EpiſtoleadRomanos
a Non eſt em̄ regnū dei eſca etb potus: ſꝫ iuſticia ⁊ pax ⁊ gau̓cdiū in ſpūſancto. Qui em̄ ī hͦſeruit chriſto/ placet deo: ⁊ ꝓIbātꝰ eſt hoībꝰ. Itaqꝫ q̨̄ pacisẜ ſūt ſectemur: ⁊ q̨̄ ędificatiōis
k ſūt/ īuicē cuſtodiamꝰ. Noͣli ꝓpter eſcam deſtruere opꝰ dei.Oīa qͥdē ſūt mūda: ſꝫ malū ēhoī qͥ ꝑ offendiculū māducat.nn Boͣnū eſt nō manducare carnē ⁊ nō bibere vinū: neqꝫ in qͦ
tiles nō diſtinguūt int̓ cibos/ dicebāt: leccatores ſūt/ nihil credūt: ⁊ ē huiꝰ pͥma cā qͣre ſcādalizāt̉. a Nō eſt em̄ regnū.Hęc ē ſcd̓a cā. .i. regnū d̓i n̄ acqͥrit̉ ꝑ cibū vl̓ potū. Glo. Nō em̄ciboꝝ vſus ⁊cͣ. bGaudiū ī ſpūſctō .i. d̓ donis ſpūſſctī hilarit̓ ⁊cͣ. gr̄arūactiōe accipiēdo: vl̓ .i. aūſctō. c Qui em̄. Bn̄dico ꝙ iuſticia vr̄ a ⁊cͣ.⁊ ē cauſa regni. d¶ Qui em̄ ſeruit: inhis tribꝰ chriſto. e¶ Palcet d̓o: ꝑ gaudiū ī ſpūſctō. f Etꝓbatꝰ .i. approbatꝰMoībꝰ: ẜm iuſticiā ⁊ pacē. h ¶ Itāqꝫ. Redit ad pͥncipale remotꝭ cauſis iudęoꝝ: ꝓ qͥbꝰ pax īpediebat̉: ⁊ īuitat ꝯcludēdo ex p̨̄dictꝭ ad pacē. ¶ Edificatiōis .i. ꝯfirmatiōis ī bono.l Opꝰ d̓i. Glo. ꝑ offēdiculū ſcādalizādo ꝓximū. Nota Glo.nō ꝓpt̓ porcū ⁊cͣ. Si em̄ ꝓpt̓ cibū ⁊cͣ. On̄dit ꝙ ꝓpt̓ abſtinētiā nr̄aꝫ n̄ debemꝰ fr̄es nr̄os ſcādalizare. Nō ẜm charitatēābulas. j. Corꝭ. x. g. Si qͥs aūt dixerit: hͦ īmolatū ē idol̓: nolite māducare ꝓpt̓ illū qͥ īdicauit .i. ne iſte credat ꝙ ī honore idoli māducetꝭ. Noli cibo tuo illū ꝑdere ꝓ qͦ chriſtꝰ mortuus eſt. j. Corꝭ. viij. c. Si em̄ qͥs viderit. eū qͥ habet ꝯſcīam.a ¶ Nō eſt regnū dei eſca. j. Corꝭ. viij. c. Eſca em̄ nos nōcōmēdat deo. Augꝰ in. iij. li. de doctrina chriſtiana. Fieri em̄pōt vt ſine aliqͦ vitio cupiditatꝭ vel voracitatis p̄cioſiſſimo cibo ſapiēs vtat̉: inſipiēs aūt fetidiſſima gulę flāma inardeſcat:⁊ ſaniꝰ quiſqꝫ maluerit more dn̄i piſce veſci/ qͣꝫ lenticula moreeſau nepotꝭ abraę: aut hordeo more iumētoꝝ: nō ꝓpt̓ea ꝯtinētiores nob̓ ſūt pleręqꝫ beſtię: qꝛ vilioribꝰ alunt̉ eſcꝭ: nā in oībꝰhmōi rebꝰ n̄ ex eaꝝ reꝝ natura qͥbꝰ vtimur/ ſꝫ ex cā vtēdi ⁊ mōappetēdi vel ꝓbādus vel īprobādꝰ eſt: ſupple hō. b ¶ Sed iuſticia ⁊ pax ⁊ gaudiū ⁊cͣ. eſt regnū dei .i. cauſa cōgregādicū deo. His tribꝰ ordinauit