝓpria natura. Vn̄ Plato. in Timęo Dij deoꝝ: oꝑaqͥdē mea qͦꝝ opifex ego ⁊ pr̄ ſū: natura qͥdē diſſolubilia: ſꝫ volūtate mea indiſſolubilia. Cęlū gͦ empyreū purgatione nō indiget: qꝛ nūqͣꝫ ibi fuit habitatio pctōꝝ: ſꝫ qͣꝫcito peccauit angl̓stamcito cecidit. Sed t̓ra eſt habitatio pctōꝝ: ⁊ ꝓpt̓ hͦ indigetpurgatione: maledicta em̄ fuit in oꝑe ade: Gen̄. iij. c. Vbi loquit̉ de aere/ nec eſt copula mala: qꝛ ꝑ cęlū ſupponit̉ aer: perelemēta/ alia tria. Sꝫ cū vnus ſit aer/ qͣre d̓r in plurali et cū deterra loquat̉ pͥus in ſingulari. Itē qͣre aer d̓r cęlū. Sol̓o. Adpͥmū. Pluralit̓ d̓r ad īſinuādū ꝙ nō ē purū ſic̄ cęlū empyreū.Itē cęlū d̓r ꝓpt̓ ſui raritatē: ꝑ quā lumē induit materialit̓: qꝛex ſe lumē non habet. Poſtea q̨̄rit̉ de hoc qd̓ dicit ꝙ elementa tabeſcent ardore ignis: quis eſt ille ignis: aut elementumaut aliud? Si elementum: hoc non videtur: quia dicit Glo.ꝙ ille ignis aſcendet intantū qͣꝫtum aſcendit aqͣ diluuij: ſed ſieſſet elementū oporteret ꝙ deſcenderet. Itē alia Glo. Moxabeūte igne gratiorem reſumet ſpeciē: gͦ ille ignis abibit: ſedignis elementū nō abibit. Itē oēs qͣlitates elementares purgabunt̉: ſꝫ ignis elemētū nō habet ꝯtrarietatē ad oēs illas: gͦignis ille nō erit elemētū. Quid gͦ erit? Et videt̉ dicere Augꝰ.ꝙ iudiciū ſiue purgatio illa fiet cōflagratione oīm mūdanorū igniū: ſic̄ factū eſt diluuiū cōmixtione oīm aquarū. Et cōſtat ꝙ de igne elemēto nō intelligit: qꝛ ille nō eſt niſi vnꝰ ignisPropter hoc dicūt quidā ꝙ corꝑa ſuꝑceleſtia creata fueruntſic: vt aliqn̄ cōuenirēt in naturā humidi: ſicut fuit in diluuio:⁊ aliqn̄ in naturā vel in effectū calidi cōuenientiſſimo tꝑe ẜmnaturā. Et hoc videt̉ poſſe haberi ex ꝟbis p̨̄miſſis Augꝰ. Sꝫſi hoc ē verū ⁊ diluuiū fuit naturale: ⁊ iudiciū ꝑ ignē erit natuI rale. Item ẜm

B

m