nos ad ꝓximū: cōtra tria qͥbꝰ nosmale habemꝰ ad eū. Primū eſt nō reddēdo qd̓ ſuū eſt: ſecūdūin auferendo qd̓ ſuū eſt: tertiū ꝟo imꝑtiēdo qd̓ ſuū ē. Iuſticiareddimꝰ ei qd̓ ſuū ē: pace nō auferimꝰ: gaudio cōicamꝰ. Hęhabent̉ in tribꝰ p̨̄cęptꝭ Matth̓. vij. b. Quęcūqꝫ vultis vt faciant vobis hoīes ⁊cͣ .i. reddite eis qd̓ ſuū eſt. Tob̓. iiij. c. Nō facias alij ⁊cͣ .i. nō auferas ei qd̓ ſuū eſt. Itē Leuitꝰ. xix. d. Diliges ꝓximū tuū ſic̄ teip̄m .i. ſic̄ vis tibi cōicare tua: ſic cōmunica ꝓximo. e ¶ Placet deo ⁊ ꝓbatꝰ eſt hoībꝰ: ſicut moyſes de qͦ Ecc̄i. xlv. a. Dilectꝰ deo ⁊ hoībꝰ moyſes. h. ¶ Itaqꝫquę pacꝭ ſūt ſectemur: qꝛ Matth̓. v. a. Btī pacifici. PsInqͥre pacē. Et alibi. In pace factꝰ ē locꝰ eiꝰ .i. in hoībꝰ pacificis. Heb̓. xij. d. Pacē ſeqͥmini cū oībꝰ: i. Et q̨̄ ędificatōisſūt/ ꝟbo ⁊ exemplo boni oꝑis. iij. Regꝭ. v. d. Biblij p̨̄ꝑauerūt ligna ⁊ lapides ad ędificādū domū dei. Biblij interp̄tant̉litterati vel librarij a libra. Hi ſūt p̨̄cipue p̨̄dicatores qͦꝝ ꝟba⁊ oꝑa debēt eſſe librata: ⁊ tūc cedūt ī ędificationē alioꝝ. Sꝫ ꝑꝯtrariū dicit̉ de eis in Psͣ. Quaſi in ſylua lignoꝝ ſecuribꝰ exciderūt ianuas ⁊cͣ. Aggei. j. b. Aſcēdite in mōtē .i. in ꝯuerſationis eminētiā: portate ligna ⁊ ędificate domū. k ¶ Noli ꝓpt̓eſcā deſtruere opꝰ dei .i. gr̄am ī ꝓximo. Qd̓ ſignificatū fuit. ij. Machab̓. vj. d. Eleazarꝰ cogebat̉ comedere carnē porcinā/ ſꝫ noluit: ⁊ delatę ſūt ei carnes licitę ab inimicis ſuis/ vt abalijs credet̉ comedere illicitas: ⁊ ſic euaderet. Qui rn̄dit: Nōem̄ ętatē noſtrā ⁊cͣ. Vtinā a multꝭ licitꝭ ſic abſtinerēt theologi.m ¶ Bonū eſt nō māducare carnē. Scādalū oriebat̉ int̓romanos: qꝛ qͥdā indifferent̉ oīa comedebāt corā alijs: ⁊ quiaalij diſcernebātin ſcādalū illius qͥ habet. Itē teneor plꝰ diligere aīam ꝓximiqͣꝫ meā: gͦ ſi vehement̓ opinor ꝙ ſcādaligabit̉/ ſi repeto mea: teneor nō repetere. Itē. j. Corꝭ. viij. d. Si eſca ſcādalięat fratrēmeū nō māducabo carnem in ęternū. Itē ieiunare qͣrta feriaqn̄qꝫ eſt dimittēdū ꝓpter ſcādalū ſocietatis: ⁊ hoc eſt bonū: gͦcū repetere ſua ſit indifferens: multo magꝭ dimittendū. Itemjͣ. dicit Glo. Et etiā bona ſūt dimittēda ꝓpter ſcādalū: ſi intelligit̉ hoc generalit̓: gͦ multo magꝭ indifferētia: ſi tm̄ de neceſſa-
rijs ad ſalutē nō videt̉: qꝛ etiā ꝟitas triplex nō eſt dimittendaꝓpter ſcādalū vitę/ doctrinę ⁊ iuſticię. Sol̓. De neceſſarijs adſalutē ſine qͥbꝰ nō eſt ſalꝰ nō eſt dimittēdū ꝓpter aliqd̓ ſcandalū. Un̄ triplex ꝟitas nō eſt dimittēda: qd̓ ſic eſt intelligēdū .i.ꝯtrariū illiꝰ triplicis ꝟitatꝭ nō eſt incurrēdū: etſi ex hoc ſcādalicat̉ aliqͥs. Vn̄ nō ēfornicādū ꝓpt̓ ſcādalū alteriꝰ: vel comedendū ei qͥ habet exvoto vel p̨̄cępto: necꝯtrariū iuſticię iudicādū vel p̨̄dicādū: ſꝫqn̄qꝫ pōt differri ꝙnō fiat iuſtū iudiciūꝓpter ſcādalū alterius: ⁊ ſil̓r ꝙ nō p̨̄dicetur ꝟitas doctrinę. Ad aliud dicenduꝫ ꝙilla dimitti debēt ꝓpter ſcādalū qͦꝝ vtilitas recipit cōpenſationē: vt ſi vtilitas dimittēdi p̨̄pōderet ſcādalo. Ad aliud dicēdūꝙ bn̄ pōt qͥs repetere ſua: licet ſcādalicet̉ ille a qͦ repetit: qꝛ vtilitas in repetēdo p̨̄pōderat ſcādalo: qꝛ ſic ꝯſeruat̉ vnitas eccleſię: q̨̄ ſcinderet̉ ſi inuicē auferrēt ſibi hoīes: ⁊ nullus repeteret.Ad illud Apl̓i: Nō māducabo carnē ⁊cͣ. dicēdū ꝙ tūc erat certū ⁊ manifeſtū ꝙ multi recedebāt a fide ꝓpter cibos: ſed modonon eſt ſic. Si autem probabiliter dictaret mihi conſciētia: ꝙſi non comedo de tali cibo/ non ſcandalizabitur et ſi comedoſcandalięabitur/ debeo abſtinere. Similiter de ieiunio quartaferia/ niſi habeam de voto: vel pręcęptum ſit mihi ꝙ hac dieabſtineam: tunc em̄ eſt mihi qͦdāmodo de ꝟitate vitę. Uſu eorū nō acqͥritur regnū dei .i. vſus hoꝝ nō ē neceſſariꝰ ad acqͥrēdū. Nō em̄ ml̓tū ītereſt oīno ⁊cͣ. īmo ml̓tū: qꝛ crapl̓a etiā mobū corꝑalē generat. Et dicēdū ꝙ: Glo. ſeipſam ſoluit cū additPro valitudinis ſuę neceſſitate. Scio abundare. Phil̓. iiij. c.Sic iuſtificat̉ .i. ꝓbat̉ Matth̓. xj. c. Vt fratri facias: Matth̓.vij. b. Tob̓. iiij. c. Quę eſt effectꝰ iuſticię: gͦ pax nō eſt ꝟtꝰ: ſedeffectꝰ ꝟtutꝭ. Ad idē in libro de ciuit̓. dei. Pax ē ordinatiſſima⁊ ꝯcordiſſima ſocietas fruēdi deo inuicē: nō eſt gͦ ꝟtꝰ. Contra.Diſcordia eſt vitiū: gͦ ꝯcordia eſt ꝟtꝰ: ⁊ idē ē ꝯcordia et pax: gͦpax eſt ꝟtꝰ. Sol̓. Pax nō eſt ꝟtꝰ ſꝫ ſtatꝰ ⁊ effectꝰ ꝟtutꝭ. Poſtqͣꝫ em̄ qͥs diu exercitatꝰ eſt in oꝑe ꝟtutū/ habet pacē pectoris⁊ ad ꝓximū. Sꝫ ꝯcordia ſumit̉ duplicit̓. Uno mō idem eſt qd̓pax: ⁊ eſt effectꝰ māſuetudinis: ſicut habet̉ ſuꝑ Matth̓. v. ⁊ nōeſt ꝟtꝰ. Chriſtꝰ qͥ nulli ſcādalū fecit. Contra. Eſa. viij. c. Eritnobis in ſanctificationē: duabꝰ aūt domibꝰ iſrael in lapidemoffenſiōis ⁊ petrā ſcandali. Itē Matth̓. xv. b. Scis qꝛ phariſęi audito hoc ꝟbo ſcādalicati ſūt: gͦ dn̄s eos ſcādalicauit: qͥaſcādalizare eſt dicto vel facto minus recto alij occaſiōnē ruinędare. Ip̄e aūt nulli dedit: licꝫ ml̓tū eo offēder̄t ſe: ſicut ſi aliqͥsꝑcuteret ad ꝑietē: paries nō offenderet eū/ ſꝫ ipſe ſeip̄m. In geneſi. j. d. Eſau lentes. Gen̄. xxv. d. Iudęi carnes. Exo. xvj. c.Qd̓ .i. māna dabat ⁊cͣ. ī qͦ īhiabat Nūeri. xj. c. Pluebat̉ manēExo. xvj. c. Et vt ſciremus: vt ꝯſecutiuū nō cauſale .i. ex hͦ ſcimus qꝛ creatura dei nō ē ī culpa: ſꝫ īobediētia pͥmi hoīs. Creatura dei omnis bona eſt. j. Timoth̓. iiij. a. Inobediētiā cōtumacē. Deutꝭ. xxj. d. Nō ꝓpter porcū .i. nō ꝓpter delicatū cibū.Obſonij timeo: qd̓ ē cibꝰ ſumptꝰ ꝯtra ſōnū. Qd̓ cibo eēt vſui:id eſt qd̓ neceſſariū erat in vſu ciboꝝ. Manducare. Gen̄. lx. a.Heliā cibo carne. iij. Regꝭ. xvij. a. Un̄ ibi dr̄: Pręcępi coruisvt paſcāt te. Iohānē ⁊cͣ. Matth̓. iij. a Dauid ꝓpt̓ aquę deſidiriū. ij. Regꝭ. xxiij. c. Et j. Paral̓. xj. d. vbi habet̉ ꝙ cū dauiddeſideraret aquā de ciſterna bethleē: qͥdā exponētes ſe ꝑiculomortꝭ ꝑ mediū hoſtiū attulerūt de illa aqͣ: dauid aūt noluit bibere dicēs ꝙ p̄ciū ſanguinis erat. Regē nr̄m nō de carne: ſꝫ depane. Mat. iiij. a. Scādalizat̉ .ſ. ꝯtriſtat̉. Sil̓e. sͣ. eodē. Scadalū .i. ꝯtriſtationē. Et nota ꝙ offendiculū eſt qn̄ qͥs ꝓpt̓ malaoꝑa credētiū recedit a fide ſuſcępta: Scādalū ſiue ꝯtriſtatio eqn̄ qͥs ꝓpter mala oꝑa eccl̓ię pęnitet de fide ſuſcępta/ ſꝫ tn̄ nō fecedit a fide. Infirmari aūt dicit̉ qͥs qn̄ ꝓpter mala oꝑa credeſtiū vertit̉ in tędiū tn̄ nō recedit nec pęnitet. Sꝫ dubitare incipit. Ex hac dubitatiōe vertit̉ ei fides in tędiū. Quā .ſ. fidem.Nullꝰ auferat .i. cuiꝰ meritū nullꝰ auferre poterit. Nō coraminēte .i. ad
D
Titum. 1.j
De. cō ſepic. ne tales.
Psͣ. 33.Psͣ. 75.
Psͣ. 120
ExpoſitioGlo. 